Son CDC verilerine göre, 2022’de Amerika’da 8 yaşındaki her 31 çocuktan biri Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almıştır. Yalnızca ABD’de değil, tüm dünyada otizmin görülme sıklığı giderek artıyor. 2019 Küresel Hastalık Yükü (GBD) çalışması, dünya genelinde her 271 kişiden birinin otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı alırken; 2021’de bu oran 127’ye bir olarak hesaplandı. Dolayısıyla ülke ya da bölge fark etmeksizin, otizmin sadece Amerika’da değil, tüm dünyada giderek daha yaygın bir durum haline geldiğini söyleyebiliriz.

Neden artıyor?

 1. Daha geniş tanı ölçütleri: Eskiden “ağır” semptomları olan çocuklar tanı alırken, şimdi daha hafif belirtiler de OSB listesine giriyor.

 2. Farkındalığın artması: Doktorlar, hemşireler, öğretmenler ve hatta aileler, otizmi daha erken fark edip çocukları değerlendiriyor.

 3. Çevresel ve Genetik Etkileşimler: Genetik yatkınlık faktörlerinin yanısıra, gebelikte maruz kalınan bazı kimyasallar, prematürite ve düşük doğum ağırlığı gibi çevresel stresörlerin de katkısı araştırılmaktadır.

Erken Tanı İçin Şüphe Uyandıran Durumlar:

  • 12 ayda tek heceli sözcükleri söylememe, 18 ayda iki kelimeli cümle kuramama;

 • Göz Teması ve Tepki Eksikliği: İsimle çağrıldığında bakmama, gülümsemeye karşı ilgisizlik;

  • Tekrarlayıcı Davranışlar: Sallanma, el çırpma, eşya dizme ve ritüelleşmiş günlük rutinlere aşırı bağlılık;

  • Duyusal Hassasiyetler: Gürültüden veya dokunmadan aşırı rahatsız olma ya da tam tersine uyaranlara karşı ilgisizlik.

Bu belirtilerden biri veya birkaçı 18–24 ay içinde belirginse, mutlaka ek değerlendirme gereklidir. 

Ailelerin Yapabilecekleri:

   1. Gelişim Takibi ve Tarama: 9., 18., 24. ve 30. aylarda M‑CHAT®️ veya benzeri gelişim tarama formlarını doldurmak.

  2. Uzman Görüşü: Şüpheli bulgular varsa çocuk ve ergen psikiyatristi değerlendirmesi almak.

  3. Erken Müdahale Hizmetleri: Dil‑konuşma terapisi, ergoterapi, davranışsal müdahale programları (ABA gibi), floortime vb. ne kadar erken başlarsa sonuç o kadar olumlu.

  4. Aile Eğitimi ve Destek Grupları: OSB konusunda eğitim veren dernek ve kurumlarla iletişim kurarak hem terapi sürecine hem de sosyalleşmeye destek alınabilir.

Erken tanı ve müdahale, çocuğun sosyal, duygusal ve iletişim becerilerini olumlu yönde etkiler; bu nedenle ailelerin gelişimsel dönüm noktalarına karşı duyarlı olması kritik önemdedir.