Sekizincigün Haber

“Damakta unutulmaz bir tat: ”TATLI EKŞİ SOSLU ÇITIR TAVUK

Mon, 20 Oct 2025 16:11:00 +0300

Tatlı ekşi soslu çıtır tavuk Batı'da Çin restoranlarında popüler hale gelmiş, zamanla Asya mutfağına özgü bir ikon olmuş tatlı ve ekşi dengesinin mükemmel bir uyum yakaladığı tariflerden biridir. Hafif çıtır tavuk parçalarının tatlı ve ekşi aromalarla birleşmesi, damakta unutulmaz bir tat bırakmaktadır. Bu enfes lezzeti sofralarınıza taşımanız için tarifi ise şu şekildedir:

Malzemeler

1 parça tavuk göğüs

1 parça tavuk kemiksiz but

2 tane kapya biber

6 tane tatlı ince yeşil biber

4 çorba kaşığı nişasta (mısır, buğday ikisi de olur)

4 çorba kaşığı ketçap

8 çorba kaşığı pekmez,

3 çorba kaşığı pirinç sirkesi (isteğe göre elma veya üzüm sirkesi kullanılabilir)

1 tatlı kaşığı pul biber

2 çorba kaşığı susam

6 çorba kaşığı zeytinyağı

1 tatlı kaşığı tuz

1 tatlı kaşığı karabiber

1,5 su bardağı yasemin pirinci

3 su bardağı sıcak su

5 dal taze soğan

1 tatlı kaşığı tuz

Yapılışı:

Yasemin pirincini suyu berraklaşana kadar birkaç tur yıkayın. Suyunu iyice süzdükten sonra tencereye ekleyip ocağın altını açın. Tencereye sıcak suyu ve tuzu ekleyip karıştırın. Pilav kaynamaya başladıktan sonra en küçük ocağın en kısık ateşinde 13-15 dakika pişirmeye devam edin. Taze soğanın beyaz kısımlarını ince ince, yeşil kısımlarını verevli (çapraz) 3-4 cm uzunluğunda doğrayın. Tencerenin kapağını açınca pilavı biraz sulu görebilirsiniz, altını kapatıp taze soğanları ekleyin. Çatal ile havalandırarak karıştırın. Kenarda dinlenmeye bırakın.

Birer parça tavuk göğsü ile kemiksiz budu kuşbaşı doğrayın. Birer tatlı kaşığı tuz ve karabiber ekleyip karıştırın. Pişerken çıtır çıtır olması için nişastayı ekleyip tavukları nişastaya bulayın. Geniş bir tavaya zeytinyağı ekleyip yağ ısınınca tavukların fazla nişastalarını alıp tavaya koyup kızartın. Tavukların her tarafları renk alıp altın sarısı olunca peçete koyduğunuz bir tabağa çıkartın. Kapya biberleri uzunlamasına ortadan ikiye bölüp, 1-2 parmak genişliğinde şeritler halinde doğrayın. İnce yeşil biberin başlarını kesip 2 parmak genişliğinde doğrayın.

Tavuğun lezzetli tatlı ekşi sosu için:

Geniş bir kâseye ketçap, pekmez, sirke ve pul biberi ekleyip karıştırın. Dilerseniz 1-2 kaşık soya sosu da ilave edebilirsiniz. Tavaya 2 çorba kaşığı zeytinyağı ekleyip yağ ısındıktan sonra biberleri ekleyip yüksek ateşte kavurmaya başlayın. 1-2 dakika sonra biberlerin dışı renk aldığında tavukları ve susamı ekleyin. Eğer kavrulmuş susam kullanacaksanız susamları sosun içerisine ekleyin. 1-2 dakika daha karıştırarak yüksek ateşte kavurmaya devam edin. Ocağın altını kapatıp ilk sıcaklığı geçince sosu tavaya ekleyin, sosu ekledikten sonra tavada tavukları çok bekletmeden tabağa alın ki tavanın sıcağı ile sos çok kalınlaşmasın. Pilavı tabağa yayıp üzerine tatlı ekşi soslu tavuğu ilave edin. Sıcak olarak servis edin.

Önemli Notlar

 Tavukları çıtır çıtır yapmak için kızartmadan önce nişastaya bulamayı unutmayın.

 Daha yoğun lezzet için sosu 5 dakika kadar kaynatın.

 Hafif bir tarif isterseniz tavukları fırınlayarak da hazırlayabilirsiniz.

Neler Oluyor Bize

Mon, 20 Oct 2025 15:52:00 +0300

Son zamanlarda etrafıma baktığımda, aynı soru zihnimde yankılanıyor: “Neler oluyor bize ?”

Bir zamanlar sağlam temeller üzerine kurulu sandığımız vicdan, saygı ve hürmet gibi kavramlar, yavaş yavaş tarihin tozlu raflarına çekiliyor. Toplumun dokusunu bir arada tutan o ince iplikler çözülüyor; geriye ise tahammülsüzlükten örülmüş gri bir atmosfer kalıyor.

Oysa saygı, birine sadece yaşından ya da konumundan ötürü değil, insan olduğu için gösterilen en sade nezaketti. Hürmet, değer verdiğimizin farkında olmak ve bunu davranışlarımızla gösterebilmekti. Vicdan ise, başkasının acısını kendi içimizde hissedebilmekti.

Peki, bütün bunlar ne ara bu kadar hızlı eridi?

Cevap, belki de hayatın merkezine yerleşen hız ve yüzeysellikte gizli. Duygularımızı değil, ekranlarımızı büyüttük. Dinlemek yerine cevap vermeyi, anlamak yerine etiketlemeyi seçtik.

Bu kayboluşu durdurmak, hatta tersine çevirmek mümkün. Ama bu, büyük sözlerle değil; küçük, samimi ve sahici adımlarla başlayacak bir öze dönüş hareketiyle olur.

Öze dönüş, geçmişi taklit etmek değil; insanı insan yapan temel değerleri yeniden hatırlamak ve yaşatmaktır.

Hayatın gürültüsünde durup karşımızdakini gerçekten dinlemeyi öğrenmek.(Saygının ilk adımı)

Vicdanın sesini duymak ve “Ben ne yaptım?” diyebilmek.(Vicdanın gereği)

Ailenle, dostlarınla gerçekten zaman geçir. Bağ kurmak, ekranlardan değil kalplerden olur.

(Hürmetin temeli)

Kendine hürmet et.Kendi değerini bilen, başkasınınkini incitmez.

Kaybolan değerlerimizi bulmak için geçmişin raflarına dönmeye gerek yok.

O değerler hâlâ içimizde; sadece üzerini örten tozu silmemiz gerekiyor.

Çünkü toplum, bireylerin aynasıdır.

Aynadaki görüntüyü değiştirmek istiyorsak, önce kendimizden başlamalıyız.

Unutmayalım; Değerleri yeniden diriltmenin en etkili yolu, kimsenin bizi değiştirmesini beklemeden, ilk kıvılcımı kendi içimizde yakmaktır.

Ve belki de o kıvılcım, karanlığı değil, yeniden insanlığı aydınlatacaktır.

e-POSTA

Mon, 20 Oct 2025 15:47:00 +0300

Sana geldim, çaldım kapını… Sessiz bir çığlık atıyordum; yanındayken dahi kilometreler vardı sanki aramızda. Sen de üzgündün belki, ya da heyecanlı… Ama sırtını dayadığın o her neyse, sana anlam katıyor ve seni bir şiirin mısraları gibi özgün ve kıymetli kılıyordu.

Satır aralarında bulmaya karar verdim sonra seni. Aşındırdığım kapılar ardına kadar kapalı kalacaktı anlaşılan. Ama bir yolu olmalıydı beni sana kavuşturacak…Bir iz, bir detay, bir kelam...Ya da günler, belki de haftalar geçecekti. Ve belki, düşünmek bazen ulaşmaktan daha güç gelecekti. Bekleyecek, yorulacak, sabırsızlanacak; zaman zaman sinirlenecek, sonra yeniden meraklanacak ve anda kaybolacaktım. Hayallere dalmak için bir kez daha sevinecek, sebebim olacağı için mutlu olacaktım.

Geçen zaman olsa da, vaktin asla yitmediğine şahit olmanın ne tatlı bir duygu olduğunu sana bir diğer bekleyişin ödülünde anlatacaktım. Üç vakti içinde barındıran o muazzam sonsuzluğun tarifini yapmak, haykırmak, resmetmek ve dahi şarkısını söyleyecektim; geçmiş, şimdi, gelecek.

Sonra bir gün, bir kanun tınısıyla başlayan nağmelerin ardından çalan keman sesinde bulacaktım seni. “Sevgili” diye başlayacak o ilk kelamına dünyaları verecektim. Bir güvercin firarıyla ulaşacaktı beyazlar içindeki mevsimlerin karı, rüzgârı, güneşi, ayazı…Üstünde seni, zamanın acımasız hızından, meşrebinden, sihirinden, ekranından, sesinden koruyacak o zarfın kabul olmuş duası olacaktı bir de kendini zarfa yapıştırmış bir pul.

Devam edecektin; “Sevgili Dünya…

Söyleyecekleri çok, hikayeleri değişken olan insanlık… Yaşım sizden genç olsa da, tecrübeleriyle ahaliye örnek olacak anlatılara sahip bir ‘ben’in yansıması olacak söyleyeceklerim. Büyüttüğümüz çiçekler artık saksılara sığmaz oldu. Şehirler yıkılır bazen, yollar susar, kaldırımlar değişir. Lakin muhabbetler ağaç gibi köklü, deniz kadar coşkulu, gök kadar derindir. Bir sohbeti muhabbet yapan da bulduğun tattır zaten.

O güzel insanlara satırlarımda gizli olana beslediğim aşk ile yazıyorum şimdi. Kahkahaların gönlümün eğlencesi, ikramları bin yılın hatrı, sohbetleri yaşanmışlık kokan o sayfaları özledim çok. Betimlemelerin filmini izlediğim zamanların sahnesi saklı bende. Asfaltta çıplak ayakla koşan çocukların kahkahaları yankılanıyor sayfalarımda. Herkesin birbirini tanıdığı, dostluğun sokakta kurulduğu, telefonun değil taşın, topun, oyunun konuştuğu zamanların unutulmaz hikayeleri saklı beyaz kâğıtlarımda.

Düş mü, hayal mi artık o zamanlar? Kime sorsan, kime serzenişte bulunsam! Nazım yine sana, ey sevgili…

Kalemler artık ne yazar oldu, sayfaların içini ne doldurur? Peki pulların akıbeti? Yaşar mı hâlâ mürekkep? Onu artık sormuyorum bile.

Ama; ‘ama’, sen… Ne güzel bağlaçsın!

‘Yine de!’ der yüreciğin, bütün umudunla...

Kelimeler oldukça susmayacağımı haykırarak sözlerime son verirken, bu satırların kalbimden kopup geldiğini bilmeni isterim. Uzun uzadıya anlatamasam da hissettiklerimi, az da olsa dile getirebildiğimi umuyorum.

Kendine çok iyi bak.

En kısa zamanda görüşmek dileğiyle…

Sevgiyle,

MEKTUP

İleri Dönüşüm Mimarisi: Eskiyi Yeniden Düşünmek

Mon, 20 Oct 2025 15:45:00 +0300

Bugün kentlerimiz her gün biraz daha büyürken, ardında bir o kadar da atık bırakıyor. Eskiden “yık ve yap” diye özetlenen anlayış, artık yerini “yeniden kullan ve dönüştür” yaklaşımına bırakmak zorunda. İşte bu noktada devreye ileri dönüşüm mimarisi giriyor. Yani, bir yapının ya da malzemenin çöp olmadan, yeni bir yaşama kavuşması…

Bir mimar olarak benim gözümde bu sadece teknik bir süreç değil, aynı zamanda bir felsefe değişimi. Çünkü ileri dönüşüm, sadece malzemeyi değil, düşünceyi de yeniden şekillendiriyor. Örneğin, yıkılacak bir fabrikanın duvar taşlarıyla bir kültür evi inşa etmek, ya da eski bir okul sırasını kentsel mobilyaya dönüştürmek… Bunlar hem çevreye hem de belleğimize yapılan yatırımlar.

Bu dönüşümde mimarlar kadar halkın ve sivil toplum örgütlerinin de rolü büyük. Çünkü sürdürülebilirlik, yalnızca profesyonellerin değil, tüm toplumun ortak çabasıyla anlam kazanıyor. Mahalle ölçeğinde atölyeler, “geri dönüştür, yeniden tasarla” etkinlikleri, kullanılmayan eşyaların toplandığı paylaşım günleri… Bunlar hem farkındalık yaratır hem de insanları üretimin parçası haline getirir.

Benzer biçimde mimarlar, belediyelerle ve gönüllü gruplarla iş birliği yaparak, kamusal alanlarda geri dönüştürülmüş malzeme pazarları, açık hava sergileri ya da atık malzemeden yapılmış sanat yerleştirmeleri düzenleyebilir. Böylece hem mimarlık daha görünür olur hem de toplum, sürdürülebilir tasarımın estetik yönünü keşfeder.

İleri dönüşüm mimarisi aslında geleceğin değil, bugünün meselesi. Çünkü her eski bina, her atılmış sandalye, her paslı metal parçası — doğru gözle bakıldığında — yeni bir hikâyeye dönüşebilir. Belki de mesele tam olarak bu: Yıkmak yerine yeniden kurmak. Çöpe atmak yerine dönüştürmek.

Kentlerimizi kurtaracak olan şey yeni binalar değil, eskiyle kurduğumuz yeni bağlar olacak. Ve bu bağları güçlendirmek için mimarlar, halk ve sivil toplum el ele verdiğinde; sadece yapılar değil, toplumun kendisi de dönüşecek.

“Deneyenleri büyüleyecek” DONUT

Mon, 13 Oct 2025 16:23:00 +0300

https://sekizincigunhaber.com/images/haberler/deneyenleri-buyuleyecek-donut.jpg

Donut, özellikle Amerika'da bol tüketilen tatlı bir çörek olarak bilinmektedir. Şeker ve yağ açısından oldukça zengin olan çöreğin kalorisi de oldukça fazladır. Birçok çeşidi bulunmaktadır ve Amerikalılar bu ürünü genellikle kahvaltıda tercih etmektedirler. Başlıca simit donut ve deliksiz (daire şeklinde) donut olmak üzere iki şekilde üretilmektedir. Sadenin yanı sıra çikolata, reçel, krema gibi çok çeşitli malzemelerle kaplanmış veya içi doldurulmuş donut çeşitleri bulunmaktadır. Hem görünümüyle hem de lezzetiyle deneyenleri büyüleyecek donutları sizlerde mutfaklarınızda hazırlayabilirsiniz. İşte tarifimiz:

Malzemeler

½ su bardağı ılık süt (120ml)

½ su bardağı ılık su (120ml)

50 gr tereyağı (oda sıcaklığında bekletilmiş)

1 adet yumurta

½ çay kaşığı tuz (3 gr)

1 çay bardağı toz şeker (85 gr)

1 paket instant maya (10 gr)

3-3.5 su bardağı un (kontrollü ekleyiniz)- (420 gr- 490 gr)

Eğer kızartılacaksa: 500 ml sıvıyağ

Eğer fırınlanacaksa: Yağlı kâğıt

Üzeri için:

80 gr (isteğe bağlı) bitter çikolata, beyaz çikolata, sütlü çikolata (1 paket)

1 yemek kaşığı tereyağı (15 gr)

Yapılışı: Bir kapta su ve sütü karıştırınız. Ardından sırasıyla maya, toz şeker, yumurta ve tuzu ekleyiniz. Tüm malzemelerin karıştırılmasının ardından eleyerek unu ilave ediniz ve tüm malzemeleri hamur haline getiriniz. (Orta sertlikte bir hamur olması gerekli). Son olarak oda sıcaklığındaki tereyağını hamura ilave ediniz ve yoğurma işlemini tamamlayınız. Daha sonra hamurun üzerini bir bez ile kapatarak yaklaşık 30 dakika dinlendiriniz. Dinlendirme işlemi bittiğinde kabaran hamuru tekrar yoğurunuz. (Bu sayede hamurun havası alınır.) Daha sonra bir oklava yardımıyla hamuru 2-3 cm kalınlığında açınız. Yuvarlak şekildeki bir aparat ile kesiniz. Kesilen hamurların ortasını ise daha küçük bir aparatla kesiniz. Eğer fırında pişirme işlemi gerçekleştirecekseniz bir fırın tepsisine yağlı kâğıt sererek kesilen hamurları aralıklarla tepsiye diziniz ve 45 dakika ila 1 saat arasında üzerini bir bez ile kapatarak tekrar dinlendiriniz. Ardından önceden ısıtılmış 180 °C fırında 20-25 dakika pişiriniz. Hamur eğer kızartılacaksa yine aynı şekilde dinlendiriniz fakat ardından bir tavada ısıtılan yağ da arkasını ve önünü pişiriniz.

Üzeri için: Bir tencerenin yarısı kadar su kaynatınız. Bu sırada bir kabın içerisine çikolatayı küçük parçalara ayırarak ekleyiniz ve daha sonra kaynar suyun içerisine çikolatayı ilave ettiğiniz kabı yerleştiriniz. Bu sayede suyun buharı ile benmari işlemi gerçekleştirmiş olacaksınız. Çikolata eridikten sonra içerisine tereyağını ilave ediniz. Ardından karıştırınız ve daha sonra ocaktan alınız. Sos oda sıcaklığa geldiğinde donutların üzerini elde ettiğiniz bu sos ile kaplayınız. İsteğe göre çeşitli şekillerde dekore ederek servis edebilirsiniz. (Renkli pasta süsleri, Hindistan cevizi veya Antep fıstığı vs.)

Önemli Notlar

Pişirilen hamurlar ve hazırlanan sos oda sıcaklığındayken birleştirilmelidir.
Hamur yapımında sütün ılık kullanılmasına dikkat edilmelidir. Bu sayede mayanın çalışabileceği ideal sıcaklık oluşacak ve hamurunuz daha güzel kabaracaktır.
Şeker, süt ve maya ile yapılan mayanın aktifleştirilmesi aşaması, hamurun iyi bir şekilde mayalanmasını sağlayacaktır.
Hamur, ele yapışmayan yumuşak bir kıvam alana kadar, un kontrollü olarak eklenmelidir.
Donutları kızartma işlemi, kızgın yağda yapılmalıdır.
Donutları dilediğiniz gibi süsleyebilir ve çeşitlendirebilirsiniz.

Gençlik bir mizansene kurban edilemeyecek kadar değerli!

Wed, 08 Oct 2025 15:29:00 +0300

Geçtiğimiz aylarda anoreksiya sebebiyle beslenmeyi ret ederek hayatını kaybeden Nihal Candan’ın ardından yapılan yorumlar bitmedi. Kamuoyunun yakından takip ettiği trajik olay, toplumsal bellekte daha uzun süre kalacak gibi görünüyor.

Nihal Candan’ın ölümü sonrası herkesin bir yargıç, psikolog, sosyolog cübbesi giyerek yargısız infazda bulunduğuna tanıklık ettik. Ailesinden, yetiştirilme tarzına, annesinden babasının mesleğine kadar her alan tarumar edilerek tek taraflı yargılandı. Bu infazdan en büyük payı ise Nihal Candan’ın babası almıştı. İlgisizliğiyle diploması arasında kurulan ilişki bir yana bazıları tarafından günah keçisi olarak da ilan edildi.

Kamuoyu önüne çıkmayan, gözlerden uzak durmayı tercih eden acılı baba ilk kez kameralar önüne çıkarak ailesi, kızı ve kızını ölüme götüren durumu kendi bakış açısıyla yorumladı. Babanın ifadeleri her ne kadar öznel bir bakış açısını yansıtıyor görünse de satır aralarındaki gerçeklikler tüm toplumu özellikle gençleri ilgilendiriyor. Baba Hakan Candan’ın kimi zaman gözyaşları içerisinde söyledikleri gençliğin üzerinde Demokles’in Kılıcı gibi dönüp duran şöhret olma, kolay yoldan para kazanma arzusunun insanı sürükleyebileceği yeri açıkça gösteriyor.

“Çocuklarım çok efendi çocuklardı ama şöhretin etkisiyle değiştiler. Benim o yarışma programına katıldıklarından haberim olmadı. Olsa kesinlikle izin vermez ve müdahale ederdim. Ama sözleşmeler çoktan imzalanmıştı. Ben o yayınları izleyince dehşete kapılıyordum; reyting uğruna korkunç bir mizansen yapılıyordu! Bana dedikleri ‘realite şov’ ama bu benim içime sinmiyordu. Resmen bir şiddet vardı orada. O yarışma hayatımıza girene kadar normal bir aileydik. Ben çocuklarımı tanıyamaz hale geldim. İzlemedim o programları, sosyal medyadan uzak kaldım ve oradan çocuklarım nedeniyle bana rahatsız edici mesajlar geliyordu. Çocuklarım aslında beni dinlemek istiyordu ama içlerinde bulundukları sistem onları akıntıya sürüklüyordu. Ben onları oradan çıkaramadım. Konya’da yaşıyor ve Karaman Üniversitesi’nde görev yapıyorum ama buna rağmen çocuklarımı korumak adına İstanbul’a taşındım. Derslerimin olmadığı günler sürekli İstanbul’a geldim, amacım onları bu rahatsız edici durumdan kurtarmaktı.”

Babanın ifadelerinde en çok “realite şov” kısmına takıldım. Yığınla insanı ekran başına toplayıp reytingleri kıran, bu yolla kolayca değerlerle oynayan, milletin hassas çizgilerini tarumar eden programlar basit birer mizansen ürünü müydü? Aileleri yok eden, gençleri ölüme sürükleyen bu yolculuk birilerinin yazdığı kurgusal formlar üzerine mi inşa ediliyordu? Ekrandaki tartışmalar, absürt giyimler, davranışlar bütün bunlar bir metin yazarının devşirdiği kelimeler bütününden mi oluşuyordu?

Bizler istediğimiz kadar gençlere, kadınlara, çocuklara ekranda gördükleri çoğu yapımın birer mizansen ürünü realite şov olduğunu söyleyelim kimi ikna edeceğiz? Daha da önemlisi biz bu bombardımana maruz kalan kime, nasıl ulaşacağız? Kurgusal şöhrete kapılmanın sakıncalarını hangi yolla anlatacağız? Gençlik bir mizansene kurban edilmeyecek kadar değerli, lütfen hepimiz elimizi taşın altına koyalım!

X, Y, Z EKSENİ

Wed, 08 Oct 2025 15:27:00 +0300

Hep “en özeli…” dedikleri içinde yer alır. Belki de gücünü dünyanın dengesizliği içinde denge sayan sayılardan alır. Biri bir dert, bini bin kıymetli sayılabilecek bir tutum, değer, davranış, hal, tavır denilebilecek; say-gı.

…

İlişkilerin olmazsa olmazıdır. Sevginin olmadığı yerde tutunabilecek, sözü geçecek olandır. ‘Sevmesen de saygı duyacaksın!’ klişesinin üstadıdır. Kendini sayanı bilir, bilmekle kalmaz sever de. Sıralı meclislerin, çoklu ortamların “gelini” saygı! Şimdilerde adı var, sanı yok gibi. Hükmünün geçerliliği bitmiş, miadı dolmuş derler. Ben bilmem, lakin gördüğüm duyduğumun her daim şahidi değildir. İşi değil, meşrebi öğretmek olan biri için liste başıdır o. Elzemi o yüzdendir ki işteş bir ilişki için ilk aranandır. Saygıya en çok ihtiyaç duyulan yerler kuşkusuz eğitim alanlarıdır. Sınıra gerek yok, hemen gelmesin akıllarınıza okullar; eğitim dedim, öğretim değil! Ana rahmine düştüğümüzden itibaren harekete geçen eğitim… O yüzden ola ki, saygı sadece kuşakların işi değil. Bize dahi ait olmayan harflerle tanımladığımız x, y, z'lere atfettiğimiz ve belki de şimdilerde en çok onların eleştirildiği kuşak çatışmaları. Kuşak çatışması dediğimiz şey, aslında bir yanılsamadır belki de. Çünkü her dönemin genci, bir öncekinin gözünde “daha hoyrat, daha sabırsız, daha eksik” görünmüştür. Zamanın akışı içinde aynı döngü tekrar edip durur. Onları leylekler getirmişçesine, her yaptıklarını eleştirdiğimiz; ‘o nesil hak etmez!’ der, gördüklerim duyduklarıma galip gelircesine.

…

Bir sınav kağıdı gibi toplumlar; dönemler, kâğıtlar, kalemler, sıralar, öğrenciler ve öğretmenler…Kendimiz olmalı eleştirdiğimiz! Neden sorusunu sormalı kendimize; değerlerimizin önüne geçirdiğimiz neydi diye...Kuşak dedikleri kandırmacadan ibarettir. Ne de çabuk unuttuk, birlikte yenen yemekleri, bayram sabahlarını, sorgusuz sualsiz ilişkileri, bireysellikten uzak zamanları...Peki şimdilerde ne öğrettik çocuklarımıza; bayramlarda tatil yapmaları, kapılar ardında gizlenmeleri, merhaba demenin klişe olduğunu, paylaşmanın sadece yakınsal alandakilerle olduğunu, saygıyı istediğimiz kişilere göstermeyi, empati mi o da nesi dedirtmeyi...Hepsi birer kalıtım gibi geçti bizden nesillere. Bireyselliği mi büyüttük yoksa, çocuklarımızla birlikte! İşte o zaman saygı kime duyulacaktı? Ama biz yine yeniden kuşakları suçlamaktayız tıpkı her dönemin kendinden sonraki nesli yargılaması gibi!

...

Zaman akmakta lakin saygı yerinde saymakta. Değişmez o. Anlamı yitmez. Meşrebinde yoktur çünkü zamana göre hareket etmek. Onun bardağı insandır, yetiştiği yer ise toprak. Bize ait değerler yaşadıkça bizden aldıklarıyla besleyecek o da çevresini ve geleceğini. Nasıl yorumladığımız çizecek onun yolunu. Velhasıl, der; zamanda değişen şey sadece görünürlüğün reklamıdır. İnsan aslında hep ilk insandır. Saygı azaldı sansa da gözler, o yine akacağı yolu bulur. Gönül yalan söylemez, geleceğin kutlu nesli tarihinin de kültürünün de davranışının da farkında ve hakkını verecek olandır. Selam olsun geleceğin neferlerine, nefeslerine...

“Popüler bir lezzet” EL YAPIMI PİZZA

Wed, 08 Oct 2025 14:21:00 +0300

Pizza, domates, peynir ve genellikle çeşitli diğer malzemelerle (mantar, soğan, zeytin, ananas, et vb.) oluşturulan bir üründür. Üstü genellikle yuvarlak, düz bir mayalı buğday bazlı hamur tabanından oluşan İtalyan kökenli bir lezzettir. Geleneksel olarak taş fırında yüksek sıcaklıkta pişirilmektedir.

Pizza, İtalya’nın en ikonik ve sevilen mutfak yaratımlarından birisidir. Sadeliği ve çok yönlü doğası sayesinde dünya çapında büyük bir beğeniye sahiptir. Latince 'picea’ kelimesinden türeyen pizza, ‘kabuğun ateşle kızartılması’ anlamını taşımaktadır. Pizza teriminin ilk olarak 10. yüzyılda Campania sınırındaki Lazio'daki Güney İtalya kasabası Gaeta'dan bir Latin el yazmasında geçtiği ifade edilmektedir. Dünyanın en popüler gıdalarından biridir ve Avrupa, Kuzey Amerika ile Avustralya’da yaygın bir fastfood öğesi haline gelmiş durumdadır. Neolitik Çağ'dan beri pizzaya benzer yiyecekler yapıldığı aktarılmaktadır.

İtalya’da hamur üzerine domates ve peynir konarak doğan pizza, ilk dönemlerinde aslında bir yoksul yiyeceği olarak bilinmiştir. Dönemin şartlarına paralel olarak pizzanın hazırlanmasındaki asıl amaç, lezzetine doymak değil sadece karın doyurmak amacı ile oluşturulduğu bilinmektedir. Günümüzde ise amacından çoktan sapmış, genelde kutlama yemeği haline bile gelmiştir. İlk pizzanın ortaya çıkışı tam olarak bilinmemekle birlikte oluşturulan ilk pizza hakkında bir bilgiye göre Kraliçe Margherita, bir gün aşçılarından pizza ister ama aşçılar yoksul yemeği kabul edilen pizzayı hazırlama konusunda hiçbir bilgi sahibi değillerdir. Neyse ki o dönemde Esposito’nun “Pietro” isimli pizza fırını, saraya komşudur ve pizza yapmayı bilmeyen aşçılar, kraliçenin pizza isteğini sarayın hemen yanındaki pizza fırınından karşılamak için hızlıca harekete geçer ve siparişi verirler. Aşçı Esposito, Kraliçe Margherita’nın pizzasını son derece özenle hazırlar. Pizzanın üzerini İtalyan bayrağının renkleri olan beyaz, kırmızı ve yeşil ile yani mozeralla peyniri, domates ve fesleğen ile süsler. Hem tadı hem de görüntüsü ile kraliçenin kalbini çalmayı başarır.

Kraliçe, yediği pizzanın ismini Aşçı Esposito’ya sorar. Esposito ise yaşadığı heyecandan o an sadece kraliçenin adını telaffuz edebilir. Sonrasında Kraliçe, kendisine sunulan pizza için aşçı Esposito’ya bir teşekkür mektubu göndermeye karar verir. Pizzaya hayran kalan Kraliçe Margherita, yazdığı mektupta söz konusu pizzadan yaşanan olay üzerine “Pizza Margherita” şeklinde bahseder. İşte Pizza Margherita, böyle doğar. Bu mektup kısa zaman içinde tüm halk tarafından duyulur ve pizza yoksul sofralarından saray mutfağına giriş yapmayı başarır. O zamana kadar yoksul halkın yemeği olan pizza, adeta kraliçenin dokunuşu ile bambaşka bir boyuta geçmiştir. Her şekilde yemeyi sevdiğimiz pizzaları artık sizler de evlerinizde yapabilirsiniz.

Popüler bir lezzet olan el yapımı pizza şu şekilde yapılabilmektedir.

Hamuru için

• 2,5 su bardağı un

• 2,5 yemek kaşığı zeytinyağı

• 1 su bardağı ılık su

• 1/2 tatlı kaşığı kuru maya

• 1/2 tatlı kaşığı tuz

• 1/2 tatlı kaşığı toz şeker

Sosu için

• 4 adet orta boy domates

• 4 yemek kaşığı zeytinyağı

• 1 çay kaşığı kekik

• ½ çay kaşığı tuz

Üzeri için

• 250 gram rendelenmiş mozzarella peyniri

• 4 adet taze fesleğen yaprağı

• 10 adet Cherry domates

Yapılışı

Ilık su, toz şeker ve kuru mayayı küçük bir kapta karıştırıp, 10 dakika kadar bekletin.

Elenmiş unu karıştırma kabına aktarın. Orta kısmını havuz gibi açın. Unun kenar kısımlarına tuzu serpin. Hazırladığınız maya karışımını orta kısmına boşaltın. Zeytinyağını katın.Tüm malzemeyi orta kısımdan dışa doğru karıştırarak harmanlayın. Toparlanan hamuru yumak haline getirin. Ayrı bir kaba alın. Üzerini streç film ile kapladıktan sonra oda ısısında 30 dakika kadar bekletin. Pizzanın sosu için kabuğunu soyduğunuz domatesleri rendeleyin. Zeytinyağını sos tenceresinde kızdırın. Rendelenmiş domatesi 3-4 dakika kadar kaynatın. Kekiği ve tuzu

ekleyip karıştırın. Hazırladığınız sosu soğumaya bırakın.

Mayalanan hamuru iki eşit bezeye ayırın. Hafif bir şekilde unlanmış mutfak tezgâhı üzerinde elinizle büyüterek yuvarlak şeklinde açın. Açılan hamurları dikkatli bir şekilde fırın tepsilerine ayrı ayrı yerleştirin. Domates sosunu bir kepçe yardımıyla pizzanın orta kısmından başlayarak kenarlara doğru yayın. Kenar kısımlarında yaklaşık bir parmak kalınlığında pay bırakmayı unutmayın. Rendelenmiş mozzarella peynirini ve cherry domatesleri pizzaların üzerine eşit olarak dağıtın. Önceden ısıtılmış 250 derece fırında yaklaşık 15 dakika peynirler eriyip, kızarana kadar pişirin. Fesleğen yapraklarını fırından çıkan pizzaların üzerine serpiştirin. Dilimledikten sonra servis yapın.

Önemli Notlar

Pizza hamurunuzun daha ince olmasını istiyorsanız hamurunuzu 3 parçaya kesmelisiniz.

Hamurunuzu açtıktan sonra kullanacağınızın tepsinin boyutunda olup olmadığını anlamak için ölçmeli ve sonrasında tepsiye almalısınız.

Pizzada kullanacağınız malzemeleri damak zevkinize göre azaltabilir ya da eklemeler yapabilirsiniz.

Mimarlık Neden Sanattır?

Wed, 08 Oct 2025 11:06:00 +0300

Bir binaya baktığımızda, çoğu zaman sadece işlevini görürüz: barınmak, çalışmak, öğrenmek, ibadet etmek… Oysa mimarlık, yalnızca ihtiyacı karşılayan bir meslek değildir; insan ruhuna, kültürüne ve estetik algısına dokunan bir sanattır. Çünkü her yapı, malzeme ve formun ötesinde bir düşünce, bir duygu ve bir anlam taşır.

Bir ressam renklerle duygularını anlatır, bir besteci notalarla hislerini aktarır. Mimar ise mekânla konuşur. Duvarların kalınlığı, pencerelerin oranı, ışığın mekâna düşme biçimi; hepsi bir anlatım dilidir. Bir evin huzurlu hissettirmesi, bir caminin yücelik duygusu vermesi ya da bir müzenin merak uyandırması tesadüf değildir. Bunların her biri, mimarın bilinçli olarak kurduğu bir “duygu kompozisyonu”dur.

Mimarlığın sanatsal yönü, yalnızca estetik biçim üretmekle sınırlı değildir. Aynı zamanda bir düşünce üretimidir. Bir binayı inşa etmeden önce, mimar zihninde bir dünya kurar: ışıkla, gölgeyle, oranla, malzemeyle bir hikâye örer. Her çizgi bir niyet taşır; her boşluk bir anlam üretir. Bu nedenle mimarlık, tıpkı resim veya heykel gibi yorumlanabilir bir sanat dalıdır. Herkes bir binaya bakarken farklı bir şey hisseder — kimi düzeni, kimi özgürlüğü, kimi ise huzuru görür.

Üstelik mimarlık, diğer sanat dallarından farklı olarak yaşanır. İnsan, bir tablonun önünde birkaç dakika durur ama bir binanın içinde yaşar, hareket eder, hatıralar biriktirir. Bu nedenle mimarlık, hem bireysel hem toplumsal hafızanın parçasıdır. Şehirlerimizin kimliği, aslında mimarinin sessiz diliyle şekillenir. Bir sokakta yürürken hissettiğimiz aidiyet duygusu, işte bu sanatsal bütünlüğün sonucudur.

Mimarlığı yalnızca “yapı yapmak” olarak görmek, onu ruhundan soyutlamak olurdu. Çünkü mimarlık, insanın kendini ifade etme biçimidir. Duyguların taşa, ahşaba, cama ve ışığa dönüştüğü noktadır. Her çağın, her toplumun mimarisi, aslında kendi sanat anlayışının mekâna yansımış hâlidir. Ve bu yüzden mimarlık, hem mühendisliğin doğruluğunu hem sanatın özgürlüğünü içinde barındıran en bütüncül ifade biçimidir.

Geçmişin Haylazlarını Şimdi Melaike Görmek

Wed, 08 Oct 2025 10:54:00 +0300

Geçenlerde eski bir öğretmenimi ziyaret ettim. Yılların hasretiyle elini öpmeye kalktım tabii. O, “Otur, ne yapıyorsun?” dese de, bizim geleneksel refleksimiz ağır bastı, zar zor da olsa elini öptüm. O esnada yüzünde beliren ifade, biraz mahcubiyet, biraz da derin bir iç çekişti.

Hemen ardından bana dönüp, “Şu senin eski haylaz tayfana, bütün sınıf arkadaşlarına benden özür dilediğimi söyle,” demez mi? Şaşkınlıkla “Hayırdır hocam, niye böyle bir şey söylüyorsunuz?” diye sordum.

Cevabı ise adeta günümüz gençliği üzerine çarpıcı bir tespit niteliğindeydi:

“Yavrum, biz size ‘haylaz, baş belası’ diyorduk ama siz meğer melaikeymişsiniz (meleklermişsiniz). Biz sizin kıymetinizi bilememişiz. Şimdiki öğrenciler ensemize tokat atıyor! Saygı kalmadı, sevgi kalmadı. Hele bize karşı hitabetlerini görsen…”

Öğretmenimin bu sözleri, geçmişle bugünü karşılaştıran, tatlı bir tebessümle başlayan ama boğazda düğümlenen bir his bırakan derin bir sohbete kapı araladı.

Nerede O “Haylaz” Saygı?

Şimdi dürüst olalım, bizim zamanımızda da yaramazlık yapan, ders kaynatan, koridorda koşarken neredeyse müdürün peruğunu düşürecek tipler vardı. Ama bir farkla: O yaramazlığın bile bir edebi vardı. Bir öğretmen sınıfa girdiğinde o kahkaha tufanı anında bıçak gibi kesilirdi. En bıçkınımız bile öğretmene isminin önüne “Hocam” demeden hitap etmezdi.

İtiraf edelim, bizim dönemimizde bazen küçük silleler, şaka yollu minik cezalar olurdu. Bugün tartışılır belki ama o günün şartlarında, bu tür uyarılar dahi bizim saygımıza, öğretmenlerimize duyduğumuz sevgiye asla gölge düşürmezdi. Hata yaptığımızda en büyük ceza, o saygı duyduğumuz insanın yüzündeki hayal kırıklığı ifadesiydi.

Bize “haylaz” deniyordu çünkü bazen dersten kaçar, notlarla oynar ya da komiklik yapardık. Ama kaba değildik. O saygı çemberini asla kırmazdık.

Öğretmenimin dediği gibi, bugün durum çok farklı. Elbette, bugün de pırıl pırıl, saygılı gençlerimiz var. Ancak maalesef, öğretmenler odasından sızan hikâyeler, genel bir erozyonu işaret ediyor.

Bugün dünya hızlı değişiyor. Dijital çağ, ilişkilerin ölçüsünü de dönüştürdü. Öğretmenlerin anlattığı örnekler, saygının giderek zayıfladığını gösteriyor.

Sevgili gençler, bu bir eleştiri değil, davettir. Saygı sizi küçültmez, aksine yüceltir. Bugün öğretmeninize göstereceğiniz hürmet, yarın sizin de hürmet göreceğiniz bir toplumun temelini atar.

Gelin, o eski “haylaz” sıfatının yanına bir de “melaike” yakışsın. Küçük bir teşekkür, içten bir selam, belki de geleceğimizi yeniden kuracak köprülerin ilk taşıdır.

Unutmayalım, saygıyı kaybeden toplum aslında geleceğini kaybeder.

Muhabbetle…

“Ertesi güne kalmayacak bir lezzet” LİMONLU SUSAM TATLISI

Mon, 29 Sep 2025 11:13:00 +0300

Susam, binlerce yıldır insanlar tarafından kullanılan bir bitki olup, kökeninin Doğu Afrika veya Hindistan olduğu ifade edilmektedir. Öte yandan Antik uygarlıklarda susamın hem beslenme hem de tıbbi amaçlar için kullanıldığı bilinmektedir. Susamın özellikle Hindistan, Çin ve Orta Doğu kültürlerinde uzun bir tarihe sahip olduğu aktarılmaktadır. Susamdan elde edilen tohumlar ise çok yönlü kullanım alanlarına sahiptir.

Gıda sektöründe, tohumlar yağ üretimi için kullanılmaktadır ve susam yağı, yemek pişirmeden cilt bakımına kadar geniş bir yelpazede yer almaktadır. Ayrıca susam tohumları, salatalarda, ekmeklerde, tatlılarda ve pek çok yemekte lezzet verici bir bileşen olarak yer almaktadır. Birçok yiyecek ile birleşen susam tatlılara da çok yakışan lezzetler arasında. Sağlığa yararlarının saymakla bitmeyeceği susamı limon ile birleştirip unutulmayacak bir lezzet şöleni yaşamaya ne derseniz? İşte aromasına doyamayacağınız, yaptığınız gibi tüketeceğiniz ertesi güne kalmayacak limonlu susam tatlısı tarifimiz:

Hamuru için

500 gr un

25 gr margarin

12 gr kuru maya

25 gr irmik

1 adet yumurta

35 gr toz şeker

1 çay kaşığı tuz

Aldığı kadar su (hamur kıvamına gelene kadar)

1 adet limon

Üzeri için

25 gr susam

1 adet yumurta sarısı

Şerbeti için

2 su bardağı şeker

2 su bardağı su

¼ limon

Yapılışı

Şerbeti için: Tüm malzemeler bir tencerede kaynatınız.

Bir kabın içerisine unu ilave ediniz. Ortasını açarak az su ile açılmış maya, yumurta, oda sıcaklığındaki margarini ekleyerek karıştırınız. Ardından toz şeker, tuz, irmik ve rendelenmiş limon kabuğunu ekleyerek hamur elde ediniz. (Hamurun kıvamı su ile yumuşatılır. Hamur kurabiye hamurundan daha yumuşak olmalı.) Elde edilen hamurdan ceviz büyüklüklünde parçalar koparıp dilediğiniz şekli veriniz. Üzerine yumurta sarısı sürülüp susama batırdıktan sonra yağlanmış fırın tepsisine diziniz. Önceden ısıtılmış fırında 180 derecede pembeleşinceye kadar pişiriniz. Pişme işlemi bittiğinde fırından çıkartılıp üzerine şerbeti dökünüz. Üzerini kapatarak biraz içinin çekmesini sağlayınız ve ardından servis yapınız.

Önemli Notlar

Şerbet ılık, tatlı sıcak olmalıdır.
Hamuru homojen bir hale gelene kadar yoğurunuz.
Farklı malzemelerde ilave ederek susam tatlınızı çeşitlendirebilirsiniz.
Tüm malzemelerin oda sıcaklığında olmasına dikkat ediniz.

ÇOBAN YILDIZI

Mon, 29 Sep 2025 11:06:00 +0300

…

‘Hep benle kal!’ diyor Teoman, kendi yıldızının en parlak haline besteler yaparken. Sahii, sizin çoban yıldızınız ne alemde? Eğer şimdiye kadar hiç çekmediyse dikkatinizi göklerdeki en parlak şey, yıldız arama vaktiniz çoktan gelmiş demektir.

…

Sayfalar arasındaki en kritik satırların altını çizmek gibi bazen; aynadaki kendiniz, başınızı yastığa koyduğunuzda zihniniz, izlediğiniz filmlerdeki kahkahalarınızı paylaştığınız, ilk aramak istediğiniz, çayı birlikte yudumladığınız, ‘Sen benimle kal!’ dediğiniz ya da adı kitap olan bir akılla tanıştığınız, onu dinlediğiniz bir iç sesiniz… Sizin Çoban Yıldızınız kim, ya da ne?

…

Sabahları çok erken saatlerde veya akşam gün batımında gökyüzünde ilk ya da son görünen parlak bir cisim olduğu için çobanların onu yön bulmada kullandığı söylenir. Bu sebeple ona hem “sabah yıldızı” hem “akşam yıldızı” olarak da seslenirler. Ona nasıl yaklaşırsanız size öyle karşılık verir. Çünkü aslında o bir yıldız değil; bir gezegenin dünyadan bakıldığında, gökyüzünde çok parlak şekilde görünen halidir. Bizim Venüs işte; biraz da inatçıdır, Çoban Yıldızı. Güneş yönünde dönen tek gezegendir. Onu diğer gezegenlerden farklı kılan bir renktir bu.

…

O da tıpkı en kıymetlilerimiz gibi, “Hep bizde ama bizimle değil!” dediklerinden; tüm karanlığa sahip çıkmadığı için bütün gece boyunca gökyüzünde kalmayışı. İçinde nefesi barındıran bir canlı gibi; biraz yanılgı, biraz gerçek. Belki de insan kalbi gibi parlak görünen ama içinde karmaşık döngüler gizli. Sonsuz maviliğin içinde bir iz, bir yol gösterici! Kimi zaman sabahın en sessiz anında doğar ufka, kimi zaman akşamın hüznüne bir parça aydınlık katar. Ne de çok bizi barındırır; binler içinde bir, gökyüzünün yalnız ışığı. Hep aynı döngüde var olup kaybolurken yine de parlamaktan vazgeçmez, umut olmaktan vaz-geçmez! Belki biz insanlar da birer çobanız; umutlarımızın peşinde, kendi yörüngesindeki ışığının izinde, içimize bakarak yön arayan…

Yıldızın sizinle olsun!

Bir Sofralık Hasret: Gönül Sofralarının Sırrı

Thu, 25 Sep 2025 10:00:00 +0300

Sokaklarımızda, sosyal medyada ve hatta ev sohbetlerinde en sık rastladığımız konulardan biri, son yıllarda adeta bir tsunami gibi üzerimize gelen yabancı mutfak akımı. Suşi, taco, ramen, pad thai... İsimleri bile kulağa egzotik gelen bu lezzetler, özellikle genç neslin büyük ilgisini çekiyor, binlerce beğeni ve paylaşım alıyor. Oysa arkamızı dönüp baktığımızda, bizi biz yapan, ruhumuzu doyuran o muazzam lezzetler coğrafyası duruyor.

Elbette yeni kültürleri keşfetmek, farklı tatları denemek insanı geliştirir. Bir pizzanın peynirini uzatmak, bir hamburgerin sosuna dalmak keyifli anlar yaşatabilir. Ama ne zaman ki bu özenti, kendi öz değerlerimizi unutturacak noktaya gelir, işte o zaman kalbimize bir sızı düşer. Anneannemin elinden çıkan o mis gibi mantının verdiği huzuru, sıcak bir tabak mercimek çorbasının içimize işleyen şifasını, bir dilim İskender'in damakta bıraktığı bayram havasını başka hiçbir mutfakta bulabilir miyiz?

Bizim mutfağımız sadece bir yemek kültürü değil, aynı zamanda bir yaşam felsefesidir. Paylaşmaktır, misafir ağırlamaktır, dertleşmektir, berekettir. Bir sofra kurulduğunda, sadece tabaklar dolmaz, kalpler de dolar. Ege'nin otlu böreği hikayeler fısıldar, Karadeniz'in kuyması sıcacık anıları canlandırır, Güneydoğu'nun lahmacunu dostlukları pekiştirir. Kebabın ateşteki dansı, içli köftenin o eşsiz lezzeti, eli böğründe yemeğinin hikayesi, bu topraklara ait binlerce yıllık bir mirasın parçasıdır. Her bir yemeğin arkasında bir emek ve bir sevgi yatar.

Ne yazık ki bu eşsiz mirası bazen görmezden geliyor, parlak ambalajların, renkli fotoğrafların cazibesine kapılıyoruz. Oysa dünyaca ünlü şefler, gurmeler, bizim mutfağımızın derinliğine, çeşitliliğine ve doğallığına hayran kalıyor. Sadece bir tek Anadolu toprağında yetişen binlerce çeşit ot, sebze ve baharatla ortaya çıkan lezzetleri saymaya kalksak, sayfalar yetmez.

Yani anlıyorum, modern dünya hızlı ve çekici. Ama kendi köklerinden kopan bir ağaç, ne kadar yükseğe çıkarsa çıksın, bir fırtınada yıkılır. Gelin, dönelim o anne elinin değdiği, sevginin ve emeğin harmanlandığı sofralara. Yeniliklere açık olalım, farklı tatları deneyelim ama kendi yurdumuzun, kendi insanımızın mutfağını göz ardı etmeyelim.

Binlerce farklı lezzeti varken, değil mi ama?

Muhabbetle…

“Sofraların besleyici ve mükemmel lezzeti”: BALIK PİLAKİ

Mon, 22 Sep 2025 16:15:00 +0300

Pilaki, Rum mutfağından Türk mutfağına geçmiş, yüzyıllardır İstanbul mutfak kültürünün vazgeçilmez parçası olan bir pişirme sanatı olarak bilinmektedir. Eski zamanlarda pilaki, yuvarlak, alçak kenarlı bir çeşit toprak tavanın ismi olarak bilinmekte olduğu aktarılmaktadır. Zamanla pilakide pişirilen yemeklerin ismi de pilaki olarak anılmaya başlamış, kabın kendisi unutulmuş olduğu ifade edilmektedir. Öte yandan Osmanlıda pilaki sözcüğü her ne kadar Türkçe değilse de pilakilerin Osmanlı döneminde Türk mutfağında kendilerine çok sağlam bir yer edindiği bilinmektedir.

Bu yemek pişirme yönteminin, Osmanlı imparatorluğunun özellikle başkentinde büyük beğeni kazandığı ve Türk mutfağının o günlerden başlayarak ayrılmaz bir parçasını oluşturduğu aktarılmaktadır.

Zeytinyağının başrol oynadığı bu teknik, malzemelerin doğal aromalarını koruyarak muhteşem bir lezzet harmonisi yaratmaktadır. Özellikle balık pilakisi, bu tekniğin en rafine örneklerinden biridir. Pilaki balıkla hazırlanabildiği gibi aynı zamanda midye, istiridye gibi deniz ürünleri veya bakliyatla da hazırlanabilmektedir.

Soğan, sarımsak, sirke veya limon suyu, maydanoz ve zeytinyağı pilakinin ana malzemeleridir. Patates, havuç ve kereviz yemeğin lezzetini artırmaktadır. Tüm malzemeler az su ilavesiyle kısık ateşte ocakta veya fırında pişirilmektedir. Balık pilaki, genellikle levrek veya palamut gibi beyaz etli balıkların sebzelerle birlikte pişirildiği Türk mutfağına özgü bir yemek olarak bilinmektedir.

Balık pilaki, sağladığı birçok fayda ile bilinen besleyici bir yemektir. İçerdiği malzemeler sayesinde, vücudumuza önemli katkılarda bulunmaktadır. Balık pilaki, lezzetli bir ana yemek olmasının yanı sıra, yanında sunulacak garnitürlerle de zenginleştirilebilir. Balık seviyorsanız ama hep aynı şekilde yemekten sıkıldıysanız balık pilaki tarifi tam size göre. Balık pilaki sosu ile çok lezzetli bir tarif haline gelmektedir. Balık sevmeyenlere bile yedirecek bu tarifi kesinlikle denemelisiniz. Sofraların besleyici ve mükemmel lezzeti olan balık pilaki tarifi şu şekildedir.

Malzemeler:

1 adet balık (uskumru, levrek, torik veya palamut)

½ su bardağı zeytinyağı

1 adet soğan

1 adet domates

½ demet maydanoz

2 diş sarımsak

1 çay kaşığı tuz, kırmızı toz biber, karabiber (baharatlar isteğe göre değişebilir)

Yapılışı:

Balığın filetosunu çıkarıp temizleyin. İkiye bölün. (Balığın büyüklüğüne göre parça sayısı değişebilir.)

Soğanları halka doğrayın. Bir tencerede zeytinyağını ısıtın ve soğanları soteleyin. Üzerine ince ince

dilimlediğiniz sarımsakları, kabuğunu soyup orta boy doğradığınız domatesi ilave edin ve pişmeye bırakın. Domatesler yumuşayınca ince kıyılmış maydanozu ekleyin. Baharat ayarını yapın. Ocağın altını kapatın. Balık filetosunu domateslerin üzerine yerleştirin. (Filetoyu istediğiniz şekilde parçalara ayırabilirsiniz.) Filetonun üzerine kaşık yardımıyla sostan bir miktar dökün. İkinci filetoyu sosun üzerine yerleştirip yine aynı şekilde üzerine bir miktar sostan dökün. Tencerenin kapağını kapayıp önceden 180 derecede ısıtılmış fırında yaklaşık 15-20 dakika pişirin. Sıcak servis edin.

Önemli Notlar

 Uskumru, levrek, çipura, torik, kılıç, palamut vb. balıklarda aynı reçeteyi uygulayabilirsiniz.

 Baharatları kendi damak tadınıza göre daha az ya da daha fazla ve çeşitlendirerek kullanabilirsiniz.

BİR UMUT BİN UMUT

Mon, 22 Sep 2025 16:03:00 +0300

Bazen bir isim, bazen bir duygunun tecellisi olsa da O'na en çok insan yakışıyor. O, en çok insanda hayat buluyor çünkü. Toprağın o kahve bohemine rağmen yaprak ile buluşunca yeşilin rahmetine kavuşuyor. Uzun zamandır dinlenmeyen bir şarkının kulağa ilk çalınan hali gibi geliyor. Kurumuş bir yaprağın dahi hikayesindeki o çıtırtı edasıyla sesleniyor. Arsız bir şamaroğlanı gibi yüreklerdeki yeri. Aklın hanesinden defalarca kovulsa da kalp onu sessizliğinden tanır, varlığıyla hal bulur; gıkı çıkmaz çünkü, '-suz' olumsuz eki eklense de kendine. Onun bir edası, bir selası, bir de cesareti vardır; umut!

...

Dev dalgaların haşmetli davranışını barındırır bünyesinde. Ancak hükümdarlara mahsus o görklü duruşunu bir de! Yalnız kaldığı gecelere dahi meydan okuyan beyaz sabahları; tarlaları basan haşere ordularına galip gelen, dallarında dans eden arılarının gayreti ile insan zihnine ve zikrine hikmeti salan edaları. O iç burkan yılmışlığa rağmen orada bir yerlerde olma halidir işte 'umut' ve 'ummak' dedikleri.

...

Kudretli olanın kanadında taşıdığı o 'yine, yeniden olma; gerçekleşme' halidir adı umudun. Zirvesi gökyüzüne değmiş, karı hiç erimeyen, rüzgarı ağaçları kökünden söken ve kudretiyle korku salan bir dağ gibidir o.

...

İstemeli insan; ümit dolu olmayı, yılma-mayı, başkasındaki umudu da yıkmamayı! Sihirli bir değnek misali 'yeniden' yenilenmeye ant içenlerin silahı, yemini ve duruşu olmalı umut! Düşlemek, bir gün doğumunu; düşlemek, hayalde can bulanı. Gerçek ancak düşte hayat bulacak olanındır belki de.

...

Çoktan senin olmayı seçmeye niyet edeni bekletmemelidir! Zaman içinde masallar yazmak için dinlemeli umutlu şarkıları. Ümitli resimleri asmalı duvarlarına. İnsan fıtratta olanın üstünü çizerse, kaderde olanı küstürürse, keder ile olan aşkını tescillerse; o zaman pencereler siyaha döner. Bırakalım siyah asaletin rengi olarak kalsın. Biz pervazlara koyduğumuz kahvelerimizi umutlara ümit ile açalım!

Kahvaltı sofralarının yıldızı:

Mon, 15 Sep 2025 15:10:00 +0300

İster yumuşacık ister kıyır kıyır olsun ne fark eder? Sıcacık bir poğaçaya kim hayır diyebilir ki? Son derece kolay ve hızlı bir şekilde hazırlanabilen poğaça, Balkanlar ve Türkiye'nin en popüler lezzetlerinden birisidir. Poğaça, bir çörek türüdür. Genellikle buğday unundan yapılır, ancak arpa ve bazen çavdar unu da eklenebilir. Farklı malzemelerle çeşitli şekillerde hazırlanabilen poğaça, isteğe göre peynir, zeytin, haşlanmış patates, pişmiş kıyma ve sosis gibi malzemeler eklenerek daha zengin bir tat elde edilebilir. Poğaça hamurunda susam, siyah çörek otu veya kurutulmuş dereotu, maydanoz gibi tahıllar ve otlar bulunabilir veya üstüne serpilebilir. Mayalı ve mayasız türleri mevcuttur.

Sabah kahvaltılarında ya da akşam çaylarında sevdiklerinize sunmak için lezzetli ve pratik poğaçalar

ile kısa sürede ekonomik bir sofra hazırlayabilir, özel günleriniz için aperatif tatlar deneyebilirsiniz. Özellikle kahvaltı sofralarının yıldızı olarak ifade edilebilecek poğaça şu şekilde yapılabilmektedir.

Hamuru için

1 su bardağı ılık süt (240 gr)

1 paket yaş maya (42 gr)

½ su bardağı sıvıyağ (110 gr)

Aldığı kadar un (yaklaşık 2-3 su bardağı- orta sertlikte bir hamur olmalı)- (280 gr-420 gr)

½ çay kaşığı tuz (3 gr)

Üzeri için

1 yumurta sarısı

Susam

Çörekotu

Maydanoz

Yapılışı:

Mayayı ılık süt ile ezip iyice karıştırın ve kabarana kadar bekletin. Unu hamur yoğurma kabına alın ve

ortasını havuz gibi açın. Mayalı süt, sıvıyağ ve tuz ekleyip kulak memesi kıvamında bir hamur yoğurun. Üzerini bir bez ile örtün. Ilık ortamda hamuru yarım saat kadar bekletin. Daha sonra hamurdan yumurtadan biraz daha büyük parçalar koparıp bezeler hazırlayın. Her bir bezeye istediğiniz şekli verin. Malzeme bitinceye kadar işlemi sürdürün. Hamurları yağlanmış fırın tepsisine yerleştirin.

Mayalanması için 15-20 dakika daha bekletin. Üzerlerine yumurta sarısı sürün. Susam ve çörekotu serpip maydanoz ile süsleyerek önceden ısıtılmış 180 derecelik fırında üzerleri hafif kızarana kadar pişirin.

Önemli Notlar

 Hamurunuzu ne kadar uzun yoğurursanız o kadar güzel kıvam alacak ve güzel mayalanacaktır.

 Hamurunuzu mayalarken eğer vaktiniz kısıtlıysa daha önceden 50°C de çalıştırdığınız fırınınızı kapatarak onun sıcaklığında da mayalanmaya bırakabilirsiniz. Böylece 45 dakikada hamurunuzun mayası gelecektir.

 Bu poğaça hamurunu kullanarak farklı şekillerde, farklı iç harçları ile de poğaçalar hazırlayabilirsiniz.

 Kullanacağınız malzemelerin oda ısısında olmasına dikkat etmelisiniz.

 Süt gibi malzemelerin ılık olması gerekmektedir. Bu sayede maya, daha iyi bir şekilde çalışacaktır.

 Yoğurduğunuz hamurun mayalanması için mutlaka dinlendirmelisiniz.

 Hamurun kıvamından emin olmak için, parmağınızı mayalanan hamurun üzerine bastırın.

Eğer hamurda parmağınızın izi kalıyor ve sonrasında eski haline geliyorsa hamurunuz olmuş demektir.

 Hamurlarınızı tepside 15-20 dk daha dinlendirmek poğaçanız için daha iyi olabilir.

 Fırınınızın süresini ve sıcaklığını ayarlarken, ısıtma şeklini ve pişirme süresini göz önüne almalısınız.

Migren, Fibromiyalji ve Kronik Yorgunluk Şikayetlerinizi Azaltacak Bitkisel Yaklaşımlar ve Beslenme Modelleri

Mon, 15 Sep 2025 14:54:00 +0300

Migren, fibromiyalji ve kronik yorgunluk sendromu (CFS) modern yaşamın getirdiği stres, beslenme bozuklukları ve çevresel faktörlerle ilişkili kronik nörolojik rahatsızlıklardır. Bu üç hastalık ortak olarak ağrı, yorgunluk, uyku sorunları ve yaşam kalitesinde düşüş ile karakterizedir. İlaç tedavileri semptom kontrolü sağlasa da, bitkisel destekler ve beslenme düzenlemeleri tamamlayıcı bir yaklaşım olarak giderek daha fazla ilgi görmektedir.

Bitkisel Destekler

1. Migren

 Zencefil (Zingiber officinale): Bulantı ve baş ağrısında etkili.

 Feverfew (Aslanpençesi otu): Migren ataklarının sıklığını azaltabilir.

 Nane (Mentha piperita): Mentol yağı ile şakak masajı ağrıyı hafifletebilir.

2. Fibromiyalji

 Zerdeçal (Curcumin): Anti-inflamatuar etkisiyle kas ve eklem ağrılarını azaltabilir.

 Kediotu (Valeriana officinalis): Uyku düzeni ve kas gevşemesi için.

 Melisa (Melissa officinalis): Anksiyete ve uyku sorunlarında destek.

3. Kronik Yorgunluk Sendromu

 Ginseng (Panax ginseng): Enerji metabolizmasını ve bağışıklığı destekler.

 Ashwagandha: Kortizol dengesini sağlar, stres kaynaklı yorgunluğu azaltır.

 Yeşil Çay (Camellia sinensis): Antioksidan desteği ve zihinsel odaklanma sağlar.

Beslenme Modelleri

1. Anti-inflamatuar Beslenme

 Zeytinyağı, ceviz, keten tohumu gibi sağlıklı yağlar

 Somon, sardalya gibi omega-3 kaynakları

 Zerdeçal, zencefil, tarçın gibi baharatlar

2. Bağırsak Dostu Beslenme

 Probiyotikler: kefir, yoğurt, lahana turşusu

 Prebiyotikler: enginar, yer elması, muz

3. Enerji ve Mitokondri Destekleri

 B vitaminleri: tam tahıl, yeşil yapraklı sebzeler

 Magnezyum: badem, kakao, kabak çekirdeği

 Koenzim Q10: yağlı balık, karaciğer

4. Kaçınılması Gerekenler

 Rafine şeker ve beyaz un ürünleri

 Paketli/işlenmiş gıdalar

 Alkol, aşırı kafein

 Monosodyum glutamat (MSG) içeren yiyecekler

Yaşam Tarzı Önerileri

 Düzenli uyku: Biyolojik ritme uygun uyumak.

 Hafif egzersiz: Yürüyüş, yoga, pilates.

 Stres yönetimi: Meditasyon, nefes egzersizi.

 Dengeli öğünler: Kan şekeri dalgalanmasını önlemek.

 Yeterli su tüketimi: Günde ortalama 2–2,5 litre su içmek; baş ağrısı, yorgunluk ve kas ağrılarını hafifletmeye yardımcı olur. Özellikle kafeinli içecekler tüketildiğinde ekstra su alımına dikkat edilmelidir.

 Sosyal çevre desteği: Kronik rahatsızlık yaşayan kişilerde yalnızlık ve anlaşılmama duygusu yaygındır. Aile, arkadaş ve destek gruplarıyla güçlü bir iletişim kurmak hem psikolojik dayanıklılığı artırır hem de tedaviye uyumu kolaylaştırır.

Sonuç

Bitkisel tedaviler ve anti-inflamatuar beslenme modeli, migren, fibromiyalji ve kronik yorgunluk sendromu hastalarında semptomların hafiflemesine yardımcı olabilir. Bu yaklaşım, ilaç tedavisinin alternatifi değil tamamlayıcısıdır. Düzenli uyku, stres yönetimi ve dengeli bir diyet ile birlikte uygulandığında yaşam kalitesinde belirgin iyileşmeler sağlanabilir.

Yararlandığım Kaynaklar

1. Magis D, Schoenen J. Advances and challenges in neurostimulation for headaches.

Lancet Neurology. 2012;11(8):708–719.

→ Migren tedavisinde tamamlayıcı yöntemlere değinir.

2. Pittler MH, Ernst E. Feverfew for preventing migraine. Cochrane Database of

Systematic Reviews. 2004.

→ Feverfew (Aslanpençesi otu) üzerine sistematik derleme.

3. Vincek M, et al. Curcumin as a potential treatment for fibromyalgia: a systematic

review. Journal of Dietary Supplements. 2019;16(3): 312–326.

→ Zerdeçalın fibromiyaljideki anti-inflamatuar rolü.

4. Cochrane Collaboration. Valerian for insomnia. Cochrane Database of Systematic

Reviews. 2010.

→ Kediotu bitkisinin uyku kalitesi üzerine etkileri.

5. Zhang AL, et al. Chinese herbal medicine for chronic fatigue syndrome: a systematic

review. Journal of Alternative and Complementary Medicine. 2012;18(7): 662–669.

→ Bitkisel tedavilerin CFS üzerine etkileri.

6. Kennedy DO, Scholey AB. Ginseng: potential for the enhancement of cognitive

performance and mood. Pharmacology, Biochemistry and Behavior. 2003;75(3):687–

700.

→ Ginseng’in yorgunluk ve zihinsel performans üzerine etkisi.

7. Singh N, Bhalla M, de Jager P, Gilca M. An overview on Ashwagandha: a Rasayana

(rejuvenator) of Ayurveda. African Journal of Traditional, Complementary and

Alternative Medicines. 2011;8(5 Suppl):208–213.

→ Ashwagandha’nın stres ve yorgunluk azaltıcı etkileri.

8. Calder PC. Omega-3 fatty acids and inflammatory processes. Nutrients.

2010;2(3):355–374.

→ Omega-3 yağ asitlerinin anti-inflamatuar etkileri.

9. Bozzatello P, et al. The role of diet and nutrition in migraine triggers and treatment: a

narrative review. Nutrients. 2016;8(6): 337.

→ Migren ve beslenme ilişkisi.

10. Sluka KA, Clauw DJ. Neurobiology of fibromyalgia and chronic widespread pain.

Neuroscience. 2016;338:114–129.

→ Fibromiyalji patofizyolojisi ve yaşam tarzı yaklaşımları

DERİN, SEN MİSİN?

Mon, 15 Sep 2025 14:50:00 +0300

Derinde olanın günü bugün, niyet edilenin yol alışı. Gelip gitmelerin haklı bekleyişi, gün dediklerinde yılların hüküm sürdüğü sırların demi.

...

Harmanlanmış ömürlerimizde sakladıklarımızın aşikar olma vakti belki de! Bulduklarımızda kaybettiğimiz o güzel hayırların, yitirdiklerimizde bulduğumuz seni büyüten odakların! Derdin dermanı diye yazdığımız hikayelerin keman sesinde saklı başrol oyuncuları!

...

Derindekilerin sırrı olmaya nişan eylemiş olanların şarkısı çalmakta. Görünmez olanların çoğu zaman en değerlide saklandığı, aşikar olmak için onu derinden çıkaracak bir cesarete vurgun olanlar olacağını söylemekte bilenler!.

...

Fark edişler, gerçek değerler, haller...

...

Mevsim geçişlerinde bulduğum o düzensiz düzenlerin bir resmi tadında bazen haller. Düşlediklerinden uzak bir dünyanın yörüngesindeki gizil gibi bazen bazı haller. Tıpkı parmak izlerinin insana özgü tavırları ile hareket ederken ne çok farklılıkların izdüşümü tadında bazı derinler. Hislerin tercümesi olur mu? Mevzu ermekte midir illa kelama dönüşmesini isterken sırra kadem basmışların hemhallerini dinlemek?...diye giderken sualler, asıl olanın cevap mı süreç mi olduğunu bilmek ister insandan olma beşerler. Gecenin siyah ve beyazından gündüze çıkma meselesi gibi bazen de diğer renkleri ile en derinler. Dünya dedikleri tek midir sanırsın? Her dünyanın içindeki bir'ler ile vardır o haller. Her birimizin içindeki çoklu hallerimiz hepimize özgü o varoluşlarla hemhal olur ve demlenir belki de. Bir döngü dedikleri şu yurtsuz dünya düzeninde her bir güne uyandığımızı sandığımız o sanrıların bir kopyası değil midir bazen de haller? Bildik tecrübelerin yaşanmış ve içselleştirilmiş hali belki de farklı kimliklerin içine gizlenmiş aşikar bazı derin hisler.

...

Farkedişlerimizin kimlik arayışındaki tüm saf halimizle tutunmalı hayata, sevgiye, inanca. Saklandığımız yerden çıkmaya karar verdiğimizde gerçek bir çocuk edasıyla sobelemeli o halden hale girmeli kimlikleri.Ve her sobeleyiş, benliğimizin saklı kıyılarına dokunan usul bir uyanışa dönüşmeli; en çok da kendimize varan bir yolculuğa.

Eylül Telaşı: Kavanozların, Turşuların ve Mekânın Hikâyesi

Mon, 15 Sep 2025 14:48:00 +0300

Eylül geldi mi, Anadolu’nun dört bir yanında aynı telaş başlar. Domatesler salçaya, biberler

közlemeye, fasulyeler derin dondurucuya… Evlerin mutfaklarında, balkonlarında ve koridorlarında hummalı bir çalışma sürer. O telaş aslında sadece kış hazırlığı değildir; evin hanımının elinden, evin bütün mekânına yayılan bir kültürdür.

Eskiden bu hazırlıkların sahnesi geniş avlular, serin mahzenlerdi. Taş evlerin kalın duvarları

arasında serin kalan kilerlerde kavanozlar sıra sıra dizilir, kapakların şıngırtısı bir tür sonbahar müziği gibi duyulurdu. Avluda kurulan büyük kazanlarda kaynayan salça, komşuların birbirine yardımıyla imeceye dönüşürdü. Çocuklar bir yandan domates kabuğu ayıklar, bir yandan oyun oynar, kış hazırlığı kolektif bir şenlik havası taşırdı. Ev dediğimiz şey, işte tam da böyle anılarda somutlaşırdı.

Bugün ise manzara biraz değişti. Avlular gitti, yerini apartman balkonları aldı. Mahzenler yok, onun yerine derin dondurucular var. Salçalar artık büyük kazanlarda değil, mutfak ocaklarının üzerinde daha küçük ölçeklerde kaynıyor. Turşular cam kavanozlardan hâlâ göz kırpsa da çoğu kez tek başına yapılan bir hazırlığın sonucu oluyor. İmece kültürü zayıfladı ama alışkanlıkların kendisi hâlâ direniyor. Çünkü kışa hazırlık yalnızca bir mutfak işi değil kültürel bir hafıza.

Mimarlık açısından bakıldığında, bu hazırlıkların mekâna yüklediği rol çok önemli. Bugünün

konut projelerinde çoğu zaman “depolama alanı” yok sayılıyor. Halbuki bir evin kimliğini, sadece salonun şıklığı değil, kilerinin ya da dolaplarının işlevi de belirliyor. Salça kavanozlarına, turşu bidonlarına, donduruculara yer açmak; aslında yaşam kültürüne yer açmaktır. Yeni evlerde bu kültür kendine mutfak dolaplarının dar raflarında, balkon köşelerinde alan buluyor. Ama bu koşuşturmanın bize anlattığı şey sadece mekân değil. Aynı zamanda somut olmayan bir kültürden de bahsediyoruz. Paylaşmanın, üretmenin, gelecek için hazırlık yapmanın verdiği iç huzur… Çocukların annelerinden, annelerin anneannelerinden öğrendiği reçeteler…

Bu zincir, evin duvarlarına sığmayan, kuşaktan kuşağa aktarılan bir değer. Sonuçta, eylül telaşı yalnızca kış sofralarının bereketi için değil, evin ruhu için de yapılır. Balkonlara serilen biberler, kavanoz kapaklarının tıngırtısı, mutfaktan yayılan sirke kokusu…

Bunlar sadece hazırlık değil, bir yaşam biçiminin işaretleri. Mimarlığın da görevi belki tam

burada başlıyor: Bu kültürü görmezden gelmeyen, hayatın bu doğal akışına yer açan evler

tasarlamak. Çünkü ev dediğimiz, sadece barınak değil; kavanozların, turşuların ve anıların

sığabildiği bir yuva olmalı...

Damaklara şenlik verecek ”VİŞNELİ YAPRAK SARMA"

Mon, 08 Sep 2025 12:30:00 +0300

Yaprak sarmasının Osmanlı Mutfağı kökenli olduğu ve Osmanlı İmparatorluğu’nun hüküm sürdüğü topraklarda yapılmaya başlandığı bilinmektedir. Asma yaprağıyla yapılan yaprak sarmalar Nevşehir, Tokat, Ege mutfağına özgü olanlar zeytinyağlı sarma veya kıymalı sarma şeklinde çeşitlenmiş durumdadır. Asma yaprağı, Türk Mutfağında hem etli hem de zeytinyağlı sarma yapımında en çok kullanılan yaprak türüdür. Zeytinyağlı yaprak sarması her bölgede ve her evde farklı baharatlarla bazen tatlı bazen hafif acı ama her zaman ekşi bir tonda pişirilmektedir.

Osmanlı dönemine ait bir reçeteden geliştirilen vişneli yaprak sarma ise tarçın kokulu, bol fıstık ve üzümlü, tatlı-ekşi tatların bir arada bulunduğu bir İstanbul lezzeti olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde vişnenin verdiği ekşilik için limon dilimleri de kullanılabilmektedir. Kış mevsimindeyseniz dondurulmuş vişne tanelerini, yazın son demlerindeyseniz taze vişneleri ve baharatları kullanarak hazırlayacağınız bu vişneli yaprak sarmalar unutulmaz bir lezzet deneyimi sunabilmektedir.

Osmanlı mutfağından günümüze kadar gelen vişneli yaprak sarma tarifi, zeytinyağlı kontenjanından davet sofralarına tat ve renk katabilir. Osmanlı mutfağından günümüze uzanan geleneksel lezzetlerimizden birisi olan damaklara şenlik verecek vişneli yaprak sarması tarifimiz şu şekilde yapılabilmektedir.

Malzemeler:

 250 gr asma yaprağı

 1,5 su bardağı pirinç

 2 adet soğan

 ½ su bardağı zeytinyağı

 2 yemek kaşığı dolmalık fıstık

 2 yemek kaşığı kuş üzümü

 2 yemek kaşığı nar ekşisi

 1 yemek kaşığı toz şeker

 ½ tatlı kaşığı karabiber

 ½ tatlı kaşığı nane

 ½ tatlı kaşığı yenibahar

 ½ tatlı kaşığı tarçın

 200 gr donuk vişne

 2 su bardağı vişne suyu

 Tuz

Yapılışı:

Asma yapraklarını sıcak suda bekletip tuzunu alın ve biraz diri kalacak şekilde haşlayın. Pirinci yıkayıp

süzün. Tencerede zeytinyağını kızdırın. Dolmalık fıstığı ekleyip biraz kavurun. İnce kıyılmış soğanı da

ilave ederek kavurmaya devam edin. Soğanlar yumuşayınca pirinci ekleyin, bir miktar kavurun. Islatılıp

yumuşatılmış kuş üzümü, nar ekşisi, karabiber, tuz, tarçın ve kuru naneyi ekleyip karıştırın. Son olarak

vişne suyunu ve şekeri ilave edip kaynamaya bırakın. Pilavın suyu çekmeye yakın, ıslatıp suyunu

aldığınız vişnelerin yarısını pilava ekleyin, karıştırın. Ocaktan alıp soğumaya bırakın.

Asma yapraklarına harç ve birer adet vişne koyun, parmak kalınlığında sarın. Tencerenin dibine yırtık asma yapraklarından bir taban yapın. Sarmaları tencereye dizerken aralarına ayırdığınız vişneleri serpiştirin. Üzerine de bir miktar vişne ekleyin. Bir miktar da tuz ve zeytinyağı gezdirdikten sonra sarmaların hizasına gelecek kadar su ekleyin. Üstüne bir tabak koyup tencerenin kapağını kapatın. Kısık ateşte 40 dakika kadar pişirin. İyice dinlenen sarmaları servis edin.

Önemli Notlar

 Pişirme tenceresinin taban kısmına önceden yaydığınız asma yaprakları, pişirme esnasında sarmaların dibinin tutmasını önleyecektir.

 Zeytinyağlı vişneli yaprak sarmayı bir gece önceden pişirip soğuk olarak servis ettiğinizde lezzeti artacaktır.

AN BE AN

Wed, 03 Sep 2025 10:43:00 +0300

Karşılıksız telaşlar içine girer insan; karşısında bir muhatap varmışçasına davranarak, olmadığının farkına vararak ve bir süre sonra belki de kanıksayarak.

...

Aslında her şey haketmediğinizi farkettiğiniz anda başlar. Tüm vücudunu etkisi altına almış, uyuşturmuş, kuklası haline getirmiştir senelerce. Farkında olduğun lakin iradenin hapsedildiği bir cereyan hali.

...

Uyanıştır o, kendine dönüş, kendini tanıma hali; an! Zaman içinde zamansızdır aynı zamanda. Dünü bugünü tüm gerçekliğiyle karşında ve bir Osmanlı tokadı kadar etkili. Yaşanmışlıkların bir film şeridi misali gözünün önünden geçtiği. Süreçten haber verir sana; aslında belki bin kere anlattığı ama o kendini inandırmaya çalıştığın süreçten ve dahi inanmadığın.

An, bir cereyan hali. Her şeyin zıttıyla var olduğu klişesi kadar net ve gerçektir.

...

Seni sen yapan bütün anlamlı ya da anlamsız soruların cevabının sen de olduğu bir an.

Ne kıymetli, hikmetli ve himmetli.

Dediği gibi MFÖ'nün Süperman olmak lazım bazen. Gerekir mi? Lazım mıdır? Çok mu elzemdir? An'ın kahramanı olmak ise zordur hem de kolay, bu ne dilemma deme insanın kendini vezirde rezilde ettiği an'da gizlidir nihayetinde. Sayılmaz dahi rakamlarca. Onun toplamı hükümdür, belki de hükümdar, kararın iyisini de kötüsünü de, doğru ya da yanlışını da içinde barındıran. Etkileyen, etkilenen; aktif, edilgen. Özlenesi gizli nice yüklemlerin hakimi olur. Eyleme bakar, kişiyi unutursun. Bazen de tam zıttı, tek başına özne ile eylemin ne olduğuyla dahi ilgilenmez nicesi, özne 'ben' dir çünkü. Ahh nicesine yürek sızlatan o ben! B/en kelimesinin içinde enn'leri biriktirmeli insan an'a özel saydığı. O enler ki hem gülümsetmeli vicdanı, hep öğretmeli gülümsemeyi. Bir tercihtir çünkü o. Cömert olanın ehlidir daha çok. Paylaşacak neyi varsa verir sakladığı gülümsemesinde. Bazen bir niyet olur bazen bir sadaka, bazen iyilik, bazen umut. "Burdayım!" demenin Türkçesidir aslında. İşte o an her şey başka olur, yazılan şey dahi başka okunur, söylemler dahi şiir olur.

...

Ne de çok şey saklarmışız meğer an dediklerinde. Ruhaniyetimizin bizden istediği kadar basit lakin yürekli; saf bir selam, salt bir sevgi, temiz bir duruş, yargısız bir bakış arzularcasına...Sonrası ise hep bir huzur hep bir gülümseyiş!

Her ânı kıymetle...

Çıtırdısı Bitmeyen Selanik Gevreği

Wed, 03 Sep 2025 10:39:00 +0300

Çay ve kahve saatlerinin vazgeçilmezi Selanik gevreği, kıtır kıtır dokusuyla pek çok kişinin favorisi haline gelmiştir. Hafif tadıyla şeker krizlerinin de en iyi çözümlerinden biri olan bu gevrek dünyada Biscotti olarak bilinmektedir. Selanik gevreği, aynı zamanda "Selanik kurabiyesi" olarak da bilinmektedir. Geleneksel bir İtalyan kurabiyesi veya bisküvisidir.

Özgün ismi "biscotti" olan bu lezzetli tatlı, hamurunun iki kez pişirilmesiyle elde edilir. Bu nedenle kıtır ve gevrek bir dokusu vardır. Genellikle badem, fındık, kuru üzüm, portakal kabuğu gibi malzemelerle lezzetlendirilmektedir.

Selanik gevreği, kahve veya çay eşliğinde keyifle tüketilebilmektedir. İtalyan kökenli olmasına rağmen dünya çapında popüler bir kurabiye çeşididir. Süslemeye veya tatlandırmaya uygun olması nedeniyle çeşitli şekillerde sunulabilmektedir. Tatlandırmak için vanilya özü, limon veya portakal özütü gibi aromatik ekstralar da eklenebilmektedir.

Gevreği daha renkli ve çekici hale getirmek için renkli şekerlemeler veya şeker tozları kullanabilmektedir. Aynı şekilde çikolata sosu veya eritilmiş çikolata ile kaplayarak farklı bir lezzet deneyimi sağlanabilir. Selanik gevreği yeniden, ikinci defa pişirildiği için kurutularak servis edilir. Gevrek tadı ve adı buradan gelmektedir. Bayatlamayan, çıtırtısı bitmeyen selanik gevreği tarifi şu şekildedir.

Malzemeler

5 yemek kaşığı tereyağı – oda sıcaklığında

1 su bardağı şeker

2 yumurta

2.5 su bardağı un

1 tatlı kaşığı vanilya

1 tatlı kaşığı kabartma tozu

1 su bardağı file fıstık

1 su bardağı kırılmış badem

Yapılışı

Tereyağı ve şekeri çırpın ardından tek tek yumurtaları çırparak ekleyin.

Ayrı bir kapta un, vanilya ve kabartma tozunu elekten geçirin. Unlu karışımı yumurtalı karışıma ekleyin ve karıştırın hamur kıvamına gelince fıstık ve bademleri ekleyin yoğurun. Hamuru 2 yağlı kâğıt arasına alın önce elinizle dikdörtgen olacak şekilde üzerine bastırarak şekillendirin. Ardından merdane yardımı ile hamuru inceltin.

Üzerindeki yağlı kâğıdı kaldırıp önceden ısıtılmış 180 derecelik fırında 25- 30 dakika pişirin.

Fırından çıkartınca dilimleyin ve dilimler yukarı bakacak şekilde ızgara tepsiye dizin ve 10-15

dakika daha pişirin.

Önemli Notlar

 Gevrekte dilediğiniz kuruyemişi kullanabilirsiniz.

 Kullandığınız malzemelerin oda ısısında olması gerekmektedir.

 Yumurta ve şekeri köpük köpük olana kadar çırpmanız gerekmektedir.

 Gevreğinizi fırında pişirirken kontrollü olmanız gerekmektedir.

“Osmanlı mutfağındaki zarafet” HÜNKAR BEĞENDİ

Mon, 25 Aug 2025 13:50:00 +0300

Pratik bir yemek tarifi sayılan, aşamaları biraz fazla olsa da lezzetli ana yemeklerden biri o! Tereyağında kavrulmuş un ve soğuk süt ilavesiyle hazırlanan beğendi ve kısık ateşte pişen bol soğanlı et karışımı onu diğerlerinden ayırmaktadır. Hünkâr beğendi Osmanlı mutfağına ait bir yemektir. Hünkâr Beğendi, Osmanlı sarayında sadece özel davetlerde ve padişahın yemeklerinde sunulan bir yemekti.

Yapımında en kaliteli patlıcanlar, tereyağı ve süt kullanılır, etin yumuşacık olması için özel teknikler uygulanırdı. Yemeğin lezzeti kadar sunumu da önemliydi ve genellikle altın ya da gümüş işlemeli tabaklarda servis edilirdi. Hünkâr Beğendi, Osmanlı saray mutfağında doğmuş ve padişah sofralarına layık bir yemek olarak ünlenmiştir. İsmi de bu ihtişamlı geçmişinden gelmektedir. “Hünkâr” kelimesi Osmanlı’da padişahı, sultanı ifade ederken, “beğendi” kelimesi de yemeğin lezzetinden memnun kalındığını göstermektedir.

Bu yemeğin en yaygın kabul gören hikâyesi Fransız mutfağıyla Osmanlı mutfağının birleşmesine dayanır. 19. yüzyılda Osmanlı Sultanı Abdülaziz’in sarayında ağırladığı Fransa İmparatoriçesi Eugenie de Montijo (Napolyon III’ün eşi) için saray aşçıları özel bir yemek hazırlamak ister. O dönemde Fransız mutfağında beşamel sos popülerdir ve saray aşçıları bu sosu Osmanlı mutfağına özgü közlenmiş patlıcanla birleştirerek farklı bir yorum getirirler. İmparatoriçenin de padişahın da bu lezzeti çok beğendiği söylenir ve yemek “Hünkâr Beğendi” adını alır.

Bugün Hünkâr Beğendi, Osmanlı mutfağının mirasını taşıyan en özel yemeklerden biridir. Özellikle davet sofralarında, özel günlerde ve restoran menülerinde yer almaktadır. Zamanla bazı modern yorumları da geliştirilmiş, farklı peynirler veya baharatlar kullanılarak çeşitlendirilmiştir. Hünkâr beğendi, Osmanlı’dan kalan en önemli lezzet miraslarından biri olarak hala seçkinliğini ve yerini korumaktadır.

Yüzyıllar geçse de Türk mutfağının en popüler davet yemekleri arasındadır. Alinazik ile karıştırılabilmektedir. Alinazik yemeğinde yoğurtlu közlenmiş patlıcanın üzerine kuşbaşı et koyularak servis edilirken, hünkâr beğendi yemeğinde ise köz patlıcanlı beşamel sos hazırlanıp ve üzerine kuşbaşı et koyularak servis edilmektedir. Eğer mutfağınızda gerçek bir Osmanlı lezzeti denemek istiyorsanız, Hünkâr Beğendi tam size göre. Osmanlı mutfağındaki zarafet denilebilecek hünkâr beğendinin tarifi ise şu şekildedir.

Malzemeler

500 gr koyun eti (kuşbaşı doğranmış)

1 çorba kaşığı sadeyağ

2 adet soğan

2 adet domates

2 su bardağı et suyu

500 gr patlıcan

1 çorba kaşığı un

50 gr tereyağı

1.5 su bardağı süt

½ su bardağı kaşar peyniri (rendelenmiş)

1 çay kaşığı karabiber

1 çay kaşığı tuz

Yapılışı

Tas kebabı için

Tencerede sadeyağı ısıtın. Küp küp doğranmış etleri ısınan yağa ilave edin. Pembeleşinceye kadar kızartıp yağdan çıkartın. Kalan yağda ince ince doğranmış soğanları kavurun. Daha sonra kabuğu soyulmuş ve doğranmış domatesleri tencereye ilave edip, kavrulunca etleri geri ilave edin. Tuz ve karabiber ilave edin. Ardından sıcak et suyunu ilave edin ve kısık ateşte etler yumuşayıncaya kadar pişirin. Et suyunu çektikçe ara ara sıcak et suyu ilave edebilirsiniz.

Beğendi için

Patlıcanları kömür ateşinde veya ızgarada pişirip kabuklarını soyun ve ezerek püre haline getirin. Tereyağı ve unu orta ateşte kavurup patlıcanları ilave edin ve iyice karışmasını sağlayın. Ardından yavaş yavaş sütü, tuz ve karabiberi ekleyin. Bulamaç haline gelene kadar pişirin ve ateşten alın. Son olarak peyniri ekleyin ve eriyinceye kadar karıştırın.

Birleştirme: Tabağın alt kısmına beğendiyi yayın ve üzerine yaptığınız et karışımını ilave ederek sıcak olarak servis yapın.

Önemli Notlar

Koyun eti kemiksiz olmalı ve küp şeklinde doğranmalıdır.
Taze domates yerine domates salçası da kullanılabilir.
Sadeyağ yerine tereyağı da kullanılabilir.
Kullanacağınız patlıcanların çekirdekli olmamasına dikkat etmelisiniz.
Etler suyunu çekene kadar kavrulmalıdır.
Kırmızı et sevmeyenler tavuklu hünkâr beğendi deneyebilirler.

Ayağımızı Yorganımıza Göre Uzatmak

Mon, 25 Aug 2025 13:48:00 +0300

Hayat bazen basit bir cümleyle özetlenir: Ayağını yorganına göre uzat.

Ne var ki, biz çoğu zaman o yorganı gözümüzde büyütüyor, ayağımızı ise olduğundan uzun sanıyoruz. Sonra sabah kalktığımızda üzerimizde ne yorgan kalıyor ne huzur.

Ekonomi Cephesi:

Bugün bakkaldan ekmek alırken bile cep telefonuna gelen bankadan “ödemeniz gecikti” mesajıyla karşılaşan milyonlar var. Sorun sadece yüksek fiyatlar değil, “gösterecek çok şeyimiz olsun da ödeyecek paramız olmasa da olur” mantığı.

Bir düşünün:

• Üç maaş taksitle alınmış telefonla “param yok” diye şikâyet edenler,

• Alışveriş merkezinde saatlerce dolaşıp mutfakta ekmek arayanlar,

• Kart borcunu ödemek için başka karttan nakit avans çekenler…

Hesap bu değil. İtibar, taksitle alınmaz.

Komşuluk Sınavı:

Komşuluk, apartmanın girişinde rastladığında “kolay gelsin” demek değildir sadece.

Gece yarısı çaldığın müziği tüm apartman dinlemek zorunda değil. Balkondan sarkan halının tozunu komşunun balkonuna değil, vicdanına silkeliyorsun aslında.

Bazen bir tas çorba, bazen de sessizliği paylaşmak komşuluk hakkıdır. Unutma: Komşunun hakkını ihlal eden, kendi huzurunu iptal eder.

İş Yerinde “İletişim” Meselesi:

İş yerinde maaştan şikâyet etmek doğal; haksızlığa uğramak da öyle. Ama iş arkadaşının sırtına yük bindirip sonra “burada düzen yok” demek, en hafifinden samimiyetsizliktir.

Şunu unutmayalım:

• “Benim işim değil” cümlesi, bazen insanın işini kaybettiren en kısa cümledir.

• Gıyabında konuştuğun mesai arkadaşı, yarın seninle aynı masada ekmek bölüşmek zorunda kalabilir.

• İş yerinde nezaket, bedava ama en çok kazandıran yatırım aracıdır.

Son cümlelerim;

• Ayağını yorganına göre uzatmayan, sabah borçla, akşam utanmayla uyanır.

• Komşusunun hakkını gözetmeyen, evinin duvarlarını yüksek kursa da huzuru içeride tutamaz.

• İş yerinde selamı esirgeyen, aslında kendi ekmeğini küçültür.

• Gösteriş için harcanan para, yoklukta ilk acıtandır.

• Ayağını yorganına göre uzat, yoksa yorgan ayağını rezil eder.

Muhabbetle…

MİNNET HÛDÂ'YA

Mon, 25 Aug 2025 13:46:00 +0300

Hangisi seni en çok tarif eder?

Hangisi tercihin olurdu?

Azdan az, çoktan çok mu; yoksa, azlarda çok, çoklarda az olanı mı?

Miktar mı senin ederin, etiket mi değerin? Şükür dedikleri nerede bu işin?

Bu hesaplar hep mi rasyonel?

...

Dur durr kızma canım hemen, kelam ederiz işte, eksiği çokçana olan cümlelerimizle.

Karıncaya sormuşlar; "Nimet nedir?" diye, "Bi küçük ekmek parçası, nice bereketli kırıntılar, en kıymetli sayılacak kadar da emek!" diye yanıtlamış. "Nasibin ötesindeki şükür de işin vicdanı!" diye eklemiş.

...

Teşekkür, şükür, minnet;

İsyan, dahası, çok daha fazlası, zillet.

...

İçinde olduğumuz yaşamlarımızda dahi hep 'yeni bir yaş alarak' ilerler hayatlarımız. Borçlu olan yıllar olur, biz hep alacaklı! Ona verdiklerimiz kimsenin umurunda değildir. Lakin seneler "ne" verdigimizle ilgilidir. Üflediğimiz mumlar dahi zarardır, bize dokunan; kârlı bir odun ateşiyle uyarır oysaki bizi. Çünkü hep 'metanın' derdinde olan yaş almalarımız olmuştur pastanın üstündeki süsler. Pastanın içini görmeden ona kefil oluşlarımız yok mudur? Onlarca kişinin önünde dilimleyip bir de taksim ve takdim ettiklerimiz...Kimse ilgilenmez aslında pastanın katkı maddesiyle KDV'siyle ilgilendikleri kadar. Gider mideye çatalın üstündeki dilimcikler, yakar yüreği o minicikler!

...

Hayatlarımız, yaş almalarımız, yaşlanırken dahi hep daha fazlası olsun dediklerimiz... Her zaman aslanın yedikleriyle doymak isteyip karıncadan hesap soruşlarımız!!

Sonra da sevgiye talip olup, aşıklar gibi meşk edişimiz!

...

Şükrün edasıdır tefekkür, tefekkürün hakemidir niyet, niyette ödediklerimizdir diyet. Azdan az çoktan çok mevzusu değildir zati, olmamalıdır da.

Paylaşmadıklarımız bizim değildir, ve dahi asla olmamıştır.

Benim olan senin, senin olan yine senin düsturu ile çalıyor bak radyoda şarkılar; kısma sesi, değiştirme kanalı! Çalsın artık, dinlesin herkes, duysun dahi. Yenilerde kaybettiklerimizi eskilerin ruhuyla yine yeniden bulalım, çünkü fıtrat değişmez işte, değişmez. Şükür olsun bir günün tek kazanımlık rızkı, teşekkür olsun almadan verdiklerimiz, minnet olsun şah damarından yakın olana nefeslerimiz.

...

İyi ki doğdunların olsun yeni yaş alışlarımız. Teşekkürler, şükürler olsun!

HAMİLELİKTE ve DOĞUMDA DOĞRU NEFESİN GÜCÜ

Thu, 21 Aug 2025 15:26:00 +0300

“Nefes al, bağ kur, güçlen.”

Hamilelik, bir kadının hayatında hem fiziksel hem de duygusal olarak büyük değişimlerin yaşandığı kutsal bir süreçtir. Bu dönemde bedeninize ve zihninize göstereceğiniz özen, hem sizin hem de bebeğinizin sağlığı için büyük önem taşır. İşte bu noktada, çoğu zaman farkında olmadan yaptığımız bir eylem olan nefes alma, düşündüğünüzden çok daha fazlasını sunabilir.

Hamilelik döneminde karnın büyümesinden kaynaklı artan karın içi basıncı ile birlikte aşırı nefes almak bu dönemde disfonksiyonel bir nefes alışkanlığı oluşmasına neden olmaktadır bebeğin büyümesi ile diyafram üzerindeki yük artmakta anne adayı psikolojik olarak rahat nefes alamamaya ve hızlı sığ kesik nefesler almaya başlamaktadır. Peki bu dönemde nasıl nefes almak gerekmektedir. Yapılan çalışmalar hamilelik sürecinde burun nefeslerinin önemli etkilerini sunmaktadır.

Ağızdan alınan nefesler aşırı sıvı kaybına neden olmakta ve vücut susuz kalmaktadır ki anne ve bebeğin bu süreçte suya ihtiyacı vardır
Ağızdan alınan nefes kaygıyı artırdığı için, kalp ritmini hızlanmaktadır anne ve bebeğin rahatlamaya ihtiyacı vardır
Burundan alınan nefes oksijen verimliliğini arttırarak sinir sistemini dengeler bedeni sakinleştirir oksijenin tüm vücuda kolay iletimini sağlar
Bu nedenle de fonksiyonel nefes anneliğe yumuşak bir geçiş yapmak için en ideal yoldur.

Hamilelikte bedenin çok şey değiştiriyor…
Peki, nefesin nasıl?

Doğru nefes, hamilelik sürecinde bebekle güvenli bağ kurmayı sağlamakla birlikte daha sakin ve huzurlu bir hamilelik geçirmeye yardımcı olur. Doğum anında anneyi sakinleştirir, gücünü geri kazandırır ve doğum dalgalarıyla uyumlanmasını sağlar. Doğum sonrası lohusalık dönemini huzurlu mutlu bir şekilde geçirmeye yardımcı olur. Fonksiyonel nefes sadece bir teknik değil, anneliğe geçişte içsel gücünle buluşma yoludur.

Doğumdan sonra da fonksiyonel nefes uygulamaları, annenin toparlanma sürecini hızlandırır. Uyku düzeni, enerji seviyesi, lohusa depresyonu gibi konularda destekleyici bir araçtır. Hamilelik sürecinde alınan kiloların kolay ve rahat bir şekilde verilmesine yardımcı olur. Aynı zamanda emzirme döneminde bedenle yeniden bağ kurmak için güzel bir yoldur.

Fonksiyonel Nefesin Hamilelik Yolculuğundaki 4 Önemli Etkisi

1-Hamilelikte oksijenlenmeyi artırır, bebeğin gelişimini destekler.
2-Zihinsel olarak daha sakin ve odaklı hissetmeyi sağlar.
3-Doğum sırasında ağrı algısını azaltır, anneyi güçlendirir.
4-Doğum sonrası toparlanmayı hızlandırır, ruhsal olarak denge kazandırır.

Burundan alınan derin ve yavaş nefesler, kana daha fazla oksijen taşınmasına yardımcı olarak bebeğin gelişimine büyük bir katkı sağlamaktadır.

Fonksiyonel nefes, parasempatik sinir sistemini aktive ederek rahatlamayı ve gevşemeyi sağlar. Hamilelikte hormonlarla birlikte gelen duygusal dalgalanmaları dengelemeye yardımcı olur.

Doğru nefes alma, sindirimi ve dolaşımı destekleyerek bu gibi şikayetleri hafifletebilir.

“Nefes sadece hava değildir.”

Fonksiyonel nefes, yalnızca hava alıp vermekten ibaret değildir. Bedenin doğal ritmine uygun, burundan ve diyaframdan yapılan doğru nefes alma şeklidir. Özellikle hamilelikte, bu nefes tarzı hem anne adayının hem de bebeğin daha sağlıklı bir şekilde gelişmesine katkı sağlamaktadır.

Doğumda en büyük desteğin nefesin olabilir.

Doğum, nefesin en güçlü ilaçlardan biri haline geldiği andır. Fonksiyonel nefesin doğumda sağladığı katkılar şunlardır:

Derin nefes, kasları gevşetir ve ağrı algısını azaltır.

Rahim kaslarının düzenli çalışmasına katkı sağlar.

Sakin bir nefes ritmi, annenin zihinsel olarak anda kalmasını ve doğum deneyimini daha bilinçli yaşamasını sağlar.

Fonksiyonel nefes; bedeni, zihni ve ruhu dengelemeye yardımcı olur. Gebelikte, doğumda ve sonrasında kendinle yeniden bağ kurmanın anahtarı olabilir. Unutma, her nefes bir bağ, her bağ bir şifa olabilir

Şimdi bebeğinle birlikte nefes almaya hazır mısın?

Hadi küçük bir egzersiz yapalım:

Burundan yavaşça 4 sayıda nefes al
Nefesi 1-2 saniye tut
Burundan yavaşça 6 saniyede nefes ver
Bunu 1-2 dakika boyunca tekrarla lütfen

Ekolojik Bir Kentsel Tasarım Adası Nasıl Olmalı?

Tue, 19 Aug 2025 08:56:00 +0300

Günümüzde kentlerin hızla büyümesi, sadece mimari estetiği değil, çevresel sürdürülebilirliği de tehdit ediyor. İşte bu noktada, şehir planlamasında sıkça duyduğumuz “ada” kavramı devreye giriyor. Buradaki “ada” kelimesi, deniz ortasındaki kara parçasını değil, imar planlarında yollarla çevrelenmiş yapı topluluklarını ifade ediyor. Yani bir kentsel tasarım adası, mahalle dokusunun en küçük ama en önemli parçalarından biri.

Peki, bir ada ekolojik olarak nasıl tasarlanmalı? Öncelikle, sürdürülebilirlik ilkesi merkeze alınmalı. Ada ölçeğinde tasarım, yalnızca binaların biçimiyle değil, yaşam kalitesi ve çevreyle olan ilişkisiyle de ilgilenir.

Yeşil Alan ve Doğal Doku
Bir ekolojik adanın en büyük gücü, yeşil dokusudur. Beton bloklar arasında küçük parklar, ağaçlıklı yürüyüş yolları ve yeşil çatılar yer almalı. Bu alanlar sadece görsel güzellik sağlamaz; aynı zamanda ısı adası etkisini azaltır, hava kalitesini iyileştirir. Yağmur suyunu depolayan geçirgen zeminler ise hem sel riskini azaltır hem de yer altı su kaynaklarını besler.

Enerji Verimliliği ve Yenilenebilir Kaynaklar
Ada içindeki binalar, enerji tüketimini en aza indirecek şekilde tasarlanmalı. Güney cephelerden maksimum güneş ışığı almak, doğal havalandırma sağlamak ve ısı yalıtımı kullanmak bunun en temel yollarıdır. Çatıya yerleştirilen güneş panelleri, ada ölçeğinde ortak enerji üretimini mümkün kılar. Böylece hem ekonomik hem de çevresel kazanım elde edilir.

Ulaşım ve Yaya Önceliği
Ekolojik bir ada, motorlu araçlara bağımlı olmadan yaşamayı teşvik etmelidir. Yaya yolları geniş, bisiklet rotaları güvenli olmalı. Ada içi ulaşımda araç trafiği minimuma indirilmeli; araç park alanları kenarlarda konumlandırılmalı. Böylece çocuklar ve yaşlılar için güvenli bir yaşam ortamı oluşur.

Topluluk ve Sosyal Alanlar
Ekoloji yalnızca doğa ile ilgili değildir; insan ilişkilerini de kapsar. Ortak kullanım alanları, küçük meydanlar ve topluluk bahçeleri, ada sakinlerinin birbirini tanımasına ve yardımlaşmasına imkân verir. Topluluk bahçelerinde yetiştirilen sebze ve meyveler, hem gıda güvenliğine katkı sağlar hem de şehirde doğayla bağ kurma imkânı yaratır.

Atık Yönetimi ve Döngüsel Sistemler
Ada içinde atıkların ayrıştırılması, organik atıkların komposta dönüştürülmesi ve gri suyun (lavabo, duş gibi) yeniden kullanılması, ekolojik tasarımın vazgeçilmez adımlarıdır. Bu sistemler, hem çevreye yükü azaltır hem de kaynak israfını önler.

Sonuç olarak, ekolojik bir kentsel tasarım adası; yeşil alanı, enerji verimliliği, yaya dostu yapısı, topluluk bilinci ve atık yönetimiyle, modern şehir hayatında nefes aldıran küçük bir ekosistemdir. Kentin içinde bir “yaşam vahası” gibi düşünülmeli ve planlama aşamasında tüm bu unsurlar birlikte ele alınmalıdır. Çünkü şehirleri yaşanabilir kılmanın yolu, her adayı sürdürülebilir kılmaktan geçer.

“Klasik köfteye bir rakip”: DEREOTLU TAVUK KÖFTESİ

Mon, 18 Aug 2025 11:20:00 +0300

Tavuk, günlük hayatta mutfaklarda yaygın olarak kullanılan besinlerden birisidir. Genellikle

tavuğun göğüs bölgesinin çekilmesiyle elde edilen kıyma, farklı malzemelerle bir araya getirilerek köfte yapımında kullanmaktadır. Bu bağlamda tavuk köftesi ise klasik kıymaya göre daha ekonomik bir seçenek olarak göz önüne çıkmaktadır.

Tavuk köftesi, fırında veya kızartma usulüyle pişirilebilmekte ve sos ile garnitürler eşliğinde servis edilebilmektedir. Hem lezzetli hem de son derece doyurucu olduğu için genellikle kalabalık akşam yemeklerinde tercih edilmektedir. Unutmamak gerekir ki eğer kasaptan taze çektirip alırsanız tavuk kıyması dana kıymaya göre daha sulu bir yapıya sahiptir. Bu nedenle de eğer ekmeğini ya da galeta ununu fazla kaçırırsanız sert ve kuru olabilmektedir.

Klasik köfteye göre daha ekonomik hem de daha hafif bir köfte tarifi arıyorsanız bu tarifi hemen denemelisiniz. Hem havalı hem sağlıklı bir köfte olarak karşımıza çıkan ve klasik köfteye bir rakip haline gelen tavuk köftesi şu şekilde yapılabilmektedir.

Malzemeler:

 2 adet tavuk göğüs

 3 diş sarımsak

 2 adet yeşil soğan

 ½ demet dereotu

 1 adet yumurta sarısı

 1 adet yumurta beyazı

 1 su bardağı galeta unu

 1 dilim ekmek içi

 ½ çay kaşığı tuz

 ½ çay kaşığı beyaz biber veya karabiber

 ½ su bardağı su

Yapılışı:

 Tavuk etlerini parçalara ayırın.

 Mutfak robotunun bıçaklı kısmında etleri çekerek kıyma kıvamına getirin.

 Etlerin üzerine tuz ve karabiber ekleyin.

 Ardından yeşil soğanları, sarımsakları, ekmek içini, dereotunu ve yumurta sarısını

ekleyin.

 Robotta tüm malzemeleri karıştırın.

 Su ile elinizi ıslatın ve ardından harçtan istediğiniz büyüklükte toplar yapın.

 Köfteleri önce yumurta beyazına ardından da galeta ununa batırıp kızartın.

Önemli Notlar:

 Tavuk köftelerinizi istediğiniz herhangi bir sos ile servis edebilirsiniz.

 İsteğe bağlı olarak karışım içerisine rende kaşar peyniri ekleyerek farklı tatlar elde

edebilirsiniz.

 Kızartma işlemini orta ateşte yapmaya ve köftelerin her yerinin eşit pişmesine dikkat ediniz.

 Köftenize isteğe bağlı olarak farklı baharatlar ilave edebilirsiniz.

 Köftelerinizi isteğe bağlı olarak fırında da pişirebilirsiniz.

 Tavuk köftelerini şekillendirirken ellerinizi çok az suya batırmak daha kolay şekillendirmenize yardımcı olacaktır.

 Kırmızı et ile hazırlamış olduğumuz köfteye göre daha tok bir köftedir. İsterseniz içerisine sıvı yağ ya da tavuk etinin yağlı kısımlarından ekleyebilirsiniz.

SARMAL DÜZEN

Mon, 18 Aug 2025 11:10:00 +0300

“Haklısınız, kusura bakmayın!” dedi ve ilerledi yaş almış, tecrübeli adam. Tecrübeliydi zannımca çünkü hayat ona teşekkür etmesini ve özür dilemesini öğretmişti. Hatası durağa yetişemediği için duraktan elli metre aşağıda binmesiydi otobüse, bu yüzdendi zaten koşar adım ilerlemesi.

…

Hayat bir okul, ilk nefesten son nefese. Bizler bazen öğrenci, bazen neferleriyiz bu meşakkatli yolculuğun. Her bir olay, her bir duyum, her bir sonuç ya da sebepte bir hikmetin başa geldiği. Adına tesadüf ya da şans deyin, bazılarınız tevafuk der onu bunu bilmem lakin hayat, bir nar meyvesinin içindeki taneler misali: düzenli, sarmal, tezat... Âmâ, asla basit olmayan bir içeriğin, sade bir yaşam düzlemine kurulduğu.

…

Bir annenin gülümseyişinden öğrenen çocuk, ustasının susarak anlattıklarından ders çıkaran bir çırak. Diğerinin omzunda susmanın kıymetini keşfeden bir dost… Acıyı da, sevgiyi de, sabrı da, öfkeyi de yine bir başka insanın aynasında tanıyan insan. Öğreten bazen ne bir kitap ne bir ekrandır; kalpten kalbe geçen o görünmez köprüdür, gerçek bilgiyle tanıştıran.

…

Kimse tek başına değil bu dünyada ya da kimse sadece anne babasına olan kan bağıyla bağlı değil hayata. Bizler, birlerden meydana gelirken bizi var eden düzen tanımadıklarımızla dahi bir bağ kurmuş bizden evvel bizden ziyade. Hayatı bazen sorgulayıp anlamlandırıyoruz; fakat çoğu zaman onu yalnızca basit bir yaşam biçimi, ardı ardına gelen olayların toplamı olarak görüyoruz. Bazen tanımadığımız biri, sadece yanımızdan geçip gider. Oysa farkında olmadan, hayatımızın bir yerinde ikinci rolü ya da bizzat başrolü üstlenmiş olabilir. Adını dahi bilmediğimiz insanlardan öğrendiklerimiz belki de en kıymetli olanıdır, en rasyonel halimizle yaklaşırız o insanlara. Birbirimizin tekamülü olma yolunda nefesler alırken birbirimizden öğrenecek şeylerimizin olması ne yüce ne heves vadeden bir yoldur.

…

İnsanın yine insanla tamamlanacağı o zor ve kolay, taşra ya da şaşalı, çakıllı ya da asfalt yollarda kendi sorusunun cevabını başkasının cevap kağıdında bulmak üzere döşenmiştir belki de taşlar! Çünkü yaşamak en güzel ve kutlu ve en içteş bir öğrenme biçimidir.

‘O bana ne öğretebilir ki!’ demeden insanın insanla şekilleneceği çiçek dolu günlere…

"Saygı Seferberliği": Toplumsal Yaralarımıza Çare

Mon, 18 Aug 2025 11:08:00 +0300

Son zamanlarda, toplumsal dokumuzda derinleşen bir yaranın belirtileri her geçen gün daha görünür hale geliyor: saygısızlık. Bu, sadece trafikteki kaba saba davranışlardan ibaret değil; siyasi tartışmalardan aile içi sohbetlere kadar hayatın her alanına sızmış, adeta bir salgın gibi yayılan bir tavır.

Trafik, bu yozlaşmanın en belirgin aynası. Sinyal vermeden şerit değiştirenler, yolu kapatacak şekilde park edenler, bir an önce geçmek için korna çalanlar... Bireyler, "bütün yollar benim" mantığıyla hareket ediyor, diğer sürücüleri ve yayaları hiçe sayıyor. En kötüsü de, bu kural tanımazlık karşısında yapılan en ufak bir uyarı, anında şiddete varan, agresif tepkilerle karşılanıyor. Hoşgörüsüzlük, artık bir özellik değil, bir norm haline gelmiş durumda.

Bu durumun bir benzerini, "takım tutar gibi" siyasi parti holiganlığında da görüyoruz. Siyasi görüşler, mantık ve empati zemininden koparak adeta birer inanca, birer kutsala dönüşüyor. Kendi partisinin yanlışlarını görmezden gelmek, karşıt görüşteki her fikri düşman bellemek, bizi birbirimizden uzaklaştırıyor. Arkadaşlarımızla, dostlarımızla, hatta aile üyelerimizle bile siyaset konuşulamaz hale geldi. Bu fanatikleşme, sadece sohbetleri zehirlemekle kalmıyor, köklü dostlukları bitirebiliyor ve toplumsal bağlarımızı zedeliyor. Siyasi görüş ayrılıkları, kutuplaşmayı derinleştiren, karşılıklı saygı ve anlayışı yok eden bir engele dönüşüyor.

Peki, bu noktaya nasıl geldik? Bu sorunun cevabı, şüphesiz eğitim ve toplumsal ahlak kavramlarında saklı. Saygı, sadece kaba kuvvetten veya kanunlardan korkarak gösterilen bir şey değildir. Bu, başkasının varlığına, düşüncesine ve haklarına değer vermekle ilgili bir içselleştirme sürecidir. Ve bu süreç, ancak çocukluktan itibaren verilen doğru eğitimle şekillenebilir. Sadece akademik bilginin oğretilmedigi okullarimizda dahi empati, anlayış ve başkalarına saygı gibi evrensel değerlerin işlenip topluma aktarılması zorlaşıyor çünkü eğitim tek başına yeterli değil. Kanun koyuculardan en sade vatandaşa kadar, hepimize düşen ciddi sorumluluklar var. Kanunlar, sadece caydırıcı olmakla kalmamalı, aynı zamanda toplumsal normları da şekillendirmeli. Saygısızlığın ve şiddetin her türlüsüne karşı sıfır tolerans ilkesi benimsenmeli.

Sonuç olarak, toplum olarak acil bir "saygı seferberliği" başlatmaya ihtiyacımız var. Bu, ne tek bir kişinin ne de tek bir kurumun yapabileceği bir şey. Bu, topyekûn bir çaba gerektirir. Siyasetçiler, medya, eğitimciler ve vatandaşlar olarak hepimiz, bu holiganlaşmayı durdurmalı ve karşımızdaki insanın da bir birey olduğunu, onun da fikirlerinin, haklarının ve duygularının olduğunu hatırlamalıyız.

Unutmayalım ki, bir toplumun en büyük zenginliği, yollarının genişliği değil, gönüllerinin genişliğidir.

Muhabbetle…

Çok besleyici "TUTMAÇ ÇORBASI"

Mon, 11 Aug 2025 09:51:00 +0300

Yeşil mercimek, erişte, yoğurt ve nane gibi malzemelerle hazırlanan tutmaç çorbası Türk mutfağının sevilen tarieri arasında yer almaktadır. Tutmaç çorbasının farklı yörelerde hazırlanan çeşitli versiyonları bulunmaktadır. Bu çorba çeşidinin bir ana yemek gibi pek çok malzemeyle hazırlandığı görülmektedir.

Selçuklulardan miras kaldığı söylenen tutmaç çorbası günümüzde de sevilerek tüketilmektedir. Erişte, nohut ve mercimeğin güçlerini birleştirmesi ile ortaya çıkan bu güzel çorbaya sizlerde bayılacaksınız. Tutmaç çorbası besin değeri yüksek ve oldukça tok tutan bir çorbadır. Çok besleyici olan bu lezzetin tarifi ise şu şekildedir:

Malzemeler

 1 çay bardağı haşlanmış nohut

 1 çay bardağı erişte

 1 çay bardağı haşlanmış yeşil mercimek (haşlayıp suyunu süzün)

 1 adet soğan

 4-5 yemek kaşığı sıvı yağ

 1 tatlı kaşığı kuru nane

 Tuz

 1 litre su

Dekor için: 1-2 dal maydanoz, 1 adet limon

Terbiyesi için:

 1 yemek kaşığı un

 1 yumurta sarısı

 1,5 su bardağı yoğurt

Yapılışı

1. Tencereye su ilave ederek kaynatınız. Kaynayan suyun içerisine tuz, haşlanmış nohut, haşlanmış yeşil mercimek ve erişteleri ekleyiniz. Karışım iyice pişene kadar çorbayı kaynatınız.

2. Ayrı bir yerde terbiye malzemelerini çırpınız.

3. Çorbanın suyundan yavaşça ekleyerek terbiyeyi ılıklaştırınız.

4. Erişteler pişince çorbanın içine terbiyeyi karıştırarak ekleyiniz. 2-3 dakika karıştırmaya devam ediniz ve kaynayınca altını kısınız.

5. Ayrı bir tavada yemeklik doğradığınız soğanı sıvı yağ da kavurunuz. Soğanlar iyice karamelize olmalıdır. Ardından naneyi ekleyiniz ve bu karışımı da kaynamakta olan çorbaya ekleyiniz.

6. Çorbayı yaklaşık 8-10 dakika daha kaynadıktan sonra altını kapatınız.

7. İsteğinize bağlı maydanoz ve limon dilimiyle birlikte servis ediniz.

Önemli Notlar

 Tutmaç çorbası için haşlayacağınız mercimekleri çok fazla haşlamamalı

biraz diri kalmasını sağlamalısınız. Çorbanın içerisine konulduğunda da pişeceği için eriyebilir.

 Terbiyeyi hazırlarken çorbanızın kesilmemesi için malzemelerin taze olmasına dikkat etmelisiniz.

 Çorba suyu çok sıcak terbiye soğuk olduğu için bir anda terbiyeyi tencereye boşaltmak çorbanızın kesilmesine sebep olacaktır. Bu yüzden çorbanızın suyundan birkaç kaşık alıp terbiyenize eklemelisiniz.

 Terbiyeyi tencereye yavaş yavaş boşaltmalı ve bir yandan da karıştırmalısınız.

 Çorbasında kullanacağınız yeşil mercimekleri protein değerinin kaybolmaması için haşlamak istemezseniz akşamdan ıslayarak da kullanabilirsiniz.

Vicdanın Enflasyonu: Pahalılıktan Önce Ahlakımız Çürüdü

Mon, 11 Aug 2025 09:27:00 +0300

Sokağa çıkıyorum, bir manav tezgâhının önünden geçiyorum. Aslında sadece bir tezgâh değil bir ahlak anıtı bu. Üzerindeki "Kredi kartına 3 taksit" yazısı, artık ekonominin değil vicdanın ne kadar taksit taksit eridiğinin bir kanıtı gibi duruyor. Elma kaç para bilmiyorum ama artık vicdanın da peşin satılmadığını, taksitle satılsa bile kimsenin almak istemediğini biliyorum.

Bir avuç kirazın 150 lira olduğu bir düzende, esnafın "Bereket kalmadı, battık, yandık!" feryatları kulağa samimiyetsiz geliyor. Bu feryat, aslında bir dertleşme değil bir perdeleme. Sanki bizler bu oyunun farkında değilmişiz gibi dert yanarken ellerindeki fırıldağı daha hızlı çeviriyorlar. İyi de kardeşim, siz batarken kiraz neden uçuyor? Siz yanarken biz müşterileri niye yakıyorsunuz? Bu bir dertleşme değil bu düpedüz "fırsatçılıkla dert arası cambazlık" ahlaki bir jimnastik, vicdani bir esneklik.

Herkes Dertli Ama POS Cihazları Cırt Cırt Ötüyor

İtiraz etsek hemen bozuluyorlar. Faturalar, nakliye, mazot, hal parası… Hepsine tamam. Hepimiz zor kazanıyoruz, o yüzden de bu zorlukları kullanarak daha da zor kazananları görmek bizi üzüyor. Herkes batmış, herkes dertli ama POS cihazları sabaha kadar cırt cırt ötüyor. Herkesin cebinde delik, ama cevizli sucuk 250 lira. Bu matematik, batmaya değil sadece ve sadece vicdanın çöküşüne hizmet eder.

Bu memlekette, dürüstlük ve vicdan artık bir zayıflık işareti. "Enayi" muamelesi gören, hala müşterisini bir insan gibi gören, "Ben kazanayım ama o da yiyebilsin" diyen o güzel insanlar, her geçen gün daha da yalnızlaşıyor. İyilik, artık fiyatı artmayan tek değer değil aksine fiyatı düşen bir meta haline geldi.

Bir de bu halin üstüne, sırtını koltuğa yaslayıp "Bu millet hak ettiğini yaşıyor" diyenler var ya… Asıl sitem onlara. Fiyatları yükseltenlere, zammı devlete, kârı kendine yazanlara ses etmeyip çarşıdan pazardan çekilen halkı diline dolayanlara. Onların ahlaki pusulası da bozulmuş. Ne yazık ki bu çağda, vicdan önce enflasyona yenik düştü, sonra da o vicdansızlığa kılıf bulmaya çalışanlara.

Bu yazı bir çağrı, bir nasihat de değil. Bu, içinde hâlâ biraz utanma taşıyan bir vatandaşın, "Tırnaklarını sıkarak yazdığı bir sitemdir." Çünkü bu yaz biz domates değil vicdan yedik. Biz topraklarda aç kaldık, susuz kaldık, ama vicdansız hiç kalmamıştık. Şimdi en kıt olan şey bu.

Toparlan Türkiye! Yine yeniden seni sen yapan değerlerine sarıl; sarıl ki önce kendine bu denli yabancı kalma, sarıl ki o vicdanın tekrardan hayat bulsun...

Muhabbetle.

RUH-İ REVAN

Mon, 11 Aug 2025 09:23:00 +0300

Sevmekten korkanlardan mısın? Yoksa cesaretin var mı gerçekten o yürekli aşka? Bak işte baştan yanlış yaptın, sen bir aziz isen karşındaki illa azize mi olmalı? Ya da Havva hep Adem’i mi aramalı?

Sevmekten korkma!

Hayalinde büyütüp düşlerinle beslediğin "O", ne kıymetli değil mi?

Evet dedin sanki, sen söylemeden de duyulur o, kulak mevzusu değil yürek ehlidir çünkü adabı.

Haa şöyle; bence şimdi oldu, kısasa kısas! Bırak şöyle duyguların gezinsin, şehrin kalabalıklarından çıkıp kendini arasın, bulsun, dolaşsın. Kendiyle tanışsın, cihana nam salsın. Dağ, taş, bayır, ovada kaybolsun. Saksıda çiçek olmasın sadece su verdiklerimiz! Leyleklere mekân olsun, martılara simit, çalgılara tel, masalara manzara olsun…

Sen otururken o sandalyede gözlerin ufka baksın, seherin harmanı seni sarsın. Hep neşeli şarkılar çalmasın mesela mutlu olman için arabesk günlerin tavşan kanı tadı, fantezinin keman meşrebi olsun karşında. Dinlediğin o sert müzikler de bile gönlünü yavaşlatsın. Olsun ki sen hep tek bir çiçeği sevme! Olsun ki siyahla beyazın aşkı hep futbol kokmasın, sadece takım rengi olmasın.

Hem zaten çocukların da en çok hata yaptıkları hep en kolay sorulardı, demişti bir öğretmenim. Öğretmendi, rehberdi ya o gün yine doğru söylemişti. Artık büyüdüm, dediğim bir vakitte tekrar etmişti zihnim çünkü ‘sosyal hayat’ dedikleri okulda ögrendiklerimizin hep sağlaması, bilmem belki de işlemin ta kendisiydi.

En basit şeyi sevmekle başlamalıydı mesela güne. Minik bir selam kahvaltının peyniri, birine gülümsemek zeytini! Hele bulutlara şekil vermek, sonra onları masala çevirmek… “Hadi canım!” demeyin ama su birikintisine basmak… Otobüs ya da minibüste yanına oturan birinin hayat hikayesinden ders çıkarmak, şükretmek belki de duydukların karşısında sahip olduklarına, bazen sabretmek…Pencereden bakarken hayatları okumaya çalışmak, o meşguliyetlerin yoğunluğunda dahi akşam “Nasılsın?” diyen birinin varlığına gülümsemek… Bir su sesi, bazen de Türk sineması sultanının nağmesi… ‘Sadelik izahtı!’ ama biz hep ansiklopedik tanımlarda sevgiyi aramaya başladık belki de son zamanlarda, son birkaç yıllarda. Kenara sıkışmış tüm sevgilerimizi daha da hapsettik; sınırlandırdık, etiketledik çünkü erler hatunlara methiyeler dizerken daha kutsal aşklara da ihtiyaç duyar sandık. Unuttuk işte börtü böceği, yaprağı, maviyi, kaldırım taşlarını, yakını uzağı sevmeyi unuttuk.

“Bırak bu reçetelik tavsiyeleri!” Demeyin!

Her evin kalbinin kilidi kendinde saklıdır. Hem “Sev!” dedik, sadece senin olanı değil sadece hayat arkadaşını değil herkesi, her şeyi sev.

Herkesin en kıymetli sadesine, sevgiyle kalın!

Enerjimizi Yükselten Yiyecekler ve Dinç Tutan Sağlıklı İçecekler

Wed, 06 Aug 2025 10:47:00 +0300

Yorgunluk, halsizlik ve motivasyon düşüklüğü günümüz insanının en yaygın şikayetlerinden biri. Sabah uyanmakta zorlanmak, gün içinde enerjisiz hissetmek, odaklanamamak… Tüm bunlar çoğu zaman uyku eksikliği kadar yanlış beslenmeden de kaynaklanır. Vücudumuz, doğru yakıtı aldığında tıpkı iyi bir motor gibi çalışır. Bu yazıda enerjinizi doğal yollarla artırmanıza yardımcı olacak temel besinleri ve dinç tutan içecekleri bilimsel temelli olarak paylaşacağım .

Enerji Veren Yiyecekler | Sofranızda Canlandırıcı Etkiler

1. Kompleks Karbonhidratlar (Yulaf, Tam Tahıllar, Bulgur)

Basit şekerler anlık enerji patlaması yaratır ama kısa sürede düşüşe neden olur. Oysa kompleks karbonhidratlar glisemik indeksi düşük besinlerdir ve uzun süreli enerji sağlar.

Yulaf: İçeriğindeki beta-glukan sayesinde hem tokluk verir hem de sindirimi destekleyerek sabahları enerjik başlamanızı sağlar.
Tam tahıllı ekmek, bulgur, karabuğday gibi seçenekler, öğle ve akşam yemeklerinde enerjiyi dengede tutar.

2. Protein Kaynakları (Yumurta, Yoğurt, Peynir, Balık)

Protein, kasların onarımı ve sürdürülebilir enerji için elzemdir.

Yumurta, B12 ve D vitamini içeriğiyle sabah kahvaltısının vazgeçilmezi olmalı.
Yoğurt, hem probiyotik hem de protein kaynağıdır. Özellikle ara öğünlerde 1 kase ev yoğurdu enerji düşüşlerini engeller.
Somon ve sardalya gibi yağlı balıklar omega-3 ile zihinsel yorgunluğu azaltır.

3. Meyveler (Muz, Elma, Kivi, Böğürtlen)

Doğal şeker, lif ve vitamin içeren meyveler enerji artışı sağlar.

Muz, egzersiz öncesi veya sonrası için ideal potasyum ve karbonhidrat kaynağıdır.
Elma, içerdiği fruktoz ile kan şekerini dengeli şekilde yükseltir.
Kivi ve çilek, C vitamini ile bağışıklık sistemini destekleyerek enerji üretimine katkıda bulunur.

4. Sağlıklı Yağlar (Avokado, Badem, Ceviz, Zeytinyağı)

Beyin fonksiyonlarının sürdürülmesi ve hücresel enerji üretimi için sağlıklı yağlara ihtiyaç vardır.

Avokado, hem sağlıklı yağ hem de potasyum kaynağıdır.
Ceviz, içerdiği omega-3 ile zihinsel berraklık sağlar.
Zeytinyağı, antioksidanlarla birlikte enerji metabolizmasını destekler.

5. Demir ve Magnezyum Zengini Besinler (Ispanak, Mercimek, Nohut, Kabak çekirdeği)

Yetersiz demir ve magnezyum, yorgunluğun en yaygın sebeplerindendir.

Ispanak ve diğer koyu yeşil sebzeler, demirle birlikte folat da sağlar.
Mercimek ve nohut, bitkisel protein yanında enerji üretimini destekleyen mineralleri barındırır.
Kabak çekirdeği, özellikle magnezyum açısından oldukça zengindir.

Dinç Tutan Sağlıklı İçecekler | Doğal Destekler

1. Limonlu Ilık Su

Sabah aç karnına içilen limonlu ılık su, sindirim sistemini uyarır, karaciğeri temizler ve metabolizmayı canlandırır.

Antioksidan etkili C vitamini sayesinde bağışıklık sistemini destekler.

2. Zencefilli Limonlu Bal Karışımı

Boğazı rahatlatan, metabolizmayı hızlandıran ve enerji veren bu karışım özellikle kış aylarında etkili bir sabah içeceğidir.

Tarifi: 1 su bardağı ılık suya 1 çay kaşığı taze rendelenmiş zencefil + 1 tatlı kaşığı bal + 1 tatlı kaşığı limon.

3. Yeşil Çay

Kafein oranı düşük olmasına rağmen içeriğindeki L-theanine maddesi ile odaklanmayı artırır, sinir sistemini yormadan canlandırır.

Antioksidan bakımından zengindir; özellikle öğleden sonra saatlerinde tüketilebilir.

4. Nane ve Salatalıklı Detoks Suyu

Vücudu ferahlatan bu karışım, sıcak havalarda hem serinletici hem enerji artırıcıdır.

Tarifi: 1 litre suya birkaç dilim salatalık + 5-6 nane yaprağı + 1-2 limon dilimi ekleyin. Buzla servis edebilirsiniz.

5. Hindistan Cevizi Suyu

Doğal elektrolitlerle doludur. Spor sonrası terle kaybedilen mineralleri geri kazandırarak yorgunluğu hızla giderir.

6. Tarçınlı Ilık Süt

Hem tokluk hissi verir hem de uykuya geçmeden önce vücudu gevşetir.

Özellikle gün sonunda mental olarak tükenmiş hissediyorsanız 1 su bardağı bitkisel veya inek sütüne yarım çay kaşığı tarçın ekleyerek içebilirsiniz.

İpucu: Enerji Yükseltmenin 5 Altın Kuralı

Uzun süre aç kalmayın. 3 ana + 2 küçük ara öğün idealdir.
Şekerli atıştırmalıklardan kaçının, yerine meyve + kuruyemiş tercih edin.
Kafein tüketimini abartmayın. Aşırı kafein enerji dalgalanmalarına yol açar.
Her sabah 1 bardak su için. Hafif susuzluk bile enerji düşüklüğüne neden olur.
Günlük 20 dakikalık hafif egzersiz (yürüyüş, esneme, yüzme) enerji üretimini artırır.

Sonuç: Sofranız Enerji Kaynağınız Olsun

Enerjik ve dinç hissetmenin yolu yalnızca kahveden ya da enerji içeceklerinden geçmiyor. Doğru besin seçimleriyle, su tüketimini artırarak ve vücudunuzu dinleyerek gün boyu daha zinde olabilirsiniz. Unutmayın, enerji takviyeleri geçici; ama doğal beslenme kalıcı çözümler sunar.

Uzm. Dyt. Cansu AKYÜZ MERCANOĞLU

“Kaşık kaşık yiyebileceğiniz bir tatlı” KAHVELİ KREM ŞOKOLA

Mon, 04 Aug 2025 11:40:00 +0300

Krem şokola yaklaşık 17. yüzyıldan bugüne kadar gelen klasik bir Fransız tatlısı olarak bilinmektedir. Krem şokola bitter çikolatanın yoğun tadını sonuna kadar hissedebileceğiniz, içerisinde süt, şeker, krema ve yumurta bulunan, sıcak yaz günlerinde kaşık kaşık yiyebileceğiniz bir tatlıdır. Farklı çeşitleri bulunmakla birlikte kahveli krem şokolata da bunlardan birisidir. Kolaylıkla yapabileceğiniz aynı zamanda göze de oldukça hitap edebilen bir tatlı olan kahveli krem şokolayı sizler de yapabilirsiniz. İşte tarifimiz:

Malzemeler:

2 adet yumurta

¾ çay kaşığı tuz

50 gr. pudra şekeri

250 gr. krema

120 gr. süt

1 tatlı kaşığı granül kahve

150 gr. bitter çikolata

Dekor: İsteğe göre çeşitli şekillerde yapılabilir.

Yapılışı:

Bir karıştırma kabına yumurta, tuz ve pudra şekeri ekleyip bir mikser yardımıyla çırpın.

Bir sos tenceresinin içerisine süt ve kremayı alıp ısıtın.

Isınan sütlü karışımın içerisine granül kahveyi ilave edip karıştırın.

Sıvı karışımı yumurtalı karışıma yavaş yavaş çırparak ekleyin.

Ardından sos tencerenize bir tel süzgeç yerleştirin ve bütün karışımı tencereye alın.

Yaklaşık 10 dakika bir çırpma teli yardımıyla karıştırarak pişirin.

Ocaktan alın ve çikolatayı ekleyip karıştırın.

Tel süzgeçten geçirin ve servis kaplarınıza pay edin.

Dolapta dondurduktan sonra süsleyip servis edin.

Önemli Notlar

• Tatlıyı ocaktan aldıktan sonra bitter çikolatayı tencereye ekleyip iyice karıştırarak erimesini sağlamanız gerekmektedir.

• Sütü azar azar ekleyerek tatlınızın topaklanmasının önüne geçebilirsiniz.

• Krem şokola tatlınızı servis etmeden önce üzerine Hindistan cevizi, çikolata parçaları ve krem şanti ekleyerek görsel şölen oluşturabilirsiniz.

• Bitter çikolatanın yoğun lezzetini biraz daha hafifletmek isterseniz bu tarifi sütlü çikolata ile de hazırlayabilirsiniz.

• Kıvamı diğer sütlü tatlılara göre daha akışkan olması gerekmektedir.

DÜN-YA!

Mon, 04 Aug 2025 11:24:00 +0300

Sonsuzun sonlu mekanı neresidir sizce? Ya da dört duvarı olan bir yer midir sualin cevabı? Bir gönül meşrebi belki de, sınırları olmayan bir işlemin hadsizliği ya da sonuç kısmı okuyucunun hayal gücüne sunulmuş bir metin, bir masal…

İçinde çokların olduğu, teklerin hükümranlık sürdüğü o yer işte cevap desem! Ne der yüreciğiniz? Eklesem hatta; bugünün dünde kalan kısmı diye! 'Dün-ya' dese dudaklarınız, şaşırır mısınız?!

Dün-ya...

Yaşanılanlar neticesinde değişen dünya desem?

Dünde bıraktıklarımızın yükü ile ağır ağır dönen dünya!

Yarına olan şevkli edası ile dünden kaçan, içinde hem dünü hem de yarını barındıran...

Meğer anlam içinde anlamı var olan dün-ya!

Sazının teline aşık olan Ozan'ın şevkini içinde barındıran, Adem’ den beri her bir kaldırımda izine rastlanan…

Bir kelamdan bin anlama yol alan, bir candan bin cana mal olan...

Dosta yoldaş, düşmana sert/taş olan dünya!

Dert ile dertlenen, sır ile sırlanan!

Şaire kelimeleri kelama dönderen, şiire anlam katan; merhabayı selama çeviren, her türkünün yanık bağrına seslenen!

Olanda hayır vardır diyene, yüreğinde yiğitliği besleyenlere; baktığını görenlere, memleketten yurttan beslenenlere selam olsun diyen bir dünya dileyenlere!

...

Suskun bir öğretmendir, o. Konuşmaz ama öğretir; yağmurla sabrı, kuraklıkla yokluğu, mevsimlerle değişimi… Bazı gecelerin kutlu gün doğumlarını açacağının habercisi, bazı güneşlerin doğması için mutlu batışların hikmetinin rehberi! Kazanmanın ve kaybetmenin, bilimin yörüngesindeki bir ile sıfır arasındaki anlamlı ilişki, bir sırrın dahi ifşasındaki o mağrur duruşu misalidir.

Dün-ya…

Hatırlatır bize; ondaki zerremizi ve taşıdığımız büyük sorumlulukları! Belki de en çok ihtiyacımız olan şeyin “yavaşlamak” olduğunun altını çizer; çünkü ev sahibi değilizdir, o çok sahiplendiğimiz yerde.

Dünyanın kalp atışlarını duymak, toprağın nefesini hissetmek! Cüssesi bir karınca kadar küçük lakin düşleri gökyüzünün tavanı kadar engin bir düşün yol alanları olmak umuduyla almalı nefesleri! Hissetmenin o kutsal dans edenleri olmalı sahne sırası bize geldiğinde.

…

Haydi, sırası mücadelesinde gizli olanın kahramanı! Yol ver dünyaya, yol ver ki selamın yerde kalmasın!

Geçmişten öğrenen dün-ya, yarına olan şevkli edası ile dünden kaçan dünya; selam olsun, yol olsun…

İyi Yolculuklar!

Tekrarlayan Cepheler: Mimarlıkta Kopyala-Yapıştır Sorunu

Mon, 04 Aug 2025 11:22:00 +0300

Günümüzde Türkiye’nin pek çok kentinde yürürken gözümüze çarpan ilk şeylerden biri, neredeyse birbirinin kopyası olan binalar. Aynı pencere dizilimi, aynı balkon çıkmaları, aynı renk tonları… Adeta bir şablondan çıkmış gibi görünen bu yapılar, kentlerimizin karakterini silikleştiriyor. Oysa mimarlık, yalnızca barınma ihtiyacını karşılamak değil; yaşanılan çevreye estetik, kimlik ve aidiyet duygusu katma işidir. Ancak ne yazık ki "kopyala-yapıştır" anlayışı, son yıllarda mimarlığın ruhunu zedeleyen bir soruna dönüşmüş durumda.

Bu sorun, özellikle hızlı kentleşmeyle paralel şekilde büyüyor. Büyükşehirlerde artan nüfusa hızla yanıt vermek adına, maliyet düşürme ve zaman kazanma kaygısıyla, aynı tip projeler farklı bölgelerde tekrar tekrar uygulanıyor. Müteahhitlerin elinde çoğu zaman tek tip bir şablon var: Birkaç küçük revizyonla aynı bina, farklı mahallelere serpiştiriliyor. Sonuçta ortaya çıkan şey, kişiliksiz ve birbirine benzeyen yapılarla dolu, estetikten uzak kent manzaraları oluyor.

Bu tekrar eden cepheler sadece göze hitap etmemekle kalmıyor; sosyal ve kültürel olarak da ciddi etkiler doğuruyor. Her yapının, bulunduğu yerin iklimine, kültürel bağlamına, hatta komşuluk ilişkilerine uygun olarak tasarlanması gerekirken, standart projeler bu özgünlüğü yok sayıyor. Örneğin, Ege kıyısındaki bir sahil kasabasında bile İstanbul’un bir kenar mahallesindeki apartmanın aynısını görmek mümkün. Böylece hem doğal çevreyle uyumsuzluk baş gösteriyor hem de yöresel mimari diller unutulmaya yüz tutuyor.

Mimarlıkta şablonculuk sadece cephede değil, planlarda da kendini gösteriyor. Kullanıcı ihtiyaçları göz önüne alınmadan, metrekareye göre ezberlenmiş daire planları uygulanıyor. Oysa her ailenin, her bireyin yaşam tarzı farklı. Tasarım, bu çeşitliliğe yanıt verebildiği ölçüde anlamlı ve değerlidir.

Elbette bu sorunun tek sorumlusu mimarlar değil. Ekonomik baskılar, mevzuat kısıtlamaları, onay süreçlerinin zorlaştırıcı yapısı ve en önemlisi estetik bilincin toplum genelinde yeterince gelişmemiş olması da bu sonucu doğuruyor. Ancak yine de mimarlığın, sadece talep edileni değil, olması gerekeni de savunan bir disiplin olduğunu unutmamak gerekir.

Peki ne yapılmalı? Öncelikle yerel yönetimlerin, mimari projelerde çeşitliliği ve yerel bağlama uyumu teşvik etmesi şart. Mimarlık eğitimi, öğrencilere sadece teknik bilgi değil; aynı zamanda etik sorumluluk ve yerle kurulan ilişki üzerine düşünmeyi öğretmeli. En önemlisi de toplum olarak “her bina bina mıdır?” sorusunu daha sık sormalıyız.

Kopyala-yapıştır yapılarla dolu kentler yerine, özgün ve insana dokunan mimariyle şekillenmiş, ruhu olan şehirler istiyorsak; bu sorunu görmeli, sorgulamalı ve çözüm üretmeliyiz. Çünkü bir kentin mimarisi, orada yaşayanların kimliğinin aynasıdır. Ve hiçbir kimlik, fotokopi gibi olmamalıdır.

Babama benzediğim için...

Fri, 01 Aug 2025 08:54:00 +0300

Her geçen gün biraz daha babama benzediğimi fark ediyorum. insancıl, ümitli, umutlu bir o kadar da realist! hayatın realitesinin içinde taşıdığı unsurlar aslında umudun da ümidin de sevginin de katili olmaktan başka bir şeye yaramıyor. bu bir paradoks biliyorum.

Zaten insan dediğimiz mekanizma başlı başına hayalkırıklığının, vefasızlığın, kötülüğün tek bir isimde/bünyede/mekanizmada toplanmış hali değil midir? her birinin ötekinden şikayet ettiği, herkesin birbirinden rahatsızlığını dillendirdiği bir sistem nasıl iyi olabilir ki...

Eskiden bu yana merak ettiğim şeylerden birini de kötülerin, kötü olduklarının farkında olup olmadıklarıydı. İnsana, dünyaya olanca kötülüğü yaparken kötülüklerinin yani kişiler olduklarının na kadar ayırdında bu insanlar?

Herkes bir diğerinin, ötekinin, insanların kötülüğünden dem vururken, şikayet ederken kötülük muğlak ve ortada kalmıyor mu? boşluğa üflenmiş gri bir leke, sis perdesi, füme duman gölgesi gibi kaypak, zeminsiz, bulaşık, cisimsiz ve gölgesiz...

Herkes bu kadar iyi ise kötüler nerede, kötülük kiminle?

Lafa gelince iyilik havarisi kesilen, ahlak timsali kılıklı bedenler, hangi kötülükle çevreledikleri ruhlara hizmet etmenin iştihasına kapılmış!

Peki olanca kötülüğe karşın dünyadaki bu kadar umut, ümit, iyilik nereye gidecek? ya içimizdeki insan sevgisi!

Herkes herkesle samimi ama hiç kimse diğerini sevmezken iyilik nasıl var olabilir!

Yine de her geçen gün daha çok benziyorum babama. İnsana rağmen içimde yeşeren sevgiyle umudu, ümidi, iyiliği yeşertmeye devam ediyorum. İnsan en çok büyüdükçe ailesine benzermiş, şimdi daha iyi öğreniyorum...

Yeşil Vatan ve Vatanseverliğin Gerçek Ölçüsü

Fri, 01 Aug 2025 08:52:00 +0300

Orman yangınları, tank ve tüfeğin ateşinden daha sinsidir; çünkü düşmanın açık saldırısından değil, hainin sinsi planından, ihmallerden ve umursamazlıktan çıkar.

Bu yangınlar ne zaman yükselse sadece ağaçlar değil, bir milletin geleceği, çocuklarımızın nefesi, toprağımızın bereketi de alevler içinde kül olup gidiyor.

Bazı ihaneti ne yüksek sesle duyarsınız, ne de gözle görürsünüz. Bazen bir sigara izmaritiyle, bazen “bana ne” diyerek çevresine sırtını dönen birinin umursamazlığıyla gelir en büyük yıkım. Sessizdir, fakat tahribatı yıllarca sürer.

“Kıyametin koptuğunu görseniz bile elinizdeki fidanı dikin.”

Peygamber Efendimiz’in bu kutlu sözünü sadece bir çevre tavsiyesi gibi görürsek eksik anlarız. Bu hadis; ümidi, sorumluluğu ve emaneti kıyamet gününe kadar korumamız gerektiğini öğretir. Ormanları korumak, sadece yeşili değil; inancı, vefayı ve insanlık onurunu da korumaktır.

Vatanseverlik sadece sözde kalmaz.

Vatanı sevmek, “bir karış toprağı vermem” demekle bitmez. O toprağı yeşertmeyen, sulamayan, yangına karşı korumayan kişi; aslında onu kendi elleriyle kurutur, çoraklaştırır ve bu haliyle vatan hainliğiyle eşdeğerdir.

Bu nedenle bugün orman bekçiliği, bir milletin namus nöbeti haline gelmiştir.

Bugün ormanlara sahip çıkmak sadece bir çevrecilik değil; vicdan, iman ve vatan aşkının gereğidir. Fidan diken, sadece gölge aramaz; o gölgede dua edecek çocukları, serinleyecek yaşlıları, nefes alacak bir milleti hayal eder.

Bu yangınları önlemenin yolu sadece devletin müdahalesi değildir.

Vatandaşın sorumluluğu, bireyin dikkati, toplumun duyarlılığı bu mücadelenin temelidir. Ormana girerken “bana ne” diyen değil, “emanete sahip çıkıyorum” diyebilen bir insan modeli yetiştirmeliyiz.

Bu ormanlar bize dedelerimizden miras değil; torunlarımızdan emanettir.

Ve emanetin gereği, onu korumak, büyütmek, yeşertmektir.

Her yangın sadece ağaçları değil, geleceği yakar.

Her dikilen fidan ise bir dua gibidir.

O yüzden bizler kendimizi 7/24 nöbette bir yeşil vatan neferi gibi görmeliyiz. Artık uyumak değil uyanık olma vaktidir.

Allahım Sen Vatanımızı, Bayrağımızı, Devletimizi, Milletimizi Koru. Hainlere Fırsat Verme…

Amin amin amin.

Muhabbetle…

ÖZDEĞER ve NEFES

Wed, 30 Jul 2025 10:11:00 +0300

Özdeğer kendi bireysel varoluşumuzun sahip olduğu ve başka bir şeyle kıyaslanamayacağı değeridir ve bu değer ne artırabileceğimiz ne de azaltabileceğimiz bir şeydir bu değişmez ne yaparsak yapalım kendimizi daha değerli bulamayız ya da hayata yapamadığımız başaramadığımız şeylerle değersizleşmeyiz çünkü bu bizim varoluş halimizin getirdiği bir değerdir.

Bu nedenle hiç birimizin değeri ne yapılanlarla ne başımıza gelenlerle ne olanlarla değişebilir. Hepimiz kendi değerimizi olduğumuz halimizle ortaya çıkarabiliriz. Burada yapmamız gereken tek şey kendimizi kabul etmektir çünkü değer kıyaslanabilir bir şey değildir. Ben değerimi seninle onunla ötekiyle kıyaslayamam, öz değerimizi ortaya çıkarmak için sadece kendimizi farketmemiz varlığımızı fark edip kabul etmemiz gerekiyor. Çünkü burada bi yanılgı var ben daha değerli olmalıyım bunun için çalışmalar yapmalıyım gibi yanılgılarımız var. Böyle bir şey yok zaten benim özümde değerliyim sadece ben kendi değerimin farkında değilim belki sen ya da o ya da diğerleri benim değerimin farkında değilsin ama bir değer var ve bu ortada görünmeyi farkedilmeyi bekliyor ki bunu fark edecek olan sadece benim.

Bu iş hayatında aynı şeklilde devam eder bu sosyal hayata aynı şeklide hiçbir işi beceremiyorum ben çok değersiz biriyim ama öncelikle hatırlamamız gereken bizler yaratılış olarak “TAM“ız hiçbir kariyerim statüm olmasada ben değerliyim, ben tamamım.

Ondan kötü yapmış olabilirim bu benim değerimi belirlemez. Başarılı olduğumda değerli hissediyorsam hep başarılı olmak için çabalıyacağım ve bu hayatımın, nefesimin çabaya bürünmesine neden olacak nefesde çaba yoktur.

Nefes tamamen doğal ve rahattır, Nefesimde çaba varsa "alırken ya da verirken fark etmez" hayatımda da çaba var demektir. Şimdi nefesinizi fark edin, çaba var mı yok mu? Nefes kendimizi, özümüzü, varlığımızı farketmemizi ve bir bütün olmamızı sağlar.

Geçen yıllarla ya da daha önceki başarılarla kıyasladığınızda da eski “SEN”e, yeni “SEN”e haksızlık ediyorsunuz. Eski seni değersizleştirmek yetersizleştirince zihin, "orada değersizsem şimdi nasıl daha değerli olabilirim" arayışına giriyor. Ne olduğunda değerli yeterliyim ne olduğunda değersizim kıyaslaması başlıyor. Kendini kıyaslama hali, kişinin keyfini, modunu huzurunu başarısını, bolluğunu, bereketini engelleyen, tıkayan bir şeydir. Birey yaptığı işten, yediği yemekten, içtiği sudan dahi tad alamaz hale gelir.

Hatırlamanız gereken en önemli şey, benim mekanizmam zaten tam olarak var oldu, her şey yerli yerinde ve benim bedenim kendi kendini bile iyileştirebiliyor. Bunu unutmuşum, hatırlamak için ne yapabilirim? Sadece doğru nefes!

Herhangi bir handikap içine girmeden, çabalamadan çünkü benim değerimi hiçbir şey değiştirmeyecek. Bu kıyaslamadan çıkıldığında zihin, beden, ruh dinlenir, sakinleşir ve iyileşir.

“Helal olsun bana, bugün, yine, şimdi, yine, hep yine...” diyebilmeliyiz hayata.

Bununla birlikte kıyaslama sizin değeriniz üzerinden çalışmayı bırakır. Kıyaslamanın olduğu her yerde "bu her ne için olursa olsun" orada değersizleştirme vardır.

Annem, babam, eşim, sevgilim, nişanlım, arkadaşım, çocuklarım hepsine "bana değerli hissettir" diyerek değerimizi onlardan duymayı bekledikçe bu bizi daha da değersizleştirecektir. Çünkü beklentimiz karşılanmadığında değersizim demeye devam edeceğiz, böyle hissedeceğiz.

Kendimizle ilişkimiz memnuniyetsiz ve öfkeli bir hale gelecek çünkü kendimizden memnun değiliz. Kendi değerimizi keşfedip fark edip kabul ettiğimizde mutlu, memnun, huzurlu oluruz. Aksi takdirde başkasının bize biçtiği değeri bizimmiş gibi kabul edip devam ederiz.

Hayatta birilerinden ilham alabiliriz, bize öncülük etmiş rehber olmuş kişiler olabilir ama kimse bizden daha değerli değildir. Kıyaslamanın olduğu her an değersizleşiriz. Zihin bunu sadece bir kişiyle yapmaz her şeyle ilişkilendirir.

Biz değerimizi fark ettiğimizde her şeyle doğru ilişki kurmaya başlarız. Kıyaslama, benzetme vb herhangi bir şeyle ilişkiden özgürleştiğimizde zihnimiz nötrlenir, nefes burada devreye girer. Nötrlenmek istediğimiz ne varsa nefesle nötrleniriz. Nefes bizi oraya götürür ve gerçekten nötrlenmek özgürleşmek istiyorsanız bu gerçekleşir

Kıyaslama yaparken, değersiz hissederken, kendinizi görmezken nasıl nefes aldığınızın farkında mısınız? Hayır, çünkü kendinizin farkında değilsiniz ve bu anlarda nasıl nefes aldığınızı farketmeniz gerekiyor. Hangi duygu, sizi hangi nefes alış haline getiriyor? Doğru nefes, bize edindiğimiz bilgileri, kodladığımız mühürlediğimiz alıp kabul ettiğimiz duygulardan özgürleşmeyi, kendimiz olmayı sağlıyor

Sadece nefes al, nefesine odaklan. Kiminle ya da neyle meşgulsen, neye odaklıysan, çık oradan ana gel, nefesine gel, nötrlen, özgürleş...

Hayatınızda bir çok kişiyle bir çok olayla bir çok durumla ilgili deneyimler yaşamış olabilirsiniz. Bunların hepsinde farklı nefesler almış ya da nefes tutmuş olabilirsiniz ama şu anda sadece nefes var sadece sen varsın sadece an var, andasın.

Kendinizi gözlemleyin. Nefesiniz, gün içinde hangi durumlarda? Nasıl nefes alıyosunuz? Bedeninizin hangi bölgesine nefes alıyorsunuz, kiminle konuşurken nasıl davranıyorsunuz? Hangi konularda nefesiniz değişiyor? Hızlanıyor mu yavaşlıyor mu o kişiye yaranmaya mı çalışıyorsunuz? Kendinizi kabul ettirmeye mi çalışıyorsunuz? Sadece nefesi hissedip sıfırdan deneyimleyin. Duygulardan ve düşüncelerden özgürleşin. Çünkü zihin o anda ben bu sürümü bilmiyorum diyor ve nötrlenerek yani resetlenerek yeni sürüme uyumlanıyor. Çünkü eski datada bu sürüm yok, bu uygulama yeni. Cihaz da yeni sürümde. Burada bilinçaltı devreye girip sizi sıkıştırabilir, zorlayabilir. "Ne gerek var, böyle iyiydik, yıllardır geldik, devam ediyoruz, güvenli alanda kalalım" diyebilir. Çünkü eskinin güvenli olduğunu kodlamış.

Bizler her gün yenileniyoruz, güne yeni versiyonlarımızla başlıyoruz. Buna doğru nefesi eklediğimizde güne nefesle başlayıp nefesle devam ettiğimizde güncellenme devam ediyor. Buna izin verdiğiniz müddetçe değişebilir, dönüşebilir, yenilenebilir, kendinizi gerçekleştirebilir, siz olabilirsiniz. Dünkü versiyonlarımızın yüklerini üzerimizde taşımak zorunda değiliz; bundan özgürleşebiliriz. Nefesine dön, nefesinle buluş, nefesinle barış, bugün yepyeni bir gün, bu an yepyeni bir an ve sen neyi seçiyorsun? Kendin için neyi seçiyorsun?Kendiniz için seçtiğiniz şey kendinize yaptığınız yatırımdır, bu yatırımı nasıl yapmak istersiniz? Kalıpların, kodların içinden çıkıp özgürce nefes almak ister misiniz?

MATRUŞKA

Tue, 29 Jul 2025 08:54:00 +0300

Yaşamın gizli bahçesindeki çiçeklerin kokusunu alabiliyor musun? Renkgarenk çeşitleri görebiliyor musun? Farkına varmanın ne tatlı bir hissediş olduğunu kanıksayanlardan mısın?

Her an ilerleyen bir ibrenin neferleri gibi hayatlarımız, rakamların emrinde olan; aslında sayılar sandığımız niceliksiz nitelikler içinde...

Nefeste can bulan zamanın ritminin hikayesi anılar.. Kimliğini örten bir sis gibi; onlardan sıyrılmadıkça kendini net göremeyeceğin. Bazen olmasını istediğin bazen göz açıp kapayıncaya kadar hemen geçsin dediğin; bazen olsa da olur olmasa da olur niyetiyle yaklaştığın anlar misali.

Akrep ve yelkovanı sen olan zamanlar, bir 'tık!' sesi ile iliklerine kadar hissedebileceğin saniyelik sahneler! Çoğullarıyla var olan eşsiz duygular; tıpkı bir iguana gibi zamanın kollarında vurdumduymaz, belki de savunmasız değişimi ile varlığını sürdüren değişmeyen vakitler...

Kaleminden çıkan kelimelerin ne olduğunu bilmediğin yurt bilmez tavırları, istemeden ya da farkına varmadan yolunu kendi çizen yol yordam bilen edaları! Karşına çıkan engeller misali buradayım diyen virgüller, sonu belli olsa da sahneye çıkan adsız kahramansız cümleler...

Aslında yok olmalarımızla var olmanın farkındalığını yitirdiği anların öznesi olmayı seçeriz çoğu zaman. Karışıktır işte hayat da, kurulan cümleler gibi! Her basit düzlem de kendi içinde en zoru yaşamasıyla bilinir. Herkes işitebildiği kadar duyar, bakabildiği kadar görür ne de olsa. Keşke bu kadar kolay diyebilsek; kendi yörüngesinde, kendi keyfince, içinde "biz" olan gizli öznesiyle dönen senaryonun kalemine.

...

Anlamlar içinde yola çıkıp mana veremediklerimiz, anlamsızlıklar içinde var olanlarımız, cümleler içinde yok olan kelimeler, yüklemler içinde kaybolan özneler, alfabelerin içinde yitirilen heceler misali...

İşte, an, dedikleri; bir yetişkin 'olma' yolunda ilerleyen zamanın bebeklik, çocukluk ve gençlik hali. Takılıkalırsa asla büyüyemeyeceği, ileriyi göremeyeceği, ruhunu derinleştiremeyeceği, cümlelerini genişletemeyeceği...Yol uzun, an'lar ve anılar çok...

Devam et! Devam et ki gidebilesin, sev ki sevilesin, duy ki kulak verebilesin!... Gözler yüreklerin rengi olursa çizilen resimler anlam bulur. Altına imzası atılan tablolar çiz ki fırça darbenle her şey anlam bulsun. Dünyayı ısıtan güneşe güvenirken büyük denizlerde anlam bulan damlacıkları da unutma! Çünkü damlaların birlikteliğidir okyanusu güçlü kılan; küçük gibi görünen her parça, bütünü tamamlayan bir cevher.

Yol uzun, an'lar ve anı'lar çok...

Kalbinle gör, yüreğinle anla. Zaman geçer, anlar çoğalır fakat anlamla doldurulan her an ölümsüzleşir.

O halde zamanda biriktirdiğimiz anlamlı anılara...

Bir Osmanlı mirası olarak "LORLU BAKLAVA"

Tue, 29 Jul 2025 08:52:00 +0300

Günümüzde fıstıklısı ve cevizli olarak klasikleşen baklavayı Osmanlı kavun, kaymak, lor ve fındık gibi birçok malzeme ile yapmıştır ve günümüze kadar uzanan bir lezzet mirası olarak bizlere farklı baklava tarifleri arasında yerini her zaman özel kılıp koruyacak özel bir tatlı tarifi bırakmıştır. Tuzsuz lor peyniri ile yapılan lorlu baklava bir Osmanlı tatlısı olup Türk mutfağına miras olarak kalmıştır. Günümüzde farklı şekillerde birçok bölge ve ilde yapılan bu baklavanın orijinali bal ile yapılmaktadır. Günümüz damak tadına uyarlanan bal yerine şerbet ilave edilen ve bir Osmanlı mirası olan lorlu baklava tarifimizi sizde sevdikleriniz ile buluşturabilirsiniz. İşte tarifimiz:

Malzemeler

4.5 su bardağı un (baklavalık)

4 orta boy yumurta

½ su bardağı süt

1 tatlı kaşığı tuz

3 su bardağı nişasta-un karışımı (1.5 su bardağı un, 1.5 su bardağı mısır nişastası)

2 su bardağı tereyağı (kaynatılmadan eritilmiş)

İçi için

4 su bardağı lor (tuzsuz)

2 su bardağı toz şeker

Şerbeti için

4 su bardağı toz şeker

4 su bardağı su

½ orta boy limon

Yapılışı

Unun ortasını açarak yumurta, süt ve tuz ilave edip ödeşene kadar yoğurun. Yaklaşık 30 dakika dinlendirmeye bırakın. Dinlenen hamurdan 80 eşit beze yapın ve aralarına tek tek nişasta-un karışımı serperek yaklaşık 10 cm çapında yufkalar açın. 20 adetini üst üste koyarak tepsi büyüklüğünde açın. Fırça yardımıyla tepsinin tabanını ve kenarlarını yağlayın. 40 kat koyulduktan sonra lor ve bir su bardağı şekeri iyice karıştırıp hazırladığınız harcın yarısını eşit bir şekilde yayın. Üzerine 20 kat koyun ve geri kalan harcı yayın. Son 20 katı yerleştirdikten sonra baklavayı kesin. Bir fırça yardımıyla üzerine tereyağını sürün. İlk 10 dakika önceden 170 derece ardından 165 derecede üstü kızarıp altı kızarana kadar pişirin. Pişen baklavayı fırından çıkartın. Şerbet için su ve şekeri orta ateşte kaynatın ardından limon suyunu ilave edip ocaktan alın. İlk sıcaklığı çıkan şerbeti baklavanın üzerine yavaşça gezdirin ve baklava şerbetini çektikten sonra servis edin.

Önemli Notlar

Fırından çıkmış sıcak baklavaya şerbeti ilk sıcaklığı çıktıktan sonra verilmelidir. Şerbet dökülünce baklava dilimleri yukarı doğru kalkıyorsa olmuş demektir.
Baklava yufkalarını oldukça ince açınız.
Baklavanızı kaymak, dondurma ve taze meyve gibi ürünlerle servis edebilirsiniz.
Şeker yerine doğal sıvı bal kullanabilirsiniz.
Zamanınız kısıtlı ise hazır baklavalık yufka kullanabilirsiniz.
Farklı tatlar elde etmek için içerisine tarçın ve ceviz içi ilave edebilirsiniz.

“Küresel Isınma Gerçeğinde Karbon Ayak İzi Düşük Mimarlık”

Fri, 25 Jul 2025 09:55:00 +0300

Mekânları Tasarlarken Gezegeni de Düşünmek

İklim krizi artık yalnızca bilimsel raporların konusu değil; gündelik hayatlarımızın tam ortasında, hava sıcaklıklarından su kaynaklarına, kent yaşamından ev içi konforumuza kadar her yerde etkisini hissettiriyor. Bu krizin en büyük nedenlerinden biri olan karbon salımı, sadece enerji üretimiyle değil, bizzat yaşam alanlarımızın inşası ve kullanımıyla da doğrudan bağlantılı. İşte tam bu noktada mimarlık dünyasının sorumluluğu da artıyor: Peki, karbon ayak izi düşük bir mimari mümkün mü? Dahası, bu tasarımlar güzel, fonksiyonel ve yaşanabilir olabilir mi?

Cevap kısa ve net: Evet. Üstelik bu artık bir seçenek değil, bir zorunluluk.

Karbon Ayak İzi Nedir, Mimarlıkla Ne İlgisi Var?

Karbon ayak izi, bir yapının ömrü boyunca doğaya saldığı toplam sera gazı miktarını ifade eder. Bu sadece binanın kullanım aşamasında tükettiği enerjiyle değil; tasarım sürecinden inşaata, kullanılan malzemelerin üretiminden taşınmasına kadar tüm aşamaları kapsar. Betonarme bir bina, daha yapım aşamasında bile yüksek karbon emisyonu üretir. Oysa bu etki, tasarım tercihleriyle büyük oranda azaltılabilir.

Malzemeyle Başlar: Yerel, Doğal ve Geri Dönüştürülebilir Olanı Seçmek

Bir binanın karbon salımını en çok etkileyen unsurların başında yapı malzemeleri gelir. Özellikle çimento ve çelik gibi endüstriyel malzemelerin üretimi yüksek enerji ve karbon gerektirir. Bunun yerine doğal taş, ahşap, sıkıştırılmış toprak ya da kerpiç gibi yerel ve düşük enerjili malzemeler tercih edildiğinde, yapı daha baştan çevreyle barışık hale gelir.

Bu anlayışın güçlü bir örneği Sancaklar Camii’dir (Büyükçekmece, Türkiye). Emre Arolat imzalı bu yapı, yerel taş kullanımı, toprak altı formu ve doğal ışıkla kurduğu ilişki sayesinde hem karbon salımını azaltmış hem de bağlamsal mimaride çağdaş bir örnek sunmuştur.

Tasarımda Pasif Enerji Prensipleri

Karbon ayak izini düşürmenin en etkili yollarından biri, binayı doğayla uyumlu biçimde tasarlamaktır. Bu, modern deyimiyle "pasif enerji" ilkesidir. Binanın yönü, pencere açıklıkları, doğal havalandırma kanalları ve ısı yalıtımı gibi unsurlar doğru kurgulandığında, yapının ısınma, soğutma ve aydınlatma ihtiyacı minimuma iner.

Örneğin, Brock Environmental Center (Virginia, ABD), sadece pasif enerjiyle yetinmeyip sıfır enerji tüketimi hedefiyle tasarlanmış, yağmur suyu toplayan, rüzgâr türbinleriyle enerji üreten ve doğal havalandırma sağlayan örnek bir projedir.

Enerji Üretmek de Mimarın Sorumluluğudur

Bugünün mimarlığı sadece enerji tüketen değil, aynı zamanda enerji üreten yapılar tasarlamak zorunda. Güneş panelleri, yağmur suyu toplama sistemleri, gri su geri dönüşüm tesisatları artık lüks değil, temel donanımlar olarak düşünülmeli. Bu sistemler, sadece çevre değil, kullanıcı ekonomisi açısından da uzun vadede kazanç sağlar.

Powerhouse Brattørkaia (Norveç), bu anlamda dünya çapında örnek gösterilen bir ofis binasıdır. Ürettiği enerjinin binanın kendi ihtiyacından fazla olması, bu yapıyı “enerji pozitif” olarak tanımlar. Hem kuzeye dönük cam cephe tasarımı hem de enerji verimliliği açısından radikal çözümleriyle dikkat çeker.

Kent Ölçeğinde Düşünmek

Tek bir yapının karbon ayak izini düşürmek elbette önemlidir ama asıl fark, kent ölçeğinde düşünerek yaratılır. Yoğun ve karma kullanımlı kent yapıları, ulaşım ihtiyacını azaltarak bireysel araç kullanımını düşürür. Toplu taşıma entegrasyonu, yaya dostu tasarımlar, yeşil alanlar ve topluluk bahçeleri sadece karbonu değil, insanı da merkezine alan bir mimari anlayışın parçasıdır.

Bu yaklaşımı somutlaştıran örneklerden biri, Vauban Ekolojik Mahallesi (Freiburg, Almanya). Otomobilsiz yaşam modeli, güneş enerjili yapıları, geri dönüşümlü inşaat malzemeleri ve topluluk odaklı planlamasıyla, kent ölçeğinde sürdürülebilirliğin nasıl uygulanabileceğini gözler önüne serer.

Sonuç Yerine: Mimarlıkta Yeni Bir Ahlak

Karbon ayak izi düşük mimarlık, yalnızca teknik bir mesele değil; etik bir tercih, gezegene karşı bir sorumluluk. Her çizilen proje, doğaya verilen bir sözdür. Artık bina sadece barınmak için değil, doğayla uyum içinde yaşamak için tasarlanmalı. Mimarlar, müteahhitler, yerel yönetimler ve kullanıcılar bu yeni paradigmanın bir parçası olmak zorunda.

Bu konuda öncü bir başka yapı olan Earthship Biotecture (New Mexico, ABD), tamamen geri dönüştürülmüş malzemelerle inşa edilip kendi suyunu, elektriğini ve ısısını üreterek bağımsız ve sürdürülebilir bir yaşam alanı sunuyor. Bu yapı adeta doğayla savaşmak değil, onunla birlikte yaşamak gerektiğini hatırlatıyor.

Çünkü geleceğin mimarisi, sadece estetik değil; ekolojik olmak zorunda.

Konuştuk Sandık da Ne Kadarını Anlattık?

Fri, 25 Jul 2025 09:53:00 +0300

Bazı insanlar vardır, konuşmaz ama anlatır. Bazılarıysa anlatmaz ama bağırır. Ve biz, her sesin konuşma, her kelimenin anlam, her ifadenin iletişim zannedildiği bir çağda yaşıyoruz. Gerçekten konuşmayı biliyor muyuz? Yoksa sadece içimizde birikenleri haykırmakla meşgulüz de adına “konuştum” mu diyoruz?

Birbirimizi duymuyoruz aslında. Sadece sıramızı bekliyoruz; hatta karşımızdakinin susmasını dahi beklemeden “şimdi ben!” diye atlayan bir telaşla, biriktirdiğimizi boşaltıyoruz. Ne zaman ki biri sessiz kalmayı seçiyor, onu kırgın ya da ilgisiz sanıyoruz. Çünkü sessizliği anlayacak kulak kalmadı.

Hele şu “telefon konuşmalarıyla prestij kazandığını” sananlar yok mu…

Herkese duyurulması gereken bir bankacılık işlemi, kredi pazarlığı ya da “abi ben orayı 30 bine bağladım” cümlesi… Ortama bilinçli bırakılmış cümle tuzakları. Telefonu kulağına değil, havaya tutanlar… Belki de en çok o havaya konuşuyorlar da farkında değiller.

Evlerde ayrı bir yayın başlıyor sonra. Komşuya kadar yankılanan tartışmalar, kahkahalar, sesli diziler. Mübarek, apartman dairesi değil de müstakil malikâne sanki. Sanki bu ses duvarı geçmez, yankı yapmaz. Sanki herkes seninle yaşıyor da onlara da düşüyor her sahne.

Ama içimi en çok yakan kısım, sözün suyunu kaynatıp da hâlâ “konuşuyorum” zannedenler. Yitirilmiş bir sayfanın üstüne bağırarak yenisini yazamazsın. Söz dediğin, kalbe değmezse, suskunluk kadar da kıymetli değildir. Bazen susmak, haykırmaktan daha çok şey anlatır.

Peki biz ne yapıyoruz?

Dış dünyaya karşı kelimelerimizi kalın kalın boyarken, iç dünyamızda dilsizleşiyoruz. “Ben öyle demek istemedim” cümleleriyle sürekli özür diliyoruz, çünkü ne söylediğimiz kadar nasıl söylediğimizi de unuttuk.

Acaba konuşmayı mı unuttuk, yoksa konuşmamakta mıyız aslında?

Belki de gerçek iletişim, iç sesimizle barış yaptığımızda başlar. Belki de daha az konuşup, daha çok dinlediğimizde…

Ve evet, belki de bazen sadece “içimizden diyiverip” geçmek gerek. Hem daha az kırılırız, hem daha az kırarız.

Sahi,sesimizi duyan çok ama sözümüzü anlayan var mı gerçekten?

Muhabbetle…

“Farklılık arayanlar için özel bir lezzet”: GOUGERES

Mon, 21 Jul 2025 14:16:00 +0300

Fransız mutfağında çok meşhur olan gougere, choux hamuru ve peynir karışımından oluşur. Kayıtlara Fransız mutfağına ait olarak geçmiş olan profiterolün peynirlisi olarak ifade edilebilir.Birçok farklı versiyonu bulunan bu lezzet, genellikle gruyere, emmental veya comte peyniri ile hazırlanır. Ancak, farklı peynirlerle yapılan türleri de mevcuttur.

Çay saatlerinde ve misafir ağırlarken sofraların vazgeçilmezlerinden biridir. Peynirli puf görünümüne sahip bu lezzetin iç kısmının aynı profiterolde olduğu gibi boş olması ve dışında çıtır bir kabuk oluşması gerekmektedir. Bu bağlamda iç kısmını istediğinize göre herhangi bir dolgu malzemesi ile doldurup, farklı lezzetler elde etmeniz de mümkün hale gelebilmektedir. Hem kolay hem de hızlı bir tarifle hazırlanabilen gougères, herkesin damak tadına hitap ederken bir yandan da farklılık arayanlar için özel bir lezzet haline gelebilmektedir. İşte tarifimiz:

Malzemeler

 4 adet yumurta

 250 ml su

 150 gr kaşar peyniri (rendelenmiş)

 150 gr un

 80 gr tereyağı

 Tuz, karabiber

 Sıkma torbası

 Yağlı kâğıt

 Servisi için: ½ demet dereotu ve sürme peynir

Yapılışı

1. Tereyağını küp küp doğrayın.

2. Tencereye su ve tereyağını ekleyerek kaynatın.

3. Su kaynadığında unu ekleyerek karıştırın. Biraz kavurun ve ateşten alın. Ilıması için

biraz bekletin.

4. Ilıyan hamura yumurtaları tek tek ekleyerek karıştırın.

5. Rendelenmiş peyniri, tuzu ve karabiberi ilave edin.

6. Hamuru sıkma torbasına alın.

7. Fırın tepsisine yağlı kâğıt yerleştirin.

8. Hamuru aynı büyüklüklerde yuvarlak şekilde aralıklı olarak tepsiye sıkın.

9. Önceden ısıtılmış 200 derecede yaklaşık 30 dakika pişirin.

10. İçerisine tercihinize göre peynir sürerek ve dereotu ekleyerek tüketebilirsiniz.

Önemli Notlar

 Ürünün istenen forma gelebilmesi için ilk 20 dakika fırının kapağını açmamanız

gerekmektedir.

 Hamurun ne çok sıvı ne de çok yoğun olmaması gerekmektedir.

 Hamuru karıştırırken topaklanmaların önlenmesi için dikkatli ve homojen bir şekilde

karıştırma işlemi yapmalısınız.

 Hamura yumurtaları eklerken her birinin iyice karıştığına emin olmanız gerekmektedir.

 Servisinde tercihinize göre bir peynir kullanabilirsiniz. Fakat sürülebilir bir yapı da

herhangi bir peynir önerilmektedir.

 Hamurunuzda farklı tatlar oluşturmak için taze kekik gibi ürünler kullanabilirsiniz.

 Su yerine sütte kullanabilirsiniz.

 Pişme süresinin ürün büyüklüğüne göre farklılık gösterebileceğini unutmayınız.

EL İZİ, YÜREK SESİ

Mon, 21 Jul 2025 14:06:00 +0300

Tatlı bir gel demenin edasıyla çağırıyor seni. Seni sen yapan her şeyi seriyor önüne. Kadim bir geçmiş, kendinden emin bir an, istikrarlı bir geleceğe kapı aralıyor nağmeleri. Merak edip bakmak istiyor, hafifçe dokunuyorsun. Somut bir meta hissi oluşturmasını bekliyorsun. Ama, nafile! "Benim madde ile işim olmaz!" diyor. "Görmeye değer, tanımak ve tanıtmak istediğim ne çok şey var bende. Sen ve ben ile 'biz' diye ses ekleyeceğim hikayelerim olacak.

Ben kelam eyleyecegim, sen yazacaksın; ben söz olacağım, sen beste. Heybemdekileri döktükçe yere yayılan cıva taneleri gibi enginlere taşacak şanımız! Senden olma aziz ve azizeler ile aşka türkü çığıracak şanlı tarihimiz. Düğünlerimizdeki davul ve zurna tınısı ile raks edecek gönüllerimiz. Gel de gör, diyecek; sandıktan çıkan ninelerimizin telli duvakları.

Anadolunun ak saçlı yürekleri ile öğreneceksin; mert, yürekli ve cesur olmayı. Beyazlamış saçları yaşanmışlık izleri taşırken ellerindeki izler gittikleri yolların bilge hatun sesi ile dolduracak yüreklerini.

Sana bütün çarpıcılığı ile anlatmak isterken kendinde olanı daima 18 yaşında bir gencin hareketliliği ile ya da 81 yaşındaki bir erişkinin tecrübesiyle elinden tutacak şeyin adı olacak; gel, demekle can bulan gelenek! Bir kekliğin türkülerdeki o endamlı ötüşünü hayranlıkla dinleyeceksin. Belki de en çok ezgilerdeki hikayeleri seveceksin.

...

Kara ve ak'ın arasındaki tüm renkler gibi şimdilerde; gel de gör, dedikleri! Çalınan kapının ardındaki o beklenen kişi hep 'sen ol!' dedikleri.

Gözün gördüğünü gönül anlamazsa olanlarda olmaza çıkar dedikleri.

...

Eskiyi tanımadan yeniyi öğrenmek istemem ben; eskiyi harmanlamadan vurmak istemem fırça darbelerimi. 90'lar...,70'ler...,50'ler... diye geriye saymadan toplamam yenileri. Çünkü ben Anadolu kokan bir diyarın şiiri, şairi ve kalemiyim. Mürekkebim, 'gel!' diyen koca yürekli harflerle dolu iken sayfam hep 'gel de gör!' denilenlerle dolu.

Buradayım! Dünyanın her taşına ayağımın değdiği lakin yine de Anadoluya aşık bir yarenim. Geçmiş ile köprü, an ile dost, gelecek için rehberim. O'nu sana anlatmak değil, onu hissettirmek için yanındayım! Kızılırmak’ın kıvrımında bir ağıt, Erciyes’in yamaçlarında bir destan, Harran’da bir masalım!

Bozkırda kurumuş otların arasından yükselen rüzgar ile belki de senin ilk mısranım.

Gel, demekle can bulan; geleneğim!

Buradayım, muhabbet ile..."

Bir Omuz Bin Yük Alır

Mon, 21 Jul 2025 14:04:00 +0300

Yorgun ruhlara, sığınacak bir liman gerekir bazen…

İnsanın susarak anlattığı zamanlar olur. Konuşmak istemez, anlatacak kelime bulamaz. İçinde büyüyen bir yorgunluk, sırtında görünmeyen yükler… Tam da o zaman, bir omuz düşler. Sessiz ama anlayan. Soğuk ama sağlam. Sadece orada olması bile yeter…

Bir omuz, bazen bin kelimeden daha fazlasıdır. Çünkü hayat, sadece güçlü olmakla geçmiyor. Bazen güçlü görünmekten yoruluyor insan. İçten içe çöküyor ama kimseye belli etmiyor. İşte o anda, bir omuz lazım: başını yaslayacağın, gözyaşına sessiz kalan ama kalbiyle duyan bir yürek.

Bazılarımız yıllardır o omuzu arıyor. Arkadaş gibi görünen kalabalıklar arasında, gerçek dostu seçemiyoruz. Omuz dediğin herkesin sırtında var, ama yüreğinde yok çoğunun. Herkes konuşuyor, ama kimse dinlemiyor.

Ve bazen o yük hiç de büyük bir şey değildir.

Yeni kaybettiğin bir iş, gönlüne düşen bir ayrılık, yıllardır aramadığın bir baba, çocukken sarılmaya doyamadığın bir anne…

Bir omuz olsun istersin sadece. “Geçer.” desin, demese bile orada dursun, susarak da sarsa seni.

Peki ya omuz olmayı hatırlayan kaldı mı?

Sadece bir gün değil, her gün “Ben buradayım.” diyebilen,

“Yorulduysan, sus sadece. Ben seni anlarım.” diyen bir yürek?

Varsa, sakın bırakmayın.

Çünkü bir omuz bin yük alır,

ama bir omuzun yokluğu da bin yük bindirir insana.

Bir omuz bin yük alır; çünkü o omuzda anlayış vardır, sabır vardır, sevgi vardır. Dertleri anlatmadan bile anlaşılmak vardır. Ne büyük hasret şu çağda…

Sen de yorulduysan, ey okur… Unutma: Beklediğin omuz belki de senin yanında duruyor, ama göz göze gelmeye korkuyor. Ya da bir yerlerde senin gibi başını yaslayacak birini arıyor.

Omuz bulamıyorsan, bir omuz ol. Çünkü bir yüreğe yaslanmak bazen hayata yeniden başlamaktır.

Belki de hayatın yükü, bir omuza yaslanmadıkça değil… bir omuz olmayı unuttuğumuzda ağırlaşıyor.

Peki ya sen… En son ne zaman birine omuz oldun?

Muhabbetle…

Ucube

Mon, 14 Jul 2025 09:40:00 +0300

2018 yapımı Freaks, Zach Lipovsky ve Adam B. Stein’in ortak yönetmenliğinde çekilen bağımsız bir bilim kurgu-gerilim filmidir. Büyük bütçeli Hollywood yapımlarının dışında kalmasına rağmen, yaratıcı senaryosu, derin karakterleri ve atmosferik anlatımıyla dikkat çeker. Film, süper güçlere sahip insanların toplum tarafından tehdit olarak görülüp dışlandığı distopik bir dünyada, küçük bir kız çocuğunun gözünden anlatılır.

Filmde yedi yaşındaki Chloe, dış dünya hakkında hiçbir şey bilmeden, babası tarafından bir evde saklanarak büyütülmektedir. Babası, Chloe'yi sürekli dışarıdaki insanların kendisini öldürmeye çalışacağı konusunda uyarır. Chloe'nin merakı arttıkça, dış dünyaya dair gerçekleri öğrenmeye başlar ve sahip olduğu doğaüstü güçlerinin farkına varır. Film ilerledikçe Chloe’nin ve ailesinin anormal: ucube olarak sınıflandırıldığı, hükümetin bu insanları tehdit olarak gördüğü bir dünyada yaşadığı anlaşılır.

Filmin ana teması toplumsal dışlanma ve paranoya üzerine kurgulanmıştır. Film, süper kahraman klişelerinden uzak durarak “özel” olmanın toplumsal bir bedel istediğini açıkça gösterir. Freaks evreninde güç sahibi, özel insanlar toplumdan dışlanmış, "tehlikeli yaratıklar" olarak damgalanmışlardır. Bu yönüyle film, gerçek hayattaki ötekileştirme, korku kültürü ve devlet gözetimi temalarını işler.

Filmdeki baba karakteri üzerinden, koruyucu refleks gösteren ebeveyn tutumunun çocuktaki karşılığına dikkat çekilir. Çocuk gözüyle paranoya, zalimlik, acımasızlık gibi görünün tutum, zamanla tehdit sınırları aşikar edilerek ortaya zor bir soru bırakılır. Baba/ebeveyn bir kurtarıcı mı yoksa zalim midir? Ayrıca çocuk gözüyle yetişkin korkularını izlemek, filme güçlü bir dramatik derinlik kazandırır.

Chloe’nin güçlerini keşfetme süreci, sadece bir süper kahraman hikâyesi değil aynı zamanda kimlik, aidiyet ve özgürlük arayışıdır. Filmdeki özgürlük ve kimlik kazanma süreci ütopik sınırda işlenmiş gibi görünse de gerçek dünyadaki çocuk, ergen tutumundan hiç de farklı değildir ve insanın kimliğini inşa sürecini anlatır.

Freaks, benzeri yapıtlara göre düşük bütçesine rağmen olağanüstü bir atmosfer kurmayı başarmaktadır. Filmin büyük kısmı bir evde geçmesine rağmen, dar alanlar içindeki gerilim ve belirsizlik çok başarılı bir şekilde aktarılır. Gerilim dozu, yavaş yavaş artan bilgiler ve karakter gelişimleriyle ustaca yükseltilir. Final bölümü ise görsel açıdan güçlü ve tatmin edicidir, heyecan ve merak öğesi film boyunca izleyiciyi ekran başında tutmaya yetmektedir.

Freaks ayrıca X-Men ya da Süpermen gibi filmlerden farklı olarak süper güçleri bir lanet gibi işler. Kahramanlar, kostümlü ve zafer dolu değil korkmuş, saklanan ve hayatta kalmaya çalışan bireylerdir. Bu da filme güçlü bir insanlık ve gerçekçilik katmanı ekler. Filmin metaforlarından bir de toplumun özel, güçlü, yetenekli, sıra dışı insanlara olan nefret ve tahammülsüzlüğünü göstermesidir. Toplum, kendisinden ayrı ve aykırı olan güçlü ve sıra dışı kimseye tahammül etmez. Toplumda yer almanın, kabul görmenin, var olmanın ön koşulu sıradan ve herkes gibi olmaktır. Toplum, farklı olana yaşam hakkı tanımaz, yok eder.

Freaks, klasik süper kahraman anlatılarına karşı alternatif bir anlatım sunar. Toplumun farklı olana karşı takındığı baskıcı ve korkutucu tutumu, küçük bir kızın gözünden anlatması filmi hem etkileyici hem de düşündürücü kılar. Film, yalnızca bir bilim kurgu değil aynı zamanda büyüme, bastırılmışlık ve özgürlük mücadelesi üzerine güçlü bir dramatik anlatıdır. Toplum, kitle ve özgünlük üzerine anlamlı bir yapım olmuş. Kendisini aykırı, farklı, sıra dışı, özgün hisseden herkese tavsiye ediyorum, şimdiden iyi seyirler…

Mimarlıkta Kimlik Arayışı: Yere Aitlik ve Kültürel Bellek

Mon, 14 Jul 2025 08:38:00 +0300

Günümüz şehirlerinde giderek çoğalan birbirine benzeyen, evrensel kalıplarla inşa edilmiş yapılar, yalnızca estetik bir sorunu değil; kimliksizleşme, aidiyet kaybı ve kültürel bellekle bağın kopuşunu da gündeme getiriyor. Mimarlık, yüzyıllar boyunca bir toplumun yaşam biçimini, inançlarını, coğrafi koşullarını ve estetik anlayışını yansıtan bir ifade biçimiydi. Oysa bugün özellikle hızlı kentleşen bölgelerde mimari, ne yere ait olma duygusunu taşıyor ne de yaşadığı coğrafyanın hikâyesini anlatabiliyor.

Modernleşme ile birlikte, “evrensel mimarlık” ideali birçok mimarı ve yatırımcıyı, yerel bağlamdan uzak tasarımlar üretmeye yönlendirdi. Betonarme blokların, cam cepheli kulelerin veya katalogdan çıkmış gibi görünen konut projelerinin farklı coğrafyalarda benzer biçimde yükselmesi bu anlayışın sonucu. Ancak bu mimari tavır, sadece estetik değil sosyolojik ve psikolojik düzeyde de sorgulanması gereken bir uzaklaşmayı temsil ediyor.

Yere Aitlik: Toprağın Belleğiyle Tasarım

Her yerin bir ruhu vardır. Bunu Latince'deki “genius loci” kavramı anlatır: mekânın ruhu, karakteri. Bir yerin coğrafyası, iklimi, bitki örtüsü, malzeme kaynakları, sosyal ilişkileri ve tarihsel süreçleri, orada yapılan mimarinin biçimini belirler. Geleneksel mimarlık tam da bu yerel parametreleri dikkate alır; yapılar yeriyle konuşur, uyum içindedir. Güneye bakan avlular, taş ya da kerpiç malzemeler, iklime göre şekillenmiş cepheler… Bunlar tesadüf değildir; yere aitliğin mimari ifadesidir.

Bugün birçok yapı, bulunduğu yerle ilişki kurma çabasına girmeden dikilmektedir. Yerel malzeme yerine ithal ürünler, iklimle uyumlu çözümler yerine enerji tüketimini artıran cephe sistemleri tercih edilmekte. Oysa çağdaş mimarlık, teknolojik olanaklardan faydalanırken aynı zamanda yeri okumayı, geçmişle diyalog kurmayı da gözetmelidir. Bu yalnızca nostaljik bir yaklaşım değil sürdürülebilirlik, toplumsal uyum ve estetik süreklilik açısından da gereklidir.

Kültürel Bellek: Unutulanın Mimarisine Dönüş

Bir toplumun belleği, sadece kitaplarda ya da müzelerde değil; sokaklarında, evlerinde, meydanlarında, camilerinde, kiliselerinde, çeşmelerinde yaşar. Ancak mimarlık kültürel belleği taşıyabildiği ölçüde aidiyet duygusu yaratır. Bu nedenle her yeni yapı, bir iz taşımalı; geçmişin sessiz tanıklığını bugünün mimarisine işleyebilmelidir.

Anadolu’daki geleneksel yerleşimlerin çoğu bu bilinci taşır. Mardin’in taş yapıları, Safranbolu’nun ahşap evleri, Gaziantep’in avlulu konakları yalnızca mimari değil; sosyal hayatın, kültürel değerlerin ve coğrafi uyumun ifadesidir. Ancak ne yazık ki bu özgünlük, yeni yapılarda neredeyse hiç görülmemekte; kültürel süreklilik yerini yapay, evrensel ama aynı zamanda “hiçbir yere ait olmayan” tasarımlara bırakmaktadır.

Çözüm Ne Olabilir?

Mimarlık eğitiminden, yerel yönetim politikalarına; yatırımcı bakış açısından, toplumsal talep ve bilince kadar birçok düzeyde yeniden düşünmeye ihtiyaç var. “Kimlikli mimarlık” salt

gelenekseli taklit etmek değil; yerin ruhunu, geçmişin izlerini ve çağın ihtiyaçlarını sentezleyebilen bir yaklaşım geliştirmektir.

Yapılara, toprağın belleğini ve insanın hafızasını işlemek mümkündür. Bu yalnızca bir estetik tercih değil toplumsal bütünlük ve mimari sorumluluğun gereğidir. Yerel kimliklere saygı gösteren, yerle konuşan yapılar hem daha sürdürülebilir hem de daha yaşanabilir şehirler yaratır.

Mimarlık yalnızca “yeni” olmak adına geçmişi silmeye değil onu anlamaya ve dönüştürerek yaşatmaya ihtiyacı var. Zira yere ait olmayan mimarlık, sonunda insana da ait olamaz

Yazın Hem Hafif Hem de Leziz Tarifleri

Mon, 14 Jul 2025 08:35:00 +0300

Serinleten Lezzetler, Ferah Sofralar

Yaz ayları ağır yemekleri geride bırakıp hafif, ferahlatıcı ve sindirimi kolay lezzetlerle buluşmanın tam zamanı. Sıcak havalarda hem serin kalmak hem de lezzetten ödün vermemek mümkün. Üstelik bu tarifler, sofranıza hem renk hem de keyif katacak.Yazın davetler üst üste gelebilir ipin ucu kaçabilir. 3 gün boyunca bu tarifleri uygulayarak ödem atabilir ve hafif hissedebilirsiniz. İşte yazın en hafif ve en çok sevilen pratik tarif önerileri:

1. Yoğurtlu Kabak Salatası

Malzemeler:

 2 adet kabak

 1 diş sarımsak

 3 yemek kaşığı süzme yoğurt

 Zeytinyağı, tuz, dereotu

Yapılışı:

Kabakları rendeleyip az zeytinyağında soteleyin. Soğuyunca yoğurt, ezilmiş sarımsak ve ince

kıyılmış dereotuyla karıştırın. Serin bir başlangıç!

2. Lor Peynirli Semizotu Salatası

Malzemeler:

 1 bağ semizotu

 4 yemek kaşığı lor peyniri

 Zeytinyağı, limon suyu, pul biber

Yapılışı:

Semizotlarını ayıklayıp yıkayın, lor peyniriyle karıştırın. Üzerine bol limon ve sızma

zeytinyağı gezdirin. Hem hafif, hem tok tutar.

3. Naneli Cacık

Malzemeler

 1 su bardağı yoğurt (tercihen süzme ya da ev yapımı)

 1 küçük salatalık

 1 tatlı kaşığı ince kıyılmış taze nane (ya da kuru nane)

 1 çay kaşığı zeytinyağı

 Bir tutam tuz

 İsteğe göre: 1 diş ezilmiş sarımsak

Yapılışı:

1. Salatalığı rendeleyin veya minik küpler halinde doğrayın.

2. Yoğurtla karıştırın, içine nane, tuz ve isterseniz sarımsak ekleyin.

3. Servis etmeden önce üzerine 1 çay kaşığı zeytinyağı gezdirin.

 Yaz sofraları hafif olmalı ama ruhu da doyurmalı.

Unutmayın, mutfağın sırrı sadelikte gizli olabilir

GİZLİ NEFES!

Mon, 14 Jul 2025 08:18:00 +0300

İşte çalıyor gönlümün huzur sesi; kıymetlileriniz arasına sakladıklarınızdan tam olarak. Ayaklarınız onu hisseder, yüreğiniz duyar, elleriniz konuşur. Anlaşır, koklaşırsınız! Siz onu önemsersiniz, o size kıymet verir. İçteş bir arzulama, bir iç çekiş… Var ise var, yok ise hüsrandasındır. Derinde, en derinde durur hep!

…

Bir sevda acısı gibi bazı zamanlar; bazı hasret kokan hikayeler, yarım kalan tüm hayatlar… Adına “yeşil!” dediklerimizde sakladığımız tüm niyetler, arzular, umutlar… Bir ecdadın çığıran zafer türküsü niyetinde tüm tohumlar! Henüz körpe iken dahi bir nesli doyuracak zenginlikte fidanlar! Gökyüzüyle konuşurcasına ona yürürken bir yetişkin olma niyetiyle, Kızıl Elması bir ormana çıkmakta olanlar!

Bir zamanlar hareketli şarkıların gelinleri iken, şimdilerde kara giyinmiş gelinliği ile durmakta! Bir ahali ki gözyaşları ile ağıt yakmakta dizleri kırılmış, kalpleri yara almış, yuvaları artık olmayan, feryatlarda kelamları, bakışları bir merakta… Engin bir nefese açılacak kapıları çalmakta, aramakta! Ahh bir de adına ‘haycan’ dediklerimizde saklı olanlar yuvasını dahi artık sırtında taşıyamayacaklar, yaprağı dünyası olamayacaklar, yorulduğunda artık bir dala konamayacaklar, kovanlarında saklanamayacaklar, sevgisini başka yeşillerde arayıp aşkını sahte yeşillere anlatacak olanlar…

Çınarın gövdesine yaslanmasanız bile sonsuza uzanan dalları ve yaprakları ile sizi korur… Yamacınızda olmakta böyle bir şey! Bu küslük uzun sürmesin olur mu? Sen, bize yine gel! Yeniden bizim ol!...

Küs ama yine yeşili seç! Emi?...

İletildi: Ama Gönülden mi ?

Mon, 14 Jul 2025 08:17:00 +0300

Bazı mesajlar vardır… Daha okunmadan yorar insanı. Çünkü başlığında yazmaz ama satır arası bağırır: “Sadece göndermiş olmak için atıldım.” Üstünde yazan o küçük ama ağır notla: “İletildi.”

İçinde ne sen varsın, ne karşı taraf. Ne duygu var ne düşünce. Sadece otomatik bir refleks, sanki kalbin değil parmağın ucuyla gönderilmiş gibi. Bir kutlama mı? Bir teşekkür mü? Bir dua mı? Hiç fark etmez… İçine sen karışmadıysan, o mesaj değil, gölgedir. Hediye paketinin içi boştur, sadece kurdelesi gösterişlidir.

Kopyala-yapıştır, iyice alışkanlığa döndü. Hatta içtenlikten daha hızlı çalışır oldu artık. Kimse şöyle birkaç saniye durup düşünmüyor:

“Ben bu mesajı gerçekten göndermek istiyor muyum, yoksa sadece görev mi yapıyorum?”

Sözde hatırlanıyorsun ama ruhen unutulmaktan beter bir unutulmuşluğun içindesin. Çünkü mesele “hatırlamak” değil artık, bildirimlere cevap vermek.

Eskiden biri doğum günümüzü kutladığında kalbimizden bir sıcaklık geçerdi. Şimdi biri “iletildi” notuyla mesaj gönderince içimizden geçen tek şey şu oluyor:

“Heh, o da aradan çıkardı beni.”

Gelin itiraf edelim: Biz mesajı değil, kalbi bekliyoruz.

Cevap değil, yârenlik özlüyoruz.

O “iletildi” yazan mesajlarda, “senin için düşündüm, hissettim” cümlesinin yoksunluğu var.

Bir tebessüm bırakacaksa cümle, bırak göndersin. Ama surat ekşitecekse, eksik olsun.

Çünkü gönülsüz selam, kapıyı tıklatmadan giren rüzgârdır; huzuru değil, üşümeyi getirir.

Ve bazen asıl eksiklik, hiç yazmamakta değil; hissizce yazılmış cümlelerde saklıdır.

Bir gün bir dostum anlattı: Babası vefat etmiş, baş sağlığı mesajı atanların yarısı, daha cenaze evine varmadan aynı taziye mesajını statülerinde paylaşmış.

“Acını paylaşıyorum kardeşim…”

Altına da herkesin gördüğü bir emoji:

KUZEY MAKEDONYA’NIN VALANDOVA BÖLGESİNDE BULUNAN “VAKUR” YÖRÜK TÜRK KÖYLERİNDEKİ YAŞAMA DAİR“GELİN TANIŞ OLALIM

Wed, 02 Jul 2025 13:09:00 +0300

Kuzey Makedonya’nın güneydoğusundaki Valandova, sadece bir coğrafya değil; yüzyıllardır Türkçe konuşulan, Yörük kültürünün kök saldığı köylerle süsünü koruyan Türk kültürünün bellek alanıdır. 14. yüzyıldan itibaren Balkanlar’a yerleşen Yörük Türkleri, göçebe yaşamdan yerleşik hayata geçerken bu köylerde sadece evler değil, kimlikler, hatıralar ve direnişler inşa ettiler.

Bu yazının başlığında “vakur” kelimesini kullanmamız boşuna değil. Çünkü burada kalmak, göçmemek, dilini ve değerlerini korumak başlı başına bir zaferdir. Valandova Türk köyleri, bu zaferin sessiz ama onurlu nöbetçileridir. Sadece gezmek için değil, anlamak için de bu ellere uğrayın. Çünkü bu köyler, anavatandan gelen bir nefese sevinen, geçmişine sahip çıkan ve geleceğe dirayetle yürüyen yiğit gönüllerin yurdudur.

Bölgede sadece Yörüklerin yaşadığı Türk köyleri ise Kalkovo, Kızıldoğan, Dedeli, Gökçeli, Çalıklı, Tatarlı(?), Durutlu, Bahçebosu, Koçullu, Urgancılı, Pırstan, Kurthamzalı, Memişli, Ormanlı, Dırlonbosu köyünden oluşuyor. Bu köylerin bazılarının nüfusu ise oldukça azalmış durumdadır.

Göçlerin nedeni: 1912-1913 Balkan Savaşları'nın ardından Osmanlı İmparatorluğu’nun bölgeden çekilmesiyle birlikte, Valandovo dahil olmak üzere bütün Balkan coğrafyasında siyasal ve toplumsal dengeler köklü biçimde değişmiştir. Özellikle Bulgar idaresi altına giren Valandovo bölgesindeki Türk nüfus, savaş sonrası yaşanan siyasal baskılar, mülkiyet kayıpları, dini özgürlüklerin kısıtlanması ve kültürel asimilasyon politikaları nedeniyle Türkiye’ye kitlesel olarak göç etmeye başlamıştır (Halaçoğlu, 1997).

Valandovo Türk köylerinden Türkiye’ye yönelik ikinci büyük göç dalgası ise 1952-1967 yılları arasında gerçekleşmiştir. Bu dönemde Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti çatısı altında uygulanan merkeziyetçi ve ideolojik politikalar, özellikle Türklerin tarım arazilerine el konulması, camilerin kapatılması, dinî eğitim üzerindeki baskılar ve Türk kimliğini hedef alan asimilasyon süreçleriyle birleşerek, göçü zorunlu hâle getirmiştir (Kale, 2006; Yıldırım, 2012). Türkiye ile Yugoslavya arasında yapılan ikili anlaşmaların da bu dönemde göçleri kolaylaştırıcı bir etki yarattığı bilinmektedir.

Aşağıda, “vazgeçmeyip” ata emanetine sahip çıkan Valandova Belediyesi’ne bağlı olan “kalanlarla” dolu köylerden bahsedeceğiz.

Kalkova Köyü:

Tarımın ve Odunculuğun Merkezi Boymiya bölgesinde, Plavuş Dağı’nın güney eteklerinde yer alan Kalkova köyü, Valandova’nın kuzeybatısında ve merkeze yaklaşık 12 kilometre uzaklıktadır. Bölge halkı özellikle karpuz, lahana ve tütün üretimiyle geçimini sağlarken, erkeklerin büyük kısmı odunculukla uğraşmaktadır.

Kızıldoğan Köyü: Efsanelere Konu Olan Bir Köy
Valandova’nın 8 kilometre güneyinde, engebeli bir arazide ve 350 metre yükseklikte konumlanan Kızıldoğan köyü, özellikle tütüncülüğüyle bilinmektedir. Köy, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda kültürel anlamda da dikkat çekicidir. Yerel anlatımlara göre köyün ismi, güzelliğiyle dillere destan bir genç kızın dere kenarında saldırıya uğrayınca, “dovana” (ayı) dönüşmesi ve bir daha geri dönmemesi hikâyesine dayanmaktadır.

Saha araştırmalarında baş kaynak kişilerimiz olan Fatime Hanım ve Ramadan Bey’in köyün adına dair yöresel ağızla aktardıkları şu şekildedir: Kızıldovan kövünde yaşayan çok gözel bi kız var ımış. Erkez onu istermiş. Ama o kimseye bakmazmış.Başına bela olan gençler, er gün onun yolunu kesermiş. O bi türlü kurtulurumuş. Sora bi gün, dere boyunda birileri ona saldırma kalkmış em kız, emen bir dovana dönüşmüş. Bi daha da geri gelmemiş.

Dedeli Köyü: Tarım ve Kadın Emeğiyle Ayakta
Dedeli köyü, Valandova’nın güney kesiminde ve 6,5 kilometre uzaklıkta yer alır. 185 metre rakımlı bu düz arazide kurulu köyde halk tarım ve hayvancılıkla geçinirken, günümüzde kadınlar seralarda, konfeksiyon atölyelerinde ve turşu fabrikalarında istihdam edilmektedir.

Çalıklı Köyü: Hıdırellez’in köyü
Köyün bir bölümü araştırmalara konu olaacak isimle anılmakdatır: “Tatarlı”. (Muhtemelen yüzyıllar önce iki ayrı köydü?) Belasitsa Dağı'nın güney yamaçlarında, Valandova’nın doğusunda yer alan Çalıklı köyü, 160 metre yükseklikte düz bir alana kurulmuştur. Köy halkı tarımla uğraşırken, genç nesil daha çok Bogdantsi, Gevgeli ve Valandova gibi merkezlerde iş arayışına yönelmiştir.

Pırstan Köyü: Göçlerin Ardında Kalan Üç Hane
Valandova’nın doğusunda bulunan Pırstan köyü, geçmişte yoğun Türk nüfusu barındırmasına rağmen Türkiye’ye gerçekleşen göçler nedeniyle bugün yalnızca üç haneye düşmüştür. Köyde yaşamını sürdürenler hâlâ tütüncülük ve arıcılıkla uğraşmaktadır.

Bahçebosu Köyü: Dağ Kaynaklarının Kıyısında Bir Yaşam
Anska Reka'nın kaynak bölgesinde, engebeli bir arazide 269 metre yükseklikte kurulan Bahçebosu köyü, Valandova’dan 14 kilometre uzaklıktadır. Doğal zenginliklerle çevrili bu köy, sakin doğası ve su kaynaklarıyla dikkat çeker. Köyün adının aslında “Bahşıobası” olduğu kaynaklarda geçmektedir.

Koçullu Köyü: Doğa ile Turizmin Buluştuğu Köyü
Bahçebosu’na yalnızca 1 kilometre mesafede bulunan Koçullu köyü, tarımla uğraşan halkının yanı sıra akarsuları ve küçük şelaleleriyle günümüzde turistik çekim noktalarından biri hâline gelmiştir.

Kökleri Derinlerde, Gözleri Gelecekte
Valandova’daki bu Türk köyleri, sadece geçmişin izlerini değil, geleceğin umutlarını da taşıyor. Her biri ayrı bir hikâye, ayrı bir direnç örneği sunan bu yerleşimler; Yörük Türklerinin Balkanlar’daki varlığını sürdürdüğünün, dilini, kültürünü ve emeğini yitirmeden yaşattığının en somut kanıtı. Bu topraklarda hâlâ Türkçe konuşuluyor, tütün tarlalarında ter dökülüyor ve efsaneler nesilden nesle aktarılıyor.

Kaynakça:
Halaçoğlu, Y. (1997). Balkanlar'da Osmanlı Mirası ve Türk Varlığı. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Kale, B. (2006). 1950-1960 Yılları Arasında Türkiye’ye Yugoslavya’dan Yapılan Göçler. Türk Dünyası Araştırmaları, (161), 75-98.
Yıldırım, O. (2012). Soğuk Savaş Döneminde Türk Dış Politikası ve Balkan Göçleri. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 28(82), 1-26.

BİR GÜNÜN GAYRET HİKAYESİ

Wed, 02 Jul 2025 12:58:00 +0300

Çok sevdim seni. Sevmek olmasaydı düsturda, destur da olmazdı.

Bir terazinin kollarında uyuyan bir bebek mi daha yeğdi yoksa o kolların acıtan hissiyatı mı? Tıpkı gayretin vicdan ile konuşması gibiydi; hayret ettiklerimizde sakladıklarımız, gayrette kaybolduklarımız.

Bizi biz yapan bizi bizden edenler değil miydi? Derler ya; “Kader, gayrete aşık!” diye. Anların toplamında bulduklarımız bir günün rengi, bir rengin anlamı olma yolunda ilerlerken; gayrete sadık adımlarımız gün sonunda bir faturanın nizamda duruşu gibi olmalıydı belki de. Gayretti adı; bir kar tanesinin özgün oluşu gibi herkeste farklı bir elbise içindeydi.

Kimsenin kimseyi yadırgamayacağı kadar aynı olmayan bir niteliğin, nicelik olarak da farklı seyretmeseydi çünkü her vicdan başka, her emek çok idi aslında. Kimi yargılayabilir ya da kimi yadırgayabilirdik ki?

Herkes kendi dünyasının kahramanı, herkes kendi kalbinin solisti değil miydi? Her kaybeden yarının kazananıydı. Hayretle izleyip saygı ile ayağa kalktığımız filmin sonunda, alkışlarımız adsız kahramanların gayret edalarına olmalıydı. Dönen bir çarkın, işleyen bir düzenin, her şeyin zıttı ile var olduğu bu kaybedeni olmayan kutupların gayrete olan aşkı idi kişiyi ayakta tutan. “Benim her emeğe saygım var!” der bir günün kahramanları...

Doğan güneş olur gözleri, açan çiçek olur gönülleri, birilerinin umudu olur yardım eden elleri, diğerlerinin kurtarıcısı olur akan emek terleri. Bazen bir kedinin rızkı olur ona verdikleri, bazen dudaktan çıkan duanın temsilcileri. Bir öğrencinin sabah uyanışı, bir adamın cesur davranışı, bir kadının merhameti olur sonra her bir gayretin anısı.

İşte der erenler; kaderde saklı olanın gizi, gizde açığa çıkanın cismidir diye, gayret. Her nefeste bir hayret, her hayrette bir cesaret, her yürekte bir gayret ile döner dünya. Her sahnenin kutlu aşıklarına, selam ile…

“Asırlardır ağızları tatlandıran bir lezzet” SARAY HELVASI

Tue, 01 Jul 2025 11:39:00 +0300

Genel anlamıyla helva; un, irmik, nişasta ya da pirinç ununun yağ ile kavrulması ve içerisine

tatlandırmak amacıyla bal, pekmez veya şeker ilave edilmesiyle hazırlanan, pişirilmesi kolay bir tatlı olarak ifade edilmektedir. Türk mutfak kültürünün yanında İsrail, Suriye, Lübnan, Hindistan, Kuzey Amerika ve Avustralya gibi ülkelerde de farklı türleri tüketilmektedir. Helva Arapça tatlı, şirin, güzel manalarındaki hulv sözcüğünden Türkçe’ye geçmiş bir kavramdır.

Türk kültüründe geçmişten günümüze önemli bir yere sahip olan ve bölgeden bölgeye çeşitlilik gösteren helvalardan birisi de saray helvasıdır.

Saray helvası, lezzeti ve yapımıyla Türk mutfağının en özel tatlılarından biri olarak ifade edilmektedir. Kökeninin Osmanlı İmparatorluğu’na dayandığı ismini buradan aldığı söylenen, saray mutfağında özel günlerde ve davetlerde sunulan bu tatlıyı saray aşçılarının özenle hazırladığı aktarılmaktadır. Günümüzde Anadolu mutfak kültüründe farklı tat ve şekillerde karşımıza çıkan saray helvasının üretimi özellikle Kocaeli’nin İzmit ilçesi ve Bolunun Mudurnu ilçesinde devam ettirilmektedir. Farklı tat ve yapımına rastlanılan asırlardır ağızları tatlandıran bu lezzeti günümüze uyarlanan ev yapımı haliyle sizlerde yaparak misafirlerinize ikram edebilirsiniz.

İşte ev yapımı saray helvası tarifimiz:

Malzemeler

2 su bardağı un

1 su bardağı pudra şekeri

125 gr tereyağı

Kalıbı yağlamak için

Tereyağı

Yapılışı

 Bir tavada kısık ateşte ununuzu kavurunuz.

 Kavurma işlemi bittiğinde ununuzu soğutunuz ve üzerine pudra şekeri ilave ederek karıştırınız.

 Ardından bir tavada tereyağını kısık ateşte eritiniz. (Kaynatmayınız.)

 Daha sonra tereyağını un-pudra şekeri karışımının üzerine ekleyeniz ve iyice yoğurunuz.

 Kalıplarınızı isteğe göre hafif yağlayarak elde ettiğiniz karışımı sıkı bir şekilde kalıplara basınız ve buzdolabında ürün tamamen şekil alana kadar bekletiniz.

 Dondurma işlemi bittiğinde kalıplarınızdan çıkararak isteğinize uygun bir dekor ile servis

ediniz.

Önemli Notlar

 Tarifte kullanılan bardak 200 ml.lik su bardağıdır.

 Unu kavururken kontrollü olmalı, sürekli karıştırmalı ve yakmamalısınız. Ununuzu çiğ kokusu çıkana kadar kavurmaya özen gösteriniz. Hafif renk aldığında işlemi sonlandırınız.

 Tereyağını çok kısık bir ateşte eritiniz, kaynatmayınız.

 Un ve pudra şekerini eleyerek kullanmanız önerilmektedir.

 İsteğe göre kullanılacak kalıbın şekli ve büyüklüğü değişiklik gösterebilir.

 Küçük kalıplar kullanarak ürününüzü ikramlık hale getirebilirsiniz.

 Karışım kalıplara çok sıkı bir şekilde basılmalıdır. Aksi halde üründe form kaybı yaşanabilir.

 Kullanılacak kalıbın özelliğine göre ürün direkt kalıba basılabilir. Yağlama işlemi gerçekleştirilmeyebilir.

 Ürünün büyüklüğüne göre dordurma işlemi süresi değişklik gösterebilir.

 Ürünün yapım aşamsında içerisine toz fıstık, ceviz vb. gibi ürünler kullanarak ya da ürünün dış yüzeyi eritilmiş çikolata ile kaplanarak çeşitli formda ve lezzette ürünler elde edilebilir.

 Ürüne kesme işlemi uygulanacak ise helva, soğukken ve keskin bir bıçakla kesilmelidir. Aksi halde soğumadan kesilirse dağılabilir.

Meşguliyet mi, Kalkan mı?

Tue, 01 Jul 2025 11:26:00 +0300

Bazen çok çalışıyoruz, çok koşturuyoruz, çok plan yapıyoruz… ama akşam olup başımızı yastığa koyduğumuzda içimizde tanımlayamadığımız bir yorgunluk kalıyor.

Hani her şeye yetişmiş gibi ama yine de bir şeyleri kaçırmış hissi…

Günümüz dolu geçiyor belki ama ruhumuz hep bir nefeslik boşluk arıyor.

İşte tam burada sormak gerekiyor:

Gerçekten meşgul müyüz, yoksa sadece dolu görünerek kendimizi avutuyor muyuz?

Meşguliyet, insanı önemli hissettiren bir kalkan mı?

Çünkü bazen iç sesimizi bastırmak için kendimizi dışarıya karşı “yoğun” göstermek kolay geliyor.

Boş kalınca düşünmek zorunda kalıyoruz, hissetmek zorunda kalıyoruz.

Oysa bazı şeyleri hissetmek kolay değil.

Bu yüzden sürekli bir uğraş, bir yetişme hâli…

Ama nereye?

Bu yoğunluk gerçekten mi var, yoksa görünmez bir yorgunluk duvarı mı örüyoruz kendimize?

Bazen o kadar çok şeyin peşinde koşuyoruz ki, neyi neden yaptığımızı unutur hâle geliyoruz.

Belki de asıl yorgunluk, işlerimizin çokluğundan değil; iç sesimizi duymamak için kendimizi sürekli oyalamaktan geliyor.

Kendimizle kalmaktan kaçtığımız anlarda, doluluğa sığınıyoruz.

Sessizlik yoruyor çünkü…

O sessizlikte ertelenmiş cümleler, duyulmamış hisler, yüzleşilmeyen sorular var.

Boş zaman, bir lüks gibi algılanıyor artık.

Takvimde boş bir gün varsa doldurulmalı… çünkü boşluk huzur vermiyor, telaş veriyor.

“Ne yapacağımı bilemedim” demek bile bazen utanılacak bir itirafmış gibi geliyor insana.

Ama gerçekten her anı doldurmak zorunda mıyız?

Gün bitiyor. Yoruluyoruz, evet… Ama bu yorgunluk hep koşturmaktan mı kaynaklanıyor, emin değilim.

Bazen sadece durmadığımız için yoruluyoruz.

Kendimize hiç “Şu an gerçekten ne hissediyorum?” demediğimiz için.

Yetişiyoruz ama hissedemiyoruz.

Bir an durup derin bir nefes almaya ihtiyaç var belki de; öyle nefes almak için değil, hatırlamak için…

Bir de unuttuğumuz küçük ama büyük ayrıntılar var:

Bir dostu gerçekten dinlemek…

Bir akşam vakti sadece yürümek…

Kendimize “bugün nasılsın?” diye sormak…

Bir tebessümün ardında yatan yorgunluğu fark etmek…

Oysa ben istiyorum ki…

Koşarken bile içimde bir sessizlik kalabilsin.

İnsanlarla sohbet ederken kendimle de bağ kurabileyim.

Yetişirken, tükenmeyeyim.

Kendime ait vakitler olsun,

dolu dolu değil… derin derin yaşadığım.

Kimseye yetişmek zorunda kalmadan,

kendime varmaktan korkmadan.

Ben böyle bir “ben” olmak istiyorum.

Peki ya sen?

Muhabbetle…

Umutsuz bir aşk hikayesi: Mona Roza

Tue, 24 Jun 2025 10:02:00 +0300

Güzel bir muhacir kızı. Mülkiyedeki iki kız öğrenciden biri. Etrafında dolaşan aşıklar. Bir sınıfta iki aşık şair! Bu nasıl bir denk geliş? Cemal Süreyya ve Sezai Karakoç arasındaki aşk rekabeti Cemal Süreyya’ya bir harf kaybına yol açıp Cemal Süreya’ya dönüşmüş olsa da aşkın kazananı olmamış! Yıllar yılı, on yıllarca Mona Roza şiirinin kimliği, kim olduğu üzerine çeşitli varsayımlarda bulunmuş, geçen yıl Muazzez Akkaya’nın verdiği röportaj ile varsayımlar netliğe kavuşmuştu.

Röportaj, anlatılan hikayelerin çoğunun doğru olduğunu gösterirken belki de de eşine çok az rastlanır biçimde bir şiirin yazıldığı kadının kimliği netleştiği gibi ilham sahibesinin ağzından da hem şiire hem de şairlere ait tanıklıklara imza atmıştı… şairlerin, kelimelerin sihirli gücüne dönüştürdükleri şiirlerle bir genç kızın kalbini fethetme çabası sonuçsuz klasa da Türk Edebiyatı ölümsüz bir şiire sahip olmuştu. Aslında daha doğrusu şiirler olmalıydı. Mona Roza bir ilanı aşk şiiri, aleni bir aşk haykırışı, bir aşk deşifresi olurken kim bilir kaç şiire daha ilham oldu, aşk ateşinin kıvılcımını yaktı…

Muazzez Akkaya’nın -şiirdeki astokriş sebebiyle- ismi bilinse de 94 yaşına kadar kendisini gizlemeye çalışması, basınla temas kurmaması bizim gibi kapalı, yargılayıcı ve ataerkil bir toplum için yadırgatıcı değil. Mona Roza nam Muazzez Akkaya da bu cesareti ancak ünlü şair Sezai Karakoç vefat ettikten sonra göstermişti. Bunu yaparken 95 yaşında kendisinin de hayata veda edeceğini bilemezdi elbette. İyi ki bu cesareti gösterebilmişti de edebiyatımız Mona Roza kültünü sahici kaynaklar üzerinden kendisini var etmeye, oluşturmaya, büyütmeye devam ediyor.

Elbette hepimiz bu röportajda Sezai Karakoç’u vefatından kısa süre önce gördüğünü “tanısam bir kahve içerdik” sözüne kendisinden çok hayıflandık. Hayatın gerçekliği hiçbir zaman “keşke” üzerine inşa edilmese de edebiyat gibi sanrı, imge, düş gibi muğlak ve ütopik bir alemden beslendiği için toplumsal bir iç çekiş ve keşkeler bütünü kurduk; keşke…

Hepimizin hayatında da ne kadar çok keşke var değil mi; keşkeler bütünü…

Sezai Karakoç’tan sonra Muazzez Akkaya da hayata hepimizin çoğalttığı keşkeler ile veda ettikten sonra hepimiz kendi içimize kendi hayatlarımıza kendi keşkelerimize baksak neyi, nerede, nasıl düzeltmeyi düşünür ve keşkeleri azaltabilirdik?

Açma pencereni perdeleri çek,

Mona Rosa seni görmemeliyim.

Bir bakışın ölmem için yetecek.

Anla Mona Rosa ben bir deliyim.

Açma pencereni perdeleri çek.

Zeytin ağaçları, söğüt gölgesi,

Bende çıkar güneş aydınlığına.

Bir nişan yüzüğü bir kapı sesi.

Seni hatırlatır her zaman bana.

Zeytin ağaçları, söğüt gölgesi…

Nihal Candan ve Kültür Endüstrisi

Tue, 24 Jun 2025 09:49:00 +0300

Henüz otuz yaşındaki genç bir kadının trajik ölümü tüm toplumu etkiledi. Açıkçası Candan kız kardeşleri geriye dönük pek tanımam. İşledikleri suçlar dolayısıyla cezaevine girdikten sonraki haberler ile iki kız kardeşi, geçmişlerini öğrenmiş oldum. Cezaevinden, bağımsız yargılanma sürecinw geçişlerini ise hep birlikte yine medya yoluyla takip ettik. Her geçen gün eriyen beden, adım adım ölüme yürüyüş hepimizin gündemine taşındı. Tüm toplumun gözleri önünde bir genç kızın hayatının ölümle noktalanmasına tanıklık ettik…

Karamanlı Profesör bir babanın üç kızından ikisinin, Candan kız kardeşlerin öyküsü bin bir gece masallarının hatırlatır bir ihtişamdan nasıl canlı yayınlarla izlenen ölüme evrilmişti? Bu kızlar moda programlarında, tv kanallarında, sosyal medyada var olan ya da olmaya, kimlik bulmaya çalışan genç kızlardan sadece ikisiydi. Şöhretin, paranın, gücün ihtişamını kolay yoldan yakalamak isteyen sayısız genç kızda sadece iki tanesi…

Adorno, kültür endüstrisi kavramında modern toplumların her unsuru bir tüketim nesnesine dönüştürmeden bahseder. Tüketim unsuru olan öğeler sadece eşya değildir. Alışkanlıklar, duygular, kabul ve onaylar, değer yargıları ve hepsinden de önemlisi insanın kendisi bir tüketim nesnesi, şey olur.

Kültür endüstrisinin en acımasız yönü belki de modern tüketim unsuru olmaya yönelik oluşturduğu istektir. Bir tür gönüllü köleliğe, insanın kendisine ait her bir unsuru metalaştırmasına yönelik arzu ve talebi doğurmasıdır. Prestij, kazanç, şöhret, konfor gibi akıl çeldirici düzenekleri de eklemleyerek insan doğasında tüketim nesnesi olma iştiyak ve tutumunu çıkarması oldukça kolay.

Modernizmin, kültür endüstrisinin ana yakıtını oluşturan insan için sağlam durabilmesi, çeldiriciler karşısında ayakta kalabilmesi için çok güçlü bir inanç ve değer sistemine ihtiyaç vardır. İnsan, hayatta amacı olmadan yaşayamayacak tek varlık. Ya da diğer bir deyişle insan, diğer canlılar gibi sadece yeme, içme, hayatını sürdürme üzerine kurgulanmış bir dünyada mutluluğu yakalayamaz.

İnsan hayatı her şeyden önce bir amaç üzerine ayakta kalır. Sadece madde veya haz üzerine kurgulanmış bir hayat, kişiye içsel huzuru sağlayamayacağı gibi yaşam motivasyonunu, doğru/etik/yararlı üzerine emek vermekten de alıkoyabilir. Salt maddi kazanım peşinde koşan kişi kolaylıkla kültür endüstrisinin yemlerine mat olur ve hiçbir değer, etik kavram gözetmeksizin haz ve mutlak kazanım için her yolu meşru gören bir inanç ve yaşam biçimine yenik düşer.

Özellikle gençler için kapitalizmin tüketim nesnelerine dönüşmelerini engellemek için çokça çalışmak gerekiyor. Hayatında ideali, toplumsal bir amacı olmayan her insan nihayetinde kendini tüketim nesnesi olarak görecektir. İdeal, ulvi bir amaç mutlak bir kurtarıcı olmasa da moral ve motivasyon, aidiyet bağlamındaki bireysel ve toplumsal etkileri açısından kayda değer etki oluşturur. Hepimizin, herkesin insanlık için, her bir insan ve canlı adına bir değer üretme borcu bulunur; peki siz bunu ödemek için ne yapıyorsunuz? Başka gençler Nihal Candan’a dönüşmesin diye siz nasıl bir gayretin içindesiniz? Modern dünyanın, kapitalizmin, kültür endüstrisinin yeni Nihal Candan türevi kurbanlar üretmemesi için ne üretiyorsunuz?

Kurban Bayramı Sonrası Beslenme Nasıl Olmalı?

Tue, 24 Jun 2025 09:43:00 +0300

Yoğun et tüketiminin ardından vücudu dengeye getiren öneriler:

Kurban bayramı, geleneksel sofraların bereketle donatıldığı, özellikle kırmızı et ve tatlıların bolca tüketildiği özel bir dönemdir. Ancak bu dönemin ardından bedenimizi yeniden dengeye kavuşturmak, sindirim sistemimizi rahatlatmak ve ödem, şişkinlik gibi şikayetleri azaltmak sağlığımız açısından önem taşır.

Bayram sonrası doğru beslenme adımları, sadece fiziksel rahatlama değil, aynı zamanda karaciğer sağlığının korunması ve bağışıklığın desteklenmesi açısından da fayda sağlar.

1. Sindirimi Rahatlatan Besinlere Dönüş

Bayram boyunca yüksek proteinli ve yağlı besinler tüketildiğinde sindirim sistemi yoğun çalışır. Bu nedenle bayram sonrası birkaç gün boyunca:

 Sebze ve lif ağırlıklı beslenme tercih edilmelidir.

 Kabızlık ve şişkinlik gibi sorunları önlemek için tam tahıllar, yeşil yapraklı sebzeler ve baklagiller tüketilmelidir [1].

Ayrıca, sindirimi kolaylaştırmak ve bağırsak florasını desteklemek için probiyotik gıdalar (yoğurt, kefir, ev yapımı turşu) oldukça faydalıdır.

2. Su ve Sıvı Tüketimini Artırın

Yüksek protein tüketimi vücutta ürik asit birikimine neden olabilir. Ayrıca tuzlu et yemekleri nedeniyle vücutta ödem oluşabilir. Bunun önüne geçmek için:

 Günlük su tüketimi en az 2-2.5 litre olmalıdır.

 Sabahları içilen ılık limonlu su karaciğeri destekleyip sindirime yardımcı olur [2].

 Rezene, nane ve zencefil çayları, gaz ve şişkinlik problemleri için doğal destek sağlar.

3. Kırmızı Et Tüketimini Azaltın

Bayram boyunca artan et tüketiminin ardından birkaç gün boyunca etin yerine:

 Sebze yemekleri,

 Baklagiller,

 Buharda veya fırında pişmiş balık ya da tavuk önerilir.

Et tüketilecekse porsiyonlar küçültülmeli, pişirme yöntemi olarak ızgara, fırın veya haşlama

tercih edilmeli, kızartmalardan uzak durulmalıdır [3].

4. Rafine Şeker ve Tatlılardan Uzak Durun

Bayramın vazgeçilmezi olan şerbetli tatlılar, kan şekeri dengesini bozar ve yağlanmayı artırır.

Bu nedenle bayram sonrası süreçte:

 Rafine şeker, beyaz un ve hazır gıdalar diyetten çıkarılmalı,

 Tatlı ihtiyacı varsa taze meyve, hurma veya bitter çikolata gibi doğal alternatifler

tercih edilmelidir [4].

5. Karaciğeri Dinlendirin

Kırmızı etin aşırı tüketimi karaciğerin yükünü artırır. Bu dönemde karaciğer dostu besinlerle destek sağlanabilir:

 Enginar, zerdeçal, limon, maydanoz, brokoli gibi detoks etkili gıdalar tercih

edilmelidir.

 Akşam yemekleri hafif ve sindirimi kolay olacak şekilde planlanmalı, gece yemek alışkanlıkları bir süreliğine rafa kaldırılmalıdır.

Örnek 1 Günlük Bayram Sonrası Beslenme Planı

Sabah

 Ilık limonlu su

 1 dilim tam buğday ekmeği + lor peyniri

 Bol yeşillik + 2 ceviz + zeytin

Ara Öğün

 1 yeşil elma + 1 avuç çiğ badem

Öğle

 Zeytinyağlı sebze yemeği (kabak, semizotu, ıspanak)

 1 kase yoğurt

 2 yemek kaşığı bulgur pilavı

Ara Öğün

 1 bardak kefir + tarçın

Akşam

 Mercimek çorbası

 Buharda brokoli-kabak-havuç karışımı

 1 haşlanmış yumurta veya birkaç kaşık yoğurt

Gece

 Rezene veya papatya çayı

Sonuç

Kurban Bayramı sonrası beslenme, “detoks” değil; vücudu yeniden dengeleme sürecidir. Beslenme düzenine dikkat etmek, yeterince su içmek ve aşırı yağlı-şekerli gıdalardan uzak durmak, kısa sürede kendinizi daha hafif ve enerjik hissetmenizi sağlar. Bayramın bereketi ile

birlikte sağlığınızı da ihmal etmemeniz dileğiyle…

“Hem pratik hem lezzetli” SİYEZLİ MERCİMEK SALATASI

Tue, 24 Jun 2025 09:30:00 +0300

Siyez buğdayının geçmişinin yaklaşık 10 bin yıl önceye dayandığı ifade edilmekte ve siyez buğdayı, buğdayın atası olarak kabul edilmektedir. Siyez buğdayı binlerce yıl önceki formunu koruyan nadir gıdalardan birisidir. Besleyiciliği yüksek, tarım maliyeti düşük, hastalıklara karşı dirençli ve uyum yeteneği yüksek bir tahıl olarak bilinmektedir. Siyez buğdayının kaynatılıp kurutulması ve ardından değirmenlerde öğütülmesi ile siyez bulguru elde edilmektedir. Siyez bulguru ülkemizde yetişen bulgur türlerinden birisi olup Türkiye’nin yanında Fransa, Fas, Yugoslavya gibi ülkelerde de yetiştirilmektedir. Siyez bulgurunun coğrafi işareti bulunmaktadır. Siyez bulguru işlenmemiş, yapısında endüstrinin izlerinin bulunmadığı çok nadir bulunan doğal gıdalardan bir tanesidir. Oldukça besleyici bir tam tahıl olan siyez bulguru, liften zengin, protein, çinko, demir, potasyum, magnezyum, niasin ve tiamin kaynağıdır. Siyez bulguru kestanemsi tadıyla pilavlarda, çorbalarda, sebze yemekleri ve salatalarda rahatlıkla kullanılabilmektedir. Siyez bulgurunu yeşil mercimek ile bir araya getirerek ise pratik ve fresh bir salata hazırlayabilirsiniz. Özellikle sote tavuk veya etin yanına çok yakışacak bu salata, hafif bir öğün hazırlamak isteyenler için ideal bir seçim olabilir. Ara öğünleriniz için sağlıklı bir tarif mi arıyorsunuz? O zaman doğru yerdesiniz! İşte hem pratik hem lezzetli tarifimiz:

Malzemeler

1 su bardağı yeşil mercimek
½ su bardağı siyez bulguru
1/3 bağ dereotu
2 adet kırmızı kapya biber
3 adet salatalık turşusu
4 çorba kaşığı zeytinyağı
2 çorba kaşığı sirke (elma veya üzüm)
2 çorba kaşığı soya sosu
½ çay kaşığı pul biber
1 adet limon

1-2 dal taze nane

Yapılışı

Yeşil mercimeği yıkayın ve tencerede 20 dakika kadar haşlayın.
Siyez bulgurunu yıkayın ve tencerede 30 dakika kadar haşlayın.
Kapya biberleri küçük küpler halinde doğrayın.
Salatalık turşusunu küçük küpler halinde doğrayın.
Dereotunu ince ince kıyın.
Haşlanan yeşil mercimeği ve siyez bulgurunu süzdükten sonra bir kapta karıştırın.
Üzerine zeytinyağını, sirkeyi, soya sosunu, pul biberi ekleyin ve hepsi birbiriyle özdeşene kadar karıştırın.
Hazırladığınız salatanızı tabağa koyun hafif dinlenince isteğinize göre limon sıkabilir ve taze nane yaprakları ile servis edebilirsiniz.

Önemli Notlar

Yeşil mercimek ve bulgurun çok fazla haşlanmaması gerektiği unutulmamalıdır. Orta derecede pişme özelliği göstermesi en ideal olanıdır.
İsteğinize göre mısır, nar taneleri, maydanoz, taze soğan gibi farklı ürünler ilave ederek salatanızı çeşitlendirebilirsiniz.
Salatanızı isteğe bağlı yoğurt ile birlikte de hazırlayabilirsiniz.