Turgut Tunç

Vicdanın Enflasyonu: Pahalılıktan Önce Ahlakımız Çürüdü

Tarih: 11-08-2025 09:27:00 Güncelleme: 11-08-2025 09:27:00

Sokağa çıkıyorum, bir manav tezgâhının önünden geçiyorum. Aslında sadece bir tezgâh değil bir ahlak anıtı bu. Üzerindeki "Kredi kartına 3 taksit" yazısı, artık ekonominin değil vicdanın ne kadar taksit taksit eridiğinin bir kanıtı gibi duruyor. Elma kaç para bilmiyorum ama artık vicdanın da peşin satılmadığını, taksitle satılsa bile kimsenin almak istemediğini biliyorum.

Bir avuç kirazın 150 lira olduğu bir düzende, esnafın "Bereket kalmadı, battık, yandık!" feryatları kulağa samimiyetsiz geliyor. Bu feryat, aslında bir dertleşme değil bir perdeleme. Sanki bizler bu oyunun farkında değilmişiz gibi dert yanarken ellerindeki fırıldağı daha hızlı çeviriyorlar. İyi de kardeşim, siz batarken kiraz neden uçuyor? Siz yanarken biz müşterileri niye yakıyorsunuz? Bu bir dertleşme değil bu düpedüz "fırsatçılıkla dert arası cambazlık" ahlaki bir jimnastik, vicdani bir esneklik.

Herkes Dertli Ama POS Cihazları Cırt Cırt Ötüyor

İtiraz etsek hemen bozuluyorlar. Faturalar, nakliye, mazot, hal parası… Hepsine tamam. Hepimiz zor kazanıyoruz, o yüzden de bu zorlukları kullanarak daha da zor kazananları görmek bizi üzüyor. Herkes batmış, herkes dertli ama POS cihazları sabaha kadar cırt cırt ötüyor. Herkesin cebinde delik, ama cevizli sucuk 250 lira. Bu matematik, batmaya değil sadece ve sadece vicdanın çöküşüne hizmet eder.

Bu memlekette, dürüstlük ve vicdan artık bir zayıflık işareti. "Enayi" muamelesi gören, hala müşterisini bir insan gibi gören, "Ben kazanayım ama o da yiyebilsin" diyen o güzel insanlar, her geçen gün daha da yalnızlaşıyor. İyilik, artık fiyatı artmayan tek değer değil aksine fiyatı düşen bir meta haline geldi.

Bir de bu halin üstüne, sırtını koltuğa yaslayıp "Bu millet hak ettiğini yaşıyor" diyenler var ya… Asıl sitem onlara. Fiyatları yükseltenlere, zammı devlete, kârı kendine yazanlara ses etmeyip çarşıdan pazardan çekilen halkı diline dolayanlara. Onların ahlaki pusulası da bozulmuş. Ne yazık ki bu çağda, vicdan önce enflasyona yenik düştü, sonra da o vicdansızlığa kılıf bulmaya çalışanlara.

Bu yazı bir çağrı, bir nasihat de değil. Bu, içinde hâlâ biraz utanma taşıyan bir vatandaşın, "Tırnaklarını sıkarak yazdığı bir sitemdir." Çünkü bu yaz biz domates değil vicdan yedik. Biz topraklarda aç kaldık, susuz kaldık, ama vicdansız hiç kalmamıştık. Şimdi en kıt olan şey bu.

Toparlan Türkiye! Yine yeniden seni sen yapan değerlerine sarıl; sarıl ki önce kendine bu denli yabancı kalma, sarıl ki o vicdanın tekrardan hayat bulsun...

Muhabbetle.

Bu yazı 1926 defa okunmuştur.