Bugun...

Av. Emine Gül Yıldırım

Boşanmanın özel ve genel sebepleri

Tarih: 22-01-2025 14:37:00 Güncelleme: 22-01-2025 14:37:00

Boşanmaya ilişkin hükümler Türk medeni Kanunu’nda düzenlenmektedir. Eşlerden birinin başvurmasıyla kanunda bahsedilen sebeplere göre mahkeme tarafından evlilik birliğine son verilmesine boşanma denir. Yani Türk medeni kanunu boşanmayı bazı şartların varlığına bağlar. Bu şartlar şunlardır:

*Boşanma ancak hakim kararıyla gerçekleştirilebilir.

*Hâkimin boşanma kararı verebilmesi için eşlerden biri tarafından boşanma istemli bir dava açılmış olmalıdır.

*Boşanma davasında kanunda yazılı sebeplerden biri gerçekleşmiş olmalıdır.

TMK ‘na göre Hukukumuzda iki tip boşanma mevcuttur. İki tarafın boşanmanın sonuçları ve

boşanma hususunda anlasmalari ve evlilik birliğinin süresinin bir yılı aşması durumunda anlaşmalı boşanma yolu seçilebilir. Ancak bu şartlar oluşmuyorsa çekişmeli boşanma yoluna başvurulmaktadır.

BOŞANMANIN ÖZEL SEBEPLERİ

1-ZİNA

TMK 161. maddede düzenlenmiştir. Zinadan anlaşılması gereken evlilik birliği devam ederken eşlerden birinin karşı cinsten biriyle cinsel ilişkide bulunmasıdır. Eşlerin eşcinsel ilişkileri zina kapsamında değil haysiyetsiz hayat sürme kavramı kapsamında değerlendirilecektir. Zinayı öğrenen eş için dava açma süresi öğrendiği tarihten itibaren altı ay her halükarda ise zina eyleminden sonraki beş yıldır. Bu sürenin geçmesi durumunda dava hakkı da düşer. Zina fiilini affeden tarafın dava açma hakkı bulunmamaktadır. Zina filini suç üstü olarak tespit etmek zordur bu nedenle çeşitli kuvvetli delillerle hakimde kanaat oluşturmak gereklidir.

2-HAYATA KAST, PEK KÖTÜ MUAMELE YA DA ONUR KIRICI DAVRANIŞ

Hayata kast eşlerden birinin diğerini öldürmek kastıyla icrai herhangi bir davranış ya da intihara teşvik etmek şeklinde eylemlerde bulunmasıdır. Pek kötü muamele ise eşin vücut bütünlüğü ve sağlığına yönelik her türlü eylemdir. Bu özel sebep için de altı ay ve beş yıllık hak düşürücü süreler vardır.

3-KÜÇÜK DÜŞÜRÜCÜ SUÇ IŞLEME VE HAYSIYETSIZ HAYAT SÜRME

TMK 163. MADDE: eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işlerler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşam yaşaması diğer eşten beklenemezse bu eş her zaman boşanma davası açabilir. Küçük düşürücü suç kavramından anlamamız gereken suçun toplumda uyandırdığı kötü izlenimdir. Yargıtay içtihatlarında hırsızlık, dolandırıcılık ve cinsel suçlar küçük düşürücü suç olarak kabul edilmiştir.

Kumar oynama ,kadın ticareti yapma, hayat kadını olarak çalışma gibi davranışlar ise haysiyetsiz hayat sürme hallerine örnektir. Bu özel sebep için hak düşürücü süre öngörülmemek tedir. Birlikte yaşamanın çekilmez hale gelip gelmediğini ise hakim takdir edecektir.

4- TERK

tek nedeniyle boşanma davası açılması TMK 164’te düzenlenmiş olup sıkı şekil şartlarına bağlıdır. Eşlerden biri evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek kasığıyla evi terk eder ve ayrılık en az altı ay sürmüş ve noter ya da hakim tarafından terkin dördüncü ayından sonra çekilen ihtara rağmen iki ay içinde ortak konuta dönmezse terk edilen eş boşanma davası açabilir bununla birlikte eşin evi terk etmesin de diğer eşin ortak konutu terke zorlama davranışının olmaması gerekir.

5-AKIL HASTALIĞI

Akıl hastalığının şartları şunlardır:

• Akıl hastalığı evlilik birliği içinde olmalıdır.

• Akıl hastalığının iyileşmeyeceği sağlık kurulu rapor raporuyla ortaya konulmuş olmalıdır.

• Akıl hastalığı bulunmayan eş bakımından evlilik ilişkisi çekilmez hale gelmiş olmalıdır.

BOŞANMANIN GENEL SEBEPLERİ

1. EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMELDEN SARSILMASI

Bu nedenle boşanma davası açabilmenin şartları şunlardır

• Evlilik birliğinin temelden sarsılması

• Evlilik sarsılması neden eşlerden en az biri bakımından evliliğin devamının imkansız olması

• Davalının davacının daha kusurlu olduğunu ileri sürmemiş bulunması

Boşanmanın genel sebeplerine ise şu örnekleri verebiliriz. Evlilik akdinden kaynaklanan sorumlulukları yerine getirmeme, güven sarsıcı hareketler, hakaret, şiddet, kültürel farklılıklar, eşe kötü muamele, cinsel uyuşmazlık. Bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Evlilik birliğinin temelden sarsılması ve evlilik birliğinin devamını mümkün olmaması hususu ve bu olgunun hakimce yeterli deliller sunulması neticesinde kabul edilmesidir. Hâkimin delil bulunmaması durumunda davayı reddedecektir.

2-EŞLERIN BOŞANMA KONUSUNDA ANLAŞMAYA VARMASI (ANLAŞMALI BOŞANMA)

Anlaşma yoluyla boşanma için şu şartlar gereklidir.

• Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır

• Eşler mahkemeye beraber başvurmalı veya birinin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.

• Hakim tarafları duruşma salonunda hazır olarak ister ve dinler. İradeleri üzerinde bir baskı olup olmadığını anlamaya çalışır. Taraflardan birinin dahi serbest iradesinin bulunmadigi kanaatine varırsa davanın reddine karar verir

• Tarafların hazırladıkları boşanma protokolü hakimce uygun bulunmalıdır.

3-ORTAK HAYATIN KURULAMAMASI VEYA FİİLİ AYRILIK

Boşanma sebeplerinden biri açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak üç yıl geçmesi halinde her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.

Bu yazımızda boşanmanın genel ve özel sebeplerine değindik. Boşanma hususu çok teknik

ve titizlikle değerlendirilmesi gereken aksi taktirde hak kaybı yaşanabilen bir dava türüdür. Gereği gibi yürütülmediğinde davanın reddine dahi karar verilebilmektedir. Bu süreçte bir avukat işte işte yol almak her zaman için daha sağlıklı olacaktır.

Bu yazı 655 defa okunmuştur.